نقش رهبری در مدیریت بحران‌ها

عبور از تاریکی فتنه 88 با مشعل ولایت ممکن شد

علی قاسمی | گذشت یک سال از حوادث و وقایع بعد از انتخابات دهم ریاست جمهوری عبارات و اصطلاحاتی در مسیر گذر از این جریان ناموفق دشمن را به وجود آورد که به مفاهیمی‌از جمله گذر از بحران، شکست فتنه، عبور از فتنه و یا موضوعاتی دیگر که به شکست و ناکامی ‌سران فتنه و حامیان خارجی آنان ارتباط دارد، می‌توان اشاره کرد. در همین راستا موضوعی که شاید کمتر در خصوص آن بررسی و قلم‌فرسایی شد با عنوان عبور از فتنه با مشعل ولایت است. مسئله‌ای که مدیریت بحران رهبری، با هدایت پیامبرگونه و علی‌وار معظم‌له باعث دفع فتنه‌‌ و ناکامی‌دشمن در مسیر نقشه‌های از پیش تعیین شده دشمن گردید. از این رو بررسی و واکاوی نقش رهبری در مدیریت بحران 88 از مهم‌ترین موضوعاتی است که علاوه بر تقویت نقش ولایت فقیه در جامعه اسلامی‌ حضور توانمند و کاریزماتیک رهبری را مشخص و درایت‌های آینده‌نگر ایشان را در جهت خنثی‌سازی تهدیدات داخلی و خارجی بیش از پیش روشن می‌سازد چرا که در شرایط بروز بحران، هر اقدامی‌در جهت بازگرداندن جامعه به شرایط عادی تابع هیچ‌گونه طرح و برنامه از پیش تنظیم شد‌ه‌ای نیست، بلکه نیازمند مدیریت عقلانی و توانمندی است که علاوه بر کاهش تنش‌های به وجود آمده صفوف جریانات درگیر را مشخص نموده و صف خودی از ناخودی را مشخص سازد و آتش شکل گرفته از بحران را مهار نماید. از این رو عمر 32 ساله انقلاب اسلامی‌و عبور از فتنه‌ها و بحران‌های شکل گرفته به دست دشمنان داخلی و خارجی بیش از پیش نقش کارآمد رهبری و روشنگری در سایه مشعل ولایت را آشکار می‌سازد چرا که تصمیم‌گیری در شرایط بحران از خطیرترین و دقیقترین اقداماتی است که پیامدهای متناسب با خود را به وجود می‌آورد و اتخاذ آن اصلی‌ترین عنصر در مدیریت بحران است. در واقع تصمیم‌گیری متضمن انتخاب صحیح و با درایت است که این مسئله در نقش رهبری در مدیریت بحران در طول مدت زعامت و رهبریشان بر هیچ کس پوشیده نبوده بخصوص در جریانات و حوادث بعد از انتخابات که به عنوان فصل‌الخطاب و شاخص حرکت برای دلسوزان نظام در دو قشر آحاد جامعه و خواص و نخبگان تلقی گردید. در بررسی و مطالعه انقلاب‌های مخملی نیز با تمام تفاوت‌های بسیاری که با سایر انقلاب‌ها دارند؛ اما درحوزه مدیریت با توجه به تجربه‌های به دست آمده، تابع اصول مشخص ومشترکی هستند که نشان دهنده نقش مدیریت در هدایت این گونه اقدامات است که دارای سه بعد مدیریت خارجی، مدیریت اپوزیسیون و مدیریت نظام حاکم می‌باشد. 1- مدیریت خارجی که از جمله ویژگی‌های عمومی ‌و مشترک این انقلاب‌ها به شمار رفته و با حمایت از ناحیه بازیگر خارجی و حمایت کشورهای غربی به ویژه امریکا‌‌ ‌و کشورهای غربی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، برای ظهور انقلاب‌های رنگی و تحولات سیاسی و جا به جایی‌های قدرت از طریق کشاندن مخالفین به خیابان‌ها و بحران‌سازی و با حمایت‌های گسترده سیاسی، تبلیغاتی و انجام عملیات روانی علیه دولت و حامیانش و به نفع مخالفین، فضای سنگینی را در آن شرایط به ضرر دولت به وجود می‌آورند می‌توان اشاره داشت. 2- مدیریت اپوزیسیون که به عنوان رابط بین داخل و مدیریت خارجی از جمله اقداماتی است که تکوین و توسعه انقلاب رنگی را میسر می‌سازد و پل ارتباطی عامل خارجی با محیط داخلی نیز ارزیابی می‌گردد که با هدایت بیگانگان از طریق اقدامات فعال‌سازی و انسجام جریانات معارض شامل اپوزیسیون داخلی (کلیه گروه‌های فعال غیرقانونی در داخل کشور) و اپوزیسیون خارجی (اپوزیسیون خارج از حاکمیت، یعنی کسانی که دیروز در حاکمیت بودند و امروز به دلایلی بیرون رفتند)، با استفاده از تزریق پول و تحت نفوذ قرار دادن تشکل‌های غیردولتی سقوط دولت را در دستور کار قرار داده و در این مسیر اقدام می‌نمایند. 3- مدیریت نظام،آخرین ضلع مدیریت، به نوع عملکرد و توانمندی نظام سیاسی در مواجهه با این وضعیت در مهار بحران پیش آمده برمی‌گردد که با مدیریت بحران و توان بسیج‌گری لحاظ می‌شود. بدین صورت که اگر نظام بتواند با مدیریت در تصمیم‌گیری و مهار بحران و همچنین بسیج کردن، طیف هواداران خود را به صحنه بکشاند جمعیت و عملکرد آنها می‌تواند در به انزوا کشاندن اپوزیسیون و حمایت‌های خارجی و پاک کردن جامعه از مظاهر نافرمانی مدنی مؤثر واقع شود. برهمین اساس وجود این مدیریت سه ضلعی که در جریان پیاده‌سازی انقلاب مخملی حائز اهمیت است.نقش ضلع سوم آن یعنی مدیریت نظام را در مهار بحران بیش از پیش مشخص می‌سازد به گونه‌ای که موفقیت جریان انقلاب رنگی در ناتوانی در مدیریت بحران و ضعف در کنترل ضلع سوم این مدیریت سه بعدی بوده و شکست انقلاب رنگی و یا مخملی نیز، در گروی مدیریت نظام در مهار بحران می‌باشد که با توجه به مطالعه و بررسی اتفاقات به وقوع پیوسته از مهم‌ترین دلایل شکست فتنه 88 در سال گذشته، مدیریت نظام و نقش رهبری و جایگاه مستحکم ولایت فقیه قابل ارزیابی است که باعث ناکامی ‌دشمن و شکست در پروژه انقلاب رنگی آنان گردید. چرا که وجود رهبری به عنوان جایگاه ولایت فقیه، مسیر حرکت ملت را مشخص می‌کند و مردم ایران تابع ولایت هستند و هرگاه ببینند حزب یا گروهی، راهی غیر از راه ولایت می‌رود، سریع حساب خودشان را از آن حزب یا گروه جدا می‌کنند. در واقع نقش رهبری و ولایت فقیه مؤثرترین عامل در تولید بصیرت و مدیریت چالش‌ها و نابسامانی‌های اخیربه حساب می‌آید، به طوری که وجود جایگاه رهبری باعث خنثی شدن طرح انقلاب مخملی از پیش طراحی شده کشورهای غربی در فتنه 88 گردید و همچنین با شاخص‌گذاری در جریان حوادث و ایجاد بصیرت برای آحاد جامعه و خواص و نخبگان دو ضلع پشت پرده جریان و بحران که همان مدیریت خارجی و مدیریت اپوزیسیون به حساب می‌آمد تبیین و آشکار ساخت. در همین راستا با سیر در فرمایشات رهبری درسال گذشته از مهم‌ترین اقدامات رهبر فرزانه انقلاب اسلامی‌ در مدیریت بحران و عبور از فتنه که در دو بازه زمانی قبل از انتخابات و بعد از انتخابات قابل بررسی و واکاوی است که به دو شاخص مهم یعنی «روشنگری و هشدار رهبری قبل از انتخابات» با رویکرد پیشگیرانه از بروز بحران و «هدایت و مدیریت رهبری بعد از انتخابات» با رویکرد کنترل و مهار بحران، دعوت به قانون، شفاف‌سازی شرایط، ایجاد بصیرت، دفع غبارآلودی در فضای فتنه، و مرزبندی با دشمنان و شناخت از حق از باطل می‌توان اشاره نمود که با روشن‌‌بینی الهی معظم‌له توطئه پیچیده دشمن در فتنه 88 ناکام می‌ماند.