زهرا چیذری- افزایش قاچاق كالاها و تجهیزات پزشكی تقلبی چینی و تبعات منفی آن بر سلامت مردم، نگرانی كارشناسان و صاحب نظران عرصه سلامت كشور را برانگیخته است.
به گزارش «جوان»، هجوم كنترل نشده كالاهای چینی به تمامی كشورها و به ویژه كشور ما سبب شده تا همین كه نام كشور چین را میشنویم اجناس بیكیفیت و تقلبی را به خاطر آوریم؛ اجناسی كه اگر دیروز تنها سبب به هدر رفتن هزینه و منابع مالی مان میشد امروز با واردات داروها و كالاهای تقلبی چینی به كشور باید از دست رفتن سلامتمان رادر زیر سایه سنگین كالاها و تجهیزات پزشكی غیر استاندارد و تقلبی چشم بادامیها چشم انتظار باشیم. به گفته دكتر سید امیر حسین قاضیزاده هاشمی، عضو كمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی بخشی از واردات تجهیزات و كالاهای پزشكی چینی از مبادی رسمی و قانونی كشور است و بخشی دیگر به شكل قاچاق و غیر رسمی به كشورمان صورت میگیرد. در عین حال بعضی از این كالاهای بیكیفیت به صورت بدلی و با برندهای معروف وارد كشور میشوند.
تجارتی بالغ بر 650میلیون دلار
هر كجا كه بحث تجارت و گردشهای مالی كلان مطرح میشود، حكایت قاچاق و تقلب نیز به شكلی توأمان شكل میگیرد، حتی اگر همانند قاچاق دارو یا تجهیزات پزشكی متاع این تجارت سلامت و جان مردم باشد. قاچاق تجهیزات پزشكی نیز از جمله قاچاقهای پرسود به شمار میآید، زیرا به گفته دكتر متولیان، رئیس مركز مدیریت و هماهنگی امور بازرگانی و تجهیزات پزشكی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی تجارت سالیانه تجهیزات پزشكی چیزی بالغ بر 650 میلیون دلار است.
چگونگی ورود كالاهای پزشكی قاچاق به كشور
مهندس عبدالرضا یعقوبزاده، رئیس اتحادیه تولیدكنندگان تجهیزات پزشكی در گفتوگو با «جوان » قاچاق تجهیزات پزشكی چینی را مانند قاچاق سایر اقلام چینی به كشور می داند كه علاوه بر آسیب به تولیدكنندگان داخلی، صدمات جبران ناپذیری را به بیماران و استفادهكنندگان از این تجهیزات و كالاها وارد میسازد. به گفته وی اگر این كالاها به نام چین و رسماً وارد شود مشكلاتشان قابل پیگیری است، اما تعداد زیادی از این كالاها پس از ورود به كشور تنها با تغییر لیبل به نام كالای تولید ایران یا اروپا و امریكا عرضه میشود. یعقوبزاده آماری از اقلام و تجهیزاتی كه به صورت تقلبی، قاچاق یا حتی رسمی از چین وارد میشوند اما فاقد استانداردهای لازم تجهیزات پزشكی هستند ندارد اما ضمن ابراز تأسف اظهار میكند كه برخی از كالاها و تجهیزات وارداتی را حتی خود وزارت بهداشت میداند كه چینی است اما این كارلاها وارد كشور شده و به نام تولید داخلی عرضه میشوند.
10هزار دلار وسایل پزشكی كوچك در یك كیف
مهندس یعقوبزاده معتقد است شاید قاچاق كردن تجهیزات بزرگی مانند دستگاه ام آرای و سی تی اسكن سخت باشد و چندان امكانپذیر نباشد و برای واردات آنها باید مجوزها ی لازم اخذ شود، اما تجهیزات كمحجم و كوچك كهگران قیمت هم هستند صرفه اقتصادی لازم را برای قاچاق دارند. رئیس اتحادیه تولیدكنندگان تجهیزات پزشكی مصداقهایی را از این كالاها عنوان میكند. به طور مثال اگر یك تلویزیون 20اینچ 200دلار ارزش داشته باشد قاچاق تجهیزات پزشكی در همان حجم چیزی حدود چهار هزار دلار ارزش دارد، یا شاید در یك كیف خلبانی چیزی حدود 10هزار دلار وسایل جراحی جا بگیرد در حالی كه قاچاق كردن آن كار سختی نیست. بنابراین قاچاق تجهیزات پزشكی پرسودتر است. دستگاههای اتاق عمل، دستگاههای مانیتورینگ، دستگاههای الكترو كوتد، دستگاههایی هستند كه از لحاظ سایز و حجم در حد یك رایانه هستند و قاچاق آنها كار سختی نیست و دستگاهها و تجهیزات كوچكتر از آن هم چیزهایی مانند لوازم و تجهیزات دندانپزشكی به غیر از یونیت ِآن 10 تا 20 سری در یك كیف جا میشود و قاچاق كردنش بسیار راحت است.
حتی وسایل و لوازمی مانند ایمپلنتهای داخل بدن نیز از گزند تولیدات تقلبی و بیكیفیت چینی در امان نماندهاند؛ به گونهای كه به كارگیری این لوازم مصرفی در بدن بیماران نیازمند پروتز قاچاقی، ضایعات وحشتناكی بهوجود میآورد. به گفته این تولیدكننده تجهیزات پزشكی شاید گمرك اجازه ورود یك تخت بیمارستانی را ندهد، اما اگر قطعات این تخت از چین وارد و در داخل مونتاز شود نه فقط مجوز ورود داده میشود، بلكه وزارت صنایع این اجازه را میدهد تا این تخت به نام تولید ایران عرضه شود، در حالی كه معمولاً فاقد استانداردهای لازم است.
دكتر سید امیرحسین قاضیزاده هاشمی، عضو كمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی نیز دامنه این تولیدات بیكیفیت چینی را بسیار گسترده میداند به طوری كه از دارو گرفته تا لوازم مصرفی مثل نخ و دستكش و لوازم سرمایهای مانند اسكن و ام آرای را در برمیگیرد.
تجهیزات پزشكی نیز مانند دارو مافیایی است
صرف نظر از چگونگی ورود این تجهیزات و كالاهای تقلبی به كشور، چگونگی توزیع این كالاها بسیار بحثبرانگیز است؛ اینكه این كالاها چگونه از مراكز درمانی و شبكههای بیمارستانی سر در میآورند. دكتر عبد العزیز جمشید زهی، دیگرعضو كمیسیون بهداشت ودرمان مجلس در گفتوگو با «جوان» شبكههای ورود و توزیع كالاهای قاچاق و كالاها و تجهیزات درمانی بیكیفیت چینی را شبكههایی مافیایی میداند كه به دنبال رانتخواری هستند. از نگاه وی این شبهه وجود دارد كه مانند مسئله فروش سؤالات آزمون دستیاری، ریشههای این قاچاق به وزارت بهداشت یا گمرك بر گردد چون اینگونه اعمال نیازمند سازماندهی پیچیدهای است. دكتر قاضیزاده نیز معتقد است این كار میتواند مافیایی باشد. از نگاه وی كسی كه وارد چنین تخلفاتی میشود به طور یقین شبكهاش را نیز درست میكند. به گفته این عضو كمیسیون بهداشت مجلس برخی از شركتهای واردكننده این كالاها به طور مثال مجوز ورود 10 هزار قلم كالا را میگیرند اما 10 هزار قلم كالا را هم به شكل غیر قانونی وارد میكنند؛ كالاهایی كه در همان شبكه توزیع پخش میشوند بدون آنكه عوارضی پرداخته یا كنترل شده باشند .اما مهندس یعقوبزاده چندان بر مافیایی بودن این قاچاق معتقد نیست. به نظر وی، این واردات به صورت مستمر نیست و در صورتی كه مستمر باشد وزارت بهداشت آنها را ردیابی كرده و با متخلفان برخورد میشود، هرچند كه این برخوردها در سطح خلاف صورت گرفته نبوده و معمولاً پس از مدت كوتاهی دوباره مجوز فعالیت شركتهای متخلف صادر میشود. این در حالی است كه حدود 3 سال پیش كه تخلفات قاچاق یك شركت واردات تجهیزات پزشكی آشكار شده بود، سردار جعفری با استناد به اینكه در حال حاضر قاچاق دارو و تجهیزات پزشكی به كشور سازمانیافتهترین شكل قاچاق بوده و نیازمند وجود روابطی در سیستمهای دولتی است، تأكید كرد: بر این اساس به نظر میرسد این شركت نیز افرادی را در گمرك و وزارت بهداشت برای عملیاتی كردن چنین نقشهای داشته است.
ارزان شدن جان بیماران با خرید تجهیزات پزشكی ارزان قیمت
اگرچه هیچ گاه ارزان بودن كالایی بیدلیل نیست، اما تفاوت قیمت زیاد كالای تقلبی چینی كارپردازان بیمارستانها و مراكز درمانی را وسوسه میكند تا این كالاهای بیكیفیت و مضر را خریداری كنند. به گفته مهندس یعقوبزاده بعضی نیز ندانسته این كالاها را میخرند چون تشخیص كالای پزشكی اصل از تقلبی كار مشكلی است و فقط با آزمایشات خاص و مطابق با استانداردهای تعریف شده برای تجهیزات پزشكی امكانپذیر است.
از نگاه دكتر جمشید زهی و همچنین دكتر قاضیزاده، لزوم نظارت پررنگتر وزارت بهداشت برای كنترل این قاچاق كه با سلامتی مردم سر و كار دارد بسیار پر اهمیت است. دكتر جمشید زهی بر نظارت سازمانهای نظارتی همچون دیوان عالی محاسبات و سازمان بازرسی نیز تأكید میكند؛ نظارتی كه در خلأ آن چنین تخلفاتی هر روز بیشتر از دیروز در حال شكلگیری است.
