سپيده آماده- چندي است خبرها حاكي از افزايش فساد رفتاري و اخلاقي در جامعه ورزشي و به خصوص در ميان بازيكنان فوتبال است كه به دليل الگو بودن اين افراد در جامعه به ويژه براي نوجوانان و جوانان، اخلاق اجتماعي مورد تهديد و آسيب قرار گرفته است.
به گزارش «جوان»، نوع رفتارهاي اجتماعي ورزشكاران در نگرش و آينده كودكان، نوجوانان و جوانان مؤثر بوده و فساد اخلاقي آنها نابهنجاريهاي رفتاري جبران ناپذيري را براي نسل جديد در پي دارد.
فساد اخلاقي ورزشكاران و هزاران پرسش ايجاد شده
در خصوص الگوهاي رفتاري پس از والدين، آموزگاران و همسالان، هنجار فرستان جزو گروههاي اصلي بوده و در رديف آموزگاران اجتماعي هستند. هنجارفرستان عبارتند از هنرمندان، ورزشكاران و تمامي افرادي كه در ديدگاه اقشار جامعه و به خصوص جوانان از نظر پوشش و رفتار اجتماعي الگو شمرده ميشوند. به گفته دكتر مجيد ابهري رفتار شناس و آسيب شناس اجتماعي، متأسفانه در بسياري از موارد رفتارهاي نابهنجاري از سوي ورزشكاران ديده ميشود كه بدآموزي بسياري براي نوجوانان و جوانان دارد. پوشش، وضعيت ظاهري، تفريحات و رفتار ورزشكاران و به خصوص فوتباليست ها، توجه بسياري از جوانان را جلب ميكند. اين در حالي است كه اخباري كه هرازچند گاه در صفحات حوادث روزنامهها در خصوص رفتارهاي غيراخلاقي ورزشكاران منتشر ميشود انسان را به فكر فرو ميبرد كه چه پاسخي به هزاران پرسش ايجاد شده در ذهن نوجوانان و جواناني كه اين افراد را الگوي خود ميدانند، بايد داد؟!
«بزرگنمايي ستارهنماها» علت رفتارهاي غيراخلاقي
در تمام كشورها ورزشكاران به خصوص فوتباليستها كه در جامعه الگوي نوجوانان و جوانان هستند از ابتدا دورههاي خاصي ميبينند كه طي اين دورهها ارزشهاي جامعه چون نوع تفكر و رفتار مطلوب در آنها دروني ميشود. از اين طريق اين افراد كه در آينده الگوي افراد جامعه هستند واجد هنجارها و فرهنگ جامعه خود شده و با تقليد از آنها ارزشهاي اجتماعي اشاعه پيدا ميكند. دكتر مصطفي اقليما، متخصص مسائل و آسيبهاي اجتماعي معتقد است: در كشور ما ورزشكاران معروف غالباً افرادي هستند از طبقههاي پايين اجتماعي كه در كودكي در كوچهها مشغول بازي بودهاند و جز در موارد محدود از لحاظ تحصيلي وضعيت بسيار اسفناكي داشتهاند. اين افراد كه از هيچ آموزش صحيحي برخوردار نبودهاند چطور ميتوانند الگوي جوانان يك ملت باشند؟ نتيجه بزرگنمايي آنها اين اتفاقهايي است كه امروز در عرصه ورزش به خصوص فوتبال در حال رخ دادن است. وقتي مربيان تيمهاي ليگ برتري به خود اجازه ميدهند در رسانهها با ادبياتي بسيار سطح پايين و با الفاظ ركيك به فحاشي بپردازند، به اين دليل است كه افرادي فاقد آموزش و فرهنگ اجتماعي داراي عقدههاي روحي، يك شبه ره صد ساله برايشان طي شده و داراي ثروتهاي كلان ميشوند.
حقوق سالانه يك فوتباليست برابر حقوق 30 سال يك رئيسجمهور!
بنابر اظهارات اقليما، حقوق يك فوتباليست در يك سال، برابر حقوق بيش از 30 سال يك رئيسجمهور و 60 سال حقوق يك استاد دانشگاه است. فردي كه تربيت فرهنگي و هنجاري صحيح نداشته و داراي مشكلات مختلف شخصيتي است در برخورد با اين درآمد رويايي و اين جهش طبقاتي، قادر به كنترل خود و هماهنگي با شرايط جديد نبوده و اين موضوع باعث بروز مشكلاتي چون رسواييهاي اخلاقي ميشود. رفتارهاي بچگانه و به دور از ادب اين مدعيان عرصه ورزش، توهينها، دعواها، كمكاري به دليل مشكلاتي كه با مربي دارند و رسواييهاي اخلاقي كه هر از چندگاه در مجامع مطرح ميشود از فقر فرهنگي نشأت ميگيرد.
«رسانهها» مقصر بزرگنمايي ورزشكاران بياخلاق
يكي از عوامل بزرگنمايي اين ستاره نماها در عرصه ورزش، رسانهها هستند كه با تبليغ آنها باعث ميشوند عدهاي تازه به دوران رسيده الگوي فرزندان اين مرز و بوم شوند؛ نه افرادي كه از لحاظ علمي و فرهنگي اعتبار كشور هستند.
مجازاتهاي خفيف دليل تكرار رفتارهاي غيراخلاقي
به گفته اين عضو شوراي راهبردي آسيبهاي اجتماعي شهر تهران، يكي از دلايل ادامه سوء رفتارهاي اخلاقي از سوي ورزشكارنماها مجازاتهاي خفيفي است كه در مقابل اعمال شنيع آنها اعمال ميشود. هنگامي كه ورزشكاري اعمال غير اخلاقي انجام داده و در ميهمانيهاي نابهنجار شركت ميكند، فقط با پرداخت مبالغي نازل جريمه ميشود، مسلم است كه باز هم اين اعمال را تكرار ميكند. اگر چنين افرادي كه با رفتار شنيع خود اخلاق اجتماعي را نشانه گرفتهاند از عرصه ورزش اخراج ميشدند، هيچ گاه اجازه انجام چنين اعمالي را به خود نداده و اين موضوع براي ساير ورزشكاران نيز درس عبرت ميشد. در چنين صورتي ديگر مربيان تيمهاي مطرح فوتبال نيز اجازه هتاكي و به كار بردن كلمات ركيك را به خود نميدادند.
خداحافظي با ورزشكاران بياخلاق براي هميشه
اقليما اظهار ميداد: حذف اين افراد از ميادين ورزش تنها راه پاك نگاه داشتن اين ميادين از الگويهاي نابهنجار رفتاري است. اين ستارهنماها كه بيشتر شهرت خود را مديون حاشيهها و باندبازيهايشان هستند بايد از عرصه ورزش كنار گذاشته شوند و با واسطه دوستانشان پس از مدتي بازنگردند. ضرري كه اين افراد بر اخلاق اجتماعي وارد ميسازند بسيار بالاتر از مزاياي ورزشي آنها است. اين افراد الگوي اجتماعي بوده و بروز رفتارها غير اخلاقي از سوي آنها به هنجارهاي جامعه آسيب جبران ناپذيري وارد كرده و باعث از بين بردن قبح اجتماعي اعمال نابهنجار ميشود. وقتي ورزشكاران و مربيان به خصوص در عرصه فوتبال به اين آساني اخلاقيات را زير سؤال ميبرند از نوجوانان و جواناني كه آنها را الگوي رفتاري خود ميدانند، چه انتظاري ميرود.
متوسط تحصيلات تيم ملي فوتبال پايينتر از ديپلم است
ابهري معتقد است: وقتي متوسط تحصيلات تيم ملي فوتبال پايينتر از ديپلم است، اين افراد چگونه ميتوانند براي جوانان كشور الگوي تحصيل و ترقي باشند؟ هنگامي كه نماد فوتباليستها خودروهاي آخرين مدل و گرانقيمت و پوشش و ظاهر غيرمتعاف و خريد از پاساژهاي معرف است، چگونه چنين افرادي ميتوانند رفتارهاي اجتماعي مناسب را به جوانان آموزش دهند؟
به گفته وي، يك روز پورياي ولي و جهان پهلوان تختي سرمشق رفتار جوانان اين مرز و بوم بودند كه باورهاي ديني، رفتار اجتماعي و معيارهاي انسانيشان باعث ماندگاري نامشان در طول ادوار تاريخ شد. اخبار حضور فوتباليستهاي معروف در ميهمانيهاي شيطاني، دستگيري قهرمان دوچرخه سواري با دوچرخه پر از مواد مخدر، اتهام قتل يك ورزشكار رزمي و ارعاب افراد توسط دارنده مدال طلاي كشتي و اخباري مشابه كه گهگاه در رسانهها نيز مطرح نميگردد، جاي هيچ گونه بخششي براي افراد خاطي باقي نميگذارد.
