گفت‌وگو با رئیس سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس سپاه

نهضت ترجمه آثار فاخر دفاع مقدس آغاز شده است

سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس در سال ۱۳۷۲با هدف تمركز و ساماندهی فعالیت‌ كنگره‌های بزرگداشت شهدای دوران دفاع‌مقدس در سراسر كشور و تجلیل از مقام شهدای استان‌های مختلف فعالیت خود را آغاز كرد. این سازمان با جمع‌آوری زندگی‌نامه، وصیت‌نامه، خاطرات و آثار هنری شهدا توسط ستاد كنگره‌های استانی و همچنین دعوت به همكاری نویسندگان مجرب اقدام به انتشار آنها كرد و توانست گام بلندی در راستای ارتقای آثار ادبی و هنری بردارد. گفت‌وگویی كه در ادامه با سردار احمد حق طلب رئیس سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس سپاه می‌خوانید به منظور تبیین نقش این سازمان در نشر و تولید آثار ادبیات دفاع مقدس و ضبط و ثبت خاطرات جنگ و نقاط قوت و ضعف آن انجام شده است.به نظر شما چگونه می‌توان فرهنگ و ارزش‌های دفاع مقدس را به طور جذاب به نسل جوان انتقال داد؟حماسه دفاع مقدس همانند حماسه‌های تاریخ ایران و اسلام، خودش به اندازه كافی منور و مشعشع است و جذابیت‌های لازم برای انعكاس و انتقال به نسل‌های مختلف خصوصاً نسل جوان را دارد. همین طور كه ما هر سال در ایام محرم و ایام عزای حضرت ابا‌عبد‌الله‌الحسین(ع) می‌بینیم، با گذشت بیش از 1370 سال از واقعه كربلا و حماسه عاشورا جذابیت‌ها به حدی است كه نه فقط مسلمانان ایران بلكه پیروان سایر مكاتب و فرق مانند هموطنان كلیمی‌، مسیحی، آشوری‌ و... در این مراسم شركت می‌كنند و حتی نذر و نیاز می‌كنند. بنابراین آنقدر این مراسم نورانی و اثرگذار است كه حتی می‌تواند خارج از دایره مسلمانان و شیعیان نیز اثرگذار باشد. حماسه دفاع مقدس هم به تبعیت از فرهنگ و مكتب عاشورا و كربلای حسینی اتفاق افتاد و طبیعتاً از این چشمه پرفیض و نورانی بهره برده است و می‌تواند شعاع‌های نورانی خودش را به سراسر كشور و حتی خارج از كشور منعكس كرده و قلوب جوانان را جذب كند. وظیفه‌ای كه ما در رابطه با انعكاس حماسه دفاع مقدس داریم این است كه این حماسه را به همان شكل واقعی خودش و دور از هرگونه تحریف و هرگونه اغراق، با اسناد و مدارك، فیلم‌ها و عكس‌هایی كه در اختیار داریم معرفی كنیم. واقعیت‌های جنگ را، جوانان امروز كه جوانانی روشن و تحصیلكرده هستند و چون در تاریخ معاصرشان بوده كم و بیش اطلاع دارند، بنابراین كافی است بدون تحریف و بدون بزرگنمایی همین حماسه را به آنان منتقل كنیم. ابزار انتقال ما قدرمسلم فرهنگی و هنری است، یعنی استفاده از فیلم، سرود، نمایشنامه، كتاب و برنامه ارزشمند راهیان نور. اینها ابزار بسیار خوب و تأثیرگذاری هستند كه می‌توانند این حماسه را به نسل‌های آینده منتقل كنند. در بخش مكتوب به نظر شما چقدر از حقایق جنگ در سال‌های اخیر به رشته تحریر درآمده است؟نزدیك به هشت هزار عنوان كتاب در رابطه با دفاع مقدس به رشته تحریر درآمده است كه حجم نسبتاً خوبی است ولی قابل قبول نیست. عمده این فعالیت‌ها در سال‌های اخیر انجام گرفته است و فرصتی فراهم شده تا نویسندگان، جوانان و رزمندگان ما به موضوع كتاب و حماسه دفاع مقدس بپردازند. طبیعی است كه این هشت هزار عنوان كتاب درجه‌بندی دارد. كتاب‌های بسیار فاخری در آنها دیده می‌شود و رشته‌های مختلف مثل تاریخ‌ شفاهی، خاطره، داستان، رمان و. . . دفاع مقدس بخشی از بازار كتاب كشور را تأمین كرده است. آنچه وظیفه سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس سپاه است، مهیا كردن تسهیلاتی برای نویسندگان خوب و ارزشمند دفاع مقدس و ترغیب و تشویق آنهاست. یا اینكه موضوعات جذاب را با توجه به اشرافی كه به موضوعات دفاع مقدس دارد، انتخاب كند و به نویسندگان سفارش بدهد كه روی آن موضوعات كار كنند. در این زمینه هم فعالیت‌های خوبی داشتیم. سازمان حفظ آثار، نشر فاتحان را راه‌اندازی كرده و در اختیار دارد. ما با مراجع و مراكز مختلف هماهنگی لازم را داشته و با نویسندگان مختلف ارتباط داریم. خودمان هم در بحث تألیف و نشر كتاب فعالیت می‌كنیم. به نظر شما ضعف اصلی ادبیات پایداری در كجاست؟ما هر گاه در كاری به سمت كمیت حركت كردیم، مقداری از كیفیت كار كاسته شده است. هر وقت نویسندگان ما در امر كتاب به كمیت بیشتر توجه می‌كنند، ناخودآگاه بحث كیفیت كمرنگ می‌شود. راه‌حل رفع این مشكل انتخاب نویسنده خوب یا آموزش و تربیت نویسندگان است. زمانی كه خودمان را با جوامع پیشرفته مقایسه می‌كنیم متوجه این كاستی می‌شویم، چون در كشور ما میزان كتابخوانی، در جایگاه خوبی نیست. اگر ما بتوانیم فرهنگ كتابخوانی را در جامعه افزایش دهیم با تقاضای فزاینده‌ای برای كتاب مواجه می‌شویم كه این تقاضا می‌تواند عرضه را افزایش دهد، ضمن آنكه عرضه كه بیشتر شود، زمینه برای نقد آثار مكتوب توسط خوانندگان فراهم می‌شود، وقتی نقد شد طبیعی است كه مردم به سمتی می‌روند كه كالای فرهنگی مطلوب‌تری را تهیه كنند و این عاملی می‌شود كه عرضه‌‌كننده كتاب، مؤلف و ناشر سعی می‌كنند محصول فاخرتری را عرضه كنند. عرضه و تقاضا به گونه‌ای می‌شود كه همدیگر را شارژ می‌كنند. كتابی كه با قلم روان و جذاب رقم خورده باشد، سطح و ذائقه خواننده را افزایش می‌دهد و كامل می‌كند. از طرف دیگر تقاضای بیشتر خواننده موجب تقویت بیشتر مؤلف و ناشر خواهد شد. البته نمودار كتابخوانی در كشور ما یك نمودار خوب و رو به رشد را نشان می‌دهد كه باید سرعت رشد این نمودار به سمت صعود را بیشتر كنیم. طرح تألیف و نشر كتاب دفاع مقدس از كی مطرح شد و چه مراحلی را پشت سر گذاشت؟بحث كتاب دفاع مقدس، در طول جنگ هم مطرح بود ولی فرصت و مجال پرداختن به آن كمتر بود. همان طور كه ما آثار دیگری مانند فیلم‌های دفاع مقدس و فیلم‌های مستند را داریم كه در همان سال‌های اول ساخته شدند، كتاب‌هایی هم داریم كه درست در طول ایام دفاع مقدس قلم خورده‌اند. پس از دفاع مقدس این امر اوج گرفته، رشد كرد و با تشكیل سازمان‌ها و نهادهای حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس، مطالب سازماندهی شد. یعنی نمی‌توانیم بگوییم با تشكیل سازمان حفظ آثار یا بنیاد حفظ آثار این كار شروع شده است. ما آنها را سازماندهی و تقویت كردیم. ما برای هماهنگی بین ناشران و مؤلفان كتاب‌های دفاع مقدس قدم‌هایی برداشته‌ایم. به آنها سوژه می‌دهیم، وضعیت بازار را تنظیم و نمایشگاه‌های مختلف برگزار می‌كنیم. نحوه گردآوری آثار مكتوب و نوشته‌ها و معیارهای انتخاب شما برای نشر آنها چگونه است؟اگر منظور شما جمع‌آوری آثار دفاع مقدس، اسناد، مدارك و مكتوبات دفاع مقدس است، این كار توسط این سازمان و نهادهای مترادف این سازمان در حال انجام است. یگان‌های نظامی ارتش و سپاه هر كدام در مورد جمع‌آوری اسناد و مدارك جنگ قدم‌های زیادی برداشته‌اند. ما با مكتوب كردن خاطرات شفاهی رزمندگان، از رزمنده‌ای كه نیروی ساده سپاه بوده تا فرماندهان عالی‌رتبه دفاع مقدس، تاریخ جنگ را حفظ می‌كنیم، هماهنگ می‌كنیم، افراد كارشناس را كه دوره آموزشی دیده‌اند اعزام می‌كنیم و آنها می‌روند محور می‌دهند، مصاحبه می‌كنند، خاطرات آنها را ضبط می‌كنند. خاطرات پیاده می‌شود و در قالب‌های مختلف نوشته می‌شود یا توسط یك نویسنده‌ ماهر به صورت رمان درمی‌آید یا به صورت خاطرات شفاهی عیناً منتشر می‌شود یا در كنار بقیه اسناد حلقه‌ها را تكمیل می‌كند و در آینده نقش یك گردان در یك عملیات را بیان می‌كند، مثلاً در كتاب «بهار 82» كه كتاب بسیار ارزشمندی است به مجموعه فعالیت‌ها و نقش نیروهای استان همدان در جنگ پرداخته می‌شود. چه برنامه‌هایی برای حمایت از نویسندگان در دستور كار دارید؟یكی از برنامه‌های مهم ما برگزاری نمایشگاه‌های مختلف كتاب است. در همین چند ماه گذشته ما اولین نمایشگاه سراسری و ملی دفاع مقدس در هفته دفاع مقدس در آخر شهریورماه یا هزار نمایشگاه كتاب در هفته بسیج در سراسر كشور برگزار كردیم. این یك گام حمایتی بلند از نویسندگان و ناشران دفاع مقدس است. همچنین حمایت از مصرف‌‌كنندگان كالای فرهنگی از دیگر اقدامات ما بود. ما توانستیم كتاب‌ها را جمع كنیم تا كسی كه علاقه‌مند و عاشق فرهنگ دفاع مقدس است، بتواند در نمایشگاه هر كتابی را كه می‌خواهد با 50درصد تخفیف تهیه كند. جلسات نقد و بررسی كتاب هم برگزار می‌كنید؟بله، در حاشیه نمایشگاه‌ها از نویسندگان، ناشران، جوانان دانشجو و اساتید اهل قلم دعوت كردیم كه آمدند و در كارگاه‌ها روی كتاب‌ها بحث كرده، مورد نقد و بررسی قرار ‌دادند. كتاب‌ها از دید نویسنده و مؤلف كتاب، از دید خوانندگان و جوانان مورد نقد و بررسی قرار گرفتند. همچنین جلسات اختصاصی داشتیم برای بررسی مشكلات انتشارات و نحوه حمایت كه به صورت جدی به آنها پرداختیم. در كل سعی شد از فضای فرهنگی فراهم شده حسن استفاده را برای پرداختن به تألیف و نشر ببریم. صحبت از هزار نمایشگاه كتاب در هفته بسیج شد، این طرح چگونه مطرح شد؟امسال هفته كتاب با هفته بسیج مقارن شد و ما یك پیوند میان این دو هفته با برگزاری 1000 نمایشگاه در سراسر كشور برقرار كردیم. ابتدای هفته بسیج به طور نمادین یكی از 1000 نمایشگاه كتاب در نماز جمعه تهران به دست ریاست محترم سازمان بسیج مستضعفین، سردار نقدی و همچنین وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و امام جمعه موقت تهران آیت‌الله صدیقی افتتاح شد و همزمان 1000 نمایشگاه دیگر در كشور كه شامل تمام استان‌های كشور می‌شود، شروع به كار كردند. شهرستان‌ها، مراكز فرهنگی و دانشگاهی، دبیرستان‌ها، مساجد و پایگاه‌های بسیج همزمان آغاز به كار كردند. طرح این 1000 نمایشگاه با سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس بود. از این نظر كه بتواند بحث كتاب و كتابخوانی را فراگیر كند و تبلیغ و ‌ترویجی برای كتابخوانی در همه نسل‌ها، خصوصاً نسل جوان باشد. در این نمایشگاه كتاب‌هایی با عنوان‌های دفاع مقدس، بسیج، جنگ نرم و موضوعات فتنه سال 88 انتخاب شدند كه از هر عنوان كتاب چندین جلد در قالب یك مجموعه آماده، بسته‌بندی و برای نمایشگاه‌ها فرستاده شد. نحوه انتخاب كتاب‌ها چگونه بود؟كتاب‌های عرضه شده در نمایشگاه از كتاب‌های منتخب بودند. از بین هشت هزار عنوان كتاب با موضوع دفاع مقدس حدود 250 عنوان كتاب انتخاب شدند، یعنی كتاب‌هایی كه در سایر نمایشگاه‌ها مورد توجه مردم قرار گرفته بودندو همچنین كتاب‌های جدید كه در سال‌های 87، 88 و سال اخیر منتشر شدند. برنامه شما در سال آینده چیست؟قرار است سال آینده در هفته دفاع مقدس اولین نمایشگاه بین‌المللی با موضوع كتاب مقاومت و پایداری را برگزار كنیم. امسال در هفته دفاع مقدس ما اولین نمایشگاه ملی دفاع مقدس را در اصفهان برگزار كردیم. كار جدید و جالبی شد، استقبال خوبی هم شد، قرار گذاشتیم سال آینده اولین نمایشگاه بین‌المللی كتاب مقاومت و پایداری را برگزار كنیم. ابتدا می‌خواستیم در هفته بسیج امسال این نمایشگاه را برگزار كنیم. ولی امكان داشت آن طور كه شایسته این نام و این اقدام بین‌المللی فرهنگی است نتوانیم انجام دهیم بنابراین منصرف شدیم و این نمایشگاه به سال آینده موكول شد. جمع‌آوری كتاب مقاومت از كشورهای مختلف كه با استكبار در ستیز بودند و مردم‌شان در مقابل تجاوزگری، مبارزه و مقاومت كردند مدت زمانی كار می‌برد. در آن نمایشگاه بسیاری از كتاب‌های فاخر كه در داخل تألیف شده و به نشر درآمده است باید‌ترجمه شود كه زمان می‌برد. بنابراین از ارائه كتاب‌های بین‌المللی و كتاب‌های‌ترجمه شده خودداری كردیم تا در زمان خودش و نمایشگاه بین‌المللی دفاع مقدس و مقاومت عرضه شود. اهداف، دستاورد و تأثیر فرهنگی اینگونه نمایشگاه‌ها چیست؟اهداف زیادی را دنبال كردیم. ‌اشاعه فرهنگ كتاب و كتابخوانی برای مردم و به خصوص بسیجیان مد نظرمان بودند، چراكه بسیجیان متولی این كار بودند خودشان هم تشویق و‌ترغیب به این كار شدند. همین‌طور ارائه ارزان كتاب یكی دیگر از اهداف بود تا مردم بتوانند كتاب را در سبد كالای خود در زندگی قرار دهند. ما می‌دانیم كه امروز كتاب به دلایل مختلف جزو كالاهای‌گران قیمت است، شاید هر كس نتواند كتاب بخرد. ما فضایی را ایجاد كردیم تا مردم راحت كتاب بخرند. ارتباط كتاب را با تمام اقشار برقرار كردیم. از توان بالقوه بسیج استفاده كردیم. در نمایشگاه افشاگری یكسری از جریانات بعد از سال 88 را دنبال كردیم تا مردم با حركات و توطئه‌هاآشنا شوند. درباره كتبی كه در مورد بسیج ارائه شد بیشتر توضیح دهید؟فعالیت بسیج، در زمینه‌های مختلف فرهنگی، سازندگی، امنیتی،آشنایی مردم با بسیج و فرهنگ بسیجی، نقش بسیج در زمان جنگ و دفاع مقدس از جمله موضوعات كتاب‌ها بود. ما یك سایت اطلاع‌رسانی به آدرس WWW. ‌fatehan. ir درست كردیم كه ‌‌ در آن می‌توانید اسامی، عنوان كتاب‌ها، ناشرین و نویسندگان را مشاهده كنید.