یک روزنامه چاپ ترکیه با پرداختن به موضوع هستهای ایران و تمایل آنکارا برای ایفای نقش در این مورد به تحلیل امکان تشکیل مجمعی به نام «اوپک هستهای» و سودجویی قدرتهای غربی از آن پرداخت.
به گزارش مهر، روزنامه زمان در مطلب خود مینویسد: حضور ترکیه در مذاکرات هستهای میان ایران و کشورهای 1+5 با اندکی تغییر همچنان ادامه دارد. پس از سر و صداهای بسیاری که به دلیل رأی منفی ترکیه در شورای امنیت به پیش نویس قطعنامه ضد ایرانی به وجود آمد اکنون کشورهای 1+5 استانبول را به عنوان محل انجام دور جدید گفتوگوهای خود با ایران انتخاب کردهاند.
این روزنامه در ادامه مینویسد: به عنوان یک یادآوری کوچک میتوان به همکاری ترکیه با برزیل در صدور بیانیه تهران یا همراهی آنکارا با واشنگتن و متحدان آن در مذاکرات اشاره کرد. به رغم آنکه پیش از امضای بیانیه تهران توافقاتی میان ترکیه و برزیل با کشورهای غربی حاصل شده بود اما امریکا با تلاش برای صدور قطعنامهای جدید علیه ایران در واقع مخالفت خود را با فعالیت راکتور تحقیقاتی تهران نشان داد. حال با توجه به این سابقه پرسشهایی مطرح میشوند و اصلیترین این پرسش آن است که به رغم سابقه بیانیه تهران و مخالفت امریکا و غرب با آن اکنون چرا ترکیه میزبان برگزاری مذاکرات 1+5 با ایران شده است؟
پاسخ به این قبیل پرسشها چندان پیچیده و مشکل نیستند. ناظران هوشیار این روند کاملا از این حقیقت آگاه هستند که جبهه غرب به رهبری امریکا در برخورد با این مسئله استانداردهای دوگانهای را دارند. اما هنوز «احمد داوداوغلو» وزیر خارجه ترکیه معتقد است که در موضوع هستهای ایران و در مذاکره با این کشور باید رضایت همه طرفین برآورده شود.
اما با این وجود ترکیه این تردید را دارد که کشورهایی که هم اکنون در مقابل فعالیت هستهای ایران ایستادهاند در آینده نیز از فعالیت کشورهای در حال توسعه همچون ترکیه در بخش هستهای و استفاده از انرژی بهدست آمده از آن ایستادگی کنند و این در حالی است که اقتصاد ترکیه در نظر دارد تا سال 2023 یعنی صدمین سال شکلگیری جمهوری ترکیه به یکی از 10 اقتصاد برتر دنبا تبدیل شود و در این راه قطعاً نیاز مبرمی به انرژی خواهد داشت و از همین رو است که آنکارا تلاش زیادی را برای آغاز فعالیت هستهای خود انجام میدهد.
به گفته داوداوغلو کشورها را در زمینه انرژی هستهای و تسلیحات هستهای میتوان به چهار گروه تقسیم کرد: گروه اول کشورهایی همچون 1+5 که خود تسلیحات هستهای در اختیار دارند و همزمان با آن عضو NPT نیز هستند. گروه دوم کشورهایی که عضو NPT نیستند اما سلاح هستهای در اختیار دارند همچون کره شمالی، هند، پاکستان و رژیم صهیونیستی، گروه سوم کشورهایی که عضو NPT هستند و سلاح اتمی نیز در اختیار ندارند همچون کانادا، برزیل، ژاپن و ایران که از انرژی هستهای استفاده میکنند و دسته چهارم کشورهایی همچون ترکیه که عضو NPT هستند اما نه سلاح اتمی دارند و نه اینکه مشغول انجام فعالیت هستهای هستند.
همانگونه که اشاره شد ترکیه تردیدهایی درباره نیت کشورهای غربی در جلوگیری از فعالیت هستهای ایران دارد و داخل شدن آن در این پرونده نه فقط برای ایفای نقش در آن است بلکه آنکارا از این کار اهدافی را نیز برای خود دنبال میکند که مهمترین مورد آن جلوگیری از تحقق همان تردید جلوگیری از فعالیت هستهای صلحآمیز دیگر کشورهاست.
زمان مینویسد: ترکیه نگران آن است که کشورهای غربی که به سطحی از رشد اقتصادی رسیدهاند دست به تاسیس مجمعی با نام «اوپک هستهای» بزنند تا کلیه فعالیت هستهای کشورها را زیر نظر داشته باشند و حتی توزیع سوخت هستهای در جهان نیز در اختیار آنها باشد تا با استفاده از همان استانداردهای دوگانه مجوز فعالیت هستهای را به کشورهایی بدهند که با آنها مشکلی ندارند.
