یکی از شایعترین اختلالات در انحناهای ستون فقرات، گودی بیش از حد کمر است. بسیاری از ما علت کمردردهای خود را گودی بیش از حد کمر میدانیم. این گودی بیش از حد چیست ؟ چرا به وجود میآید ؟ اصولاً آیا کمر انحنایی دارد ؟ در صورتی که ستون فقرات را از نیمرخ نگاه کنید، متوجه وجود یکسری فرو رفتگیها و برجستگیهایی در قسمتهای مختلف آن خواهید شد. در حالت طبیعی، فقرات گردن دارای یک انحنا ( تقعر )به سمت داخل، فقرات پشتی انحنا به سمت خارج ( تحدب ) و ناحیه کمر انحنای رو به جلو ( تقعر ) هستند. به دلیل شباهت این انحنای کمر به نمای ظاهری لوردهای انگلیسی در زمان ایستادن، اصطلاح لوردوز برای این حالت مورد استفاده قرار گرفته است. وجود این انحناها برای ما نقشی بسیار مهم داشته و بسیاری از توانایی های ما در اثر همین برجستگیها و فرورفتگیها پدید میآید و اصولاً توانایی ایستادن ما تا حد بسیار زیادی مدیون همین انحناهاست ! میزان انحنای ستون فقرات در یک ناحیه، بر سایر قسمتها نیز اثر گذاشته و میتواند آنها را تغییر دهد. وقتی میزان انحنای کمر به حدی بیشتر از میزان طبیعی آن میرسد برای نامیدن آن اصطلاحاً از کلمه هیپرلوردوزیس یا گودی بیش از حد کمر استفاده میکنیم. چرا گودی بیش از حد در کمر به وجود میآید ؟در حقیقت ستون فقرات توسط تعداد زیادی عضله محافظت میشود که سلامت و تعادل آنها در سلامت و نرمال بودن حالت ستون فقرات نقش بسیار مهمی ایفا میکند. عدم تعادل در عضلات نامبرده (یعنی قوی بودن برخی و ضعف یا گرفتگی بعضی دیگر از آنها) موجب پدید آمدن ناهنجاریهایی در شکل کلی ستون فقرات خواهد شد. در این میان نقش عضلات شکمی، بازکننده های مفصل پا به لگن ( همسترینگها و نیز عضله بزرگ پشت باسن ) در ایجاد هیپرلوردوزیس، پر رنگ تر از سایر عضلات این ناحیه است.برخی از علل گودی بیش از حد کمراز جمله علت های اصلی گودی بیش از حد کمر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:- آکندروپلازی: این بیماری در حقیقت ارثی بوده و با اختلال در رشد و تکامل استخوانها و نسوج غضروفی همراه است. - التهاب دیسک کمر یا در اصطلاح علمی دیسکایتیس- کیفوزیس یا قوز بیش از حد ناحیه پشت: در این حالت ستون فقرات کمر به طور جبرانی دچار انحنای بیش از حد میشود. - چاقی: خصوصاً بزرگی بیش از حد شکم و ضعف عضلات این ناحیه باعث کشیدگی بیش از حد ستون فقرات به سمت جلو و افزایش گودی کمر خواهد شد. - پوکی استخوان: تسهیل تغییر ارتفاع و شکل نرمال مهرهها باعث تغییر انحناهای طبیعی ستون فقرات میشود. - در رفتگی تدریجی مهرهها یا در اصطلاح علمی اسپوندیلولیستزیس: این حالت اغلب در ناحیه کمر دیده میشود و با لغزش یا جابهجایی مهرهها همراه است. این بیماران معمولاً از کمر درد، احساس جدا شدگی و لقی کمر، گودی بیش از حد کمر و برجستگی باسن شکایت دارند. ضعف عضلات شکمی به علل مختلفاغلب ما بدون اینکه خودمان آگاه باشیم، در بسیاری اوقات روز با بد نشستن و استفاده ناصحیح از ستون فقراتمان به تخریب و پیری زودرس آن دامن میزنیم. بسیاری از دردهای گردن، کتف، شانه و کمر در اثر نا آگاهی از طرز استفاده صحیح از بدن به وجود میآیند . برای درست نشستن، از یک صندلی مناسب بهره بگیرید . این صندلی باید توانایی تغییر ارتفاع را داشته و همچنین پشتی آن نیز بتواند قابل تنظیم باشد تا فشار های وارده بر ناحیه پشت را کاهش دهد. زانوهای شما باید همسطح مفصل لگنتان باشند. سعی کنید صاف بنشینید و از لمیدن یا خم شدن روی میز کار پرهیز نمایید. در صورت نیاز، برای حمایت کمرتان از یک بالشتک کوچک و مناسب بهره بگیرید. حالا که وضعیت سرو گردن را تنظیم کردید، به پاهایتان توجه کنید ! کف پاها را صاف روی زمین بگذارید و در صورت لزوم از یک زیر پایی مناسب استفاده کنید و هیچگاه پاها را به صورت ضربدری قرار نداده یا روی نوک پنجه نگه ندارید. این کار از وارد شدن فشارهای بیش از حد بر مفاصل شما جلوگیری خواهد کرد. از جمع کردن پا زیر تنه خودداری کنید. در صورتی که با مونیتور کامپیوتر کار میکنید، حداقل فاصله 25-75 سانتیمتر را ( بین چشم و صفحه) رعایت کنید . برای این کار رعایت فاصله ای معادل طول بازو کفایت میکند. بالای صفحه مونیتور در سطح چشم شما باشد، این کار حتی میتواند با استفاده از چند کتاب صورت گیرد.چند پیشنهاد ساده برای پیشگیری و کاهش گودی بیش از حد کمر - در زمان نشستن، کف پا را صاف روی زمین قرار دهید، صندلی خود را تنظیم کنید و در صورت نیاز از یک بالشتک کوچک برای پر کردن فضای خالی پشت کمرتان استفاده کنید. - وقتی ایستاده اید، یک پا را مستقیم روی زمین و دیگری را روی یک پله، چهار پایه یا هر چیز مشابه (در سطحی کمی بالاتر از پای دیگر) قرار دهید. این کار حمایت کمرتان را افزایش خواهد داد . - بهترین حالت برای خوابیدن، وضعیت صورت و شکم رو به بالاست، در حالی که بالشی زیر زانوها قرار گیرد، اما در صورتی که تمایل دارید روی شکم بخوابید حتماً بالشی زیر شکم خود قرار دهید . - توجه داشته باشید که پوشیدن کفش های پاشنه بلند، موجب افزایش گودی کمرتان خواهند شد. - از تقویت عضلات شکم و کمر غافل نباشید.