زهرا چیذری- ارتباطات مالی غیر قانونی بین پزشکان و برخی شرکت های تجهیزات پزشکی ، شرکت های وارد کننده دارو ومراکز خدمات پارا کلینیک سبب پاره ای از تخلفات مانند تجویزهای بی مورد برای بیماران شده که خود موجب افزایش پرداخت از جیب بیمار و همچنین رشد بار مالی بیمه ها می شود.
به گزارش «جوان»، برخی از پزشکان ارتباطات مالی معنا داری با شرکت های وارد کننده تجهیزات پزشکی و موسسات پارا کلینیک دارند که چنین ارتباطاتی سبب می شود تا در موارد بسیاری در راستای همین روابط مالی پنهانی و غیر قانونی بیماران را به مراکز خاص خدمات پاراکلینیکی فرستاده و یا داورهای شرکتهای دارویی خاصی را برای بیمار تجویز کنند؛ خدمات ،آزمایشات و یا داروهایی که تجویزشان از نظر پزشکی ودرمانی هیچ ضرورتی ندارد.پدیده القایی در کمین اخلاق حرفه ای پزشکان
برخی از سفید پوشان عرصه سلامت به جای حاکمیت خدمات بالینی و در اولویت قرار دادن معاینات پزشکی برای تشخیص و درمان ، تشخیص بیماری مراجعه کننده را منوط به انجام پاره ای از آزمایشات و انجام اسکن و «ام ار ای» و پاره ای از خدمات دیگر می دانند و برای انجام چنین خدماتی مراکز خاصی را به بیمار معرفی کرده و با اصرار و پا فشاری زیاد او را به این مراکز خاص راهنمایی می کنند.
معاون درمان وزارت بهداشت در پاسخ به این سوال «جوان» که آیا وزارت بهداشت از چنین ارتباطات مالی میان پزشک و برخی از مراکز پارا کلنیک و شرکت های واردات تجهیزات پزشکی و دارویی بی خبر است ؟ می گوید:«این پدیدهای است که ما به آن پدیده القایی میگوییم».
دکتر حسن امامی رضوی صحنه گردانان اصلی این تخلف در عرصه سلامت را شرکتهای تجهیزاتی و شرکتهای دارویی می داند که گاهی بین پزشکان تخصصهای مختلف و این شرکتها ارتباطات ناصحیح مالی برقرار میشود که این ارتباط در شکلهای مختلفی همچون هدیه سفری های خارجی در قالب سمینارهای علمی و در بعضی موارد هم ارتباطات پولی است.به عقیده دکتر امامی رضوی اتفاقی که در پشت پرده میافتد این است که چنین حرکتهایی در قالب هدیه یا سفرهای علمی ، نوعی وابستگی برای پزشکان ایجاد میکند و پزشک یک نوع تعهد پنهان نسبت به داروها یا تجهیزات این شرکتها نسبت به خودش احساس میکند و به نوعی میکوشد تا درآمد بیشتری برای آن شرکت ایجاد شود.
از سوی دیگر دکتر حسینعلی شهریاری رئیس کمیسیون بهداشت مجلس نیز در گفتگو با «جوان»، ضمن پذیرش اینکه برخی از پزشکان مرتکب چنین تخلفی می شوند این کار را کاری غیر اخلاقی و غیر انسانی می داند. به گفته شهریاری، شاید پزشکی به یک آزمایشگاه یا رادیولوژی اطمینان بیشتری داشته باشد و این برای تمام پزشکان پیش میآید ولی ارتباطاتی که در ازای فرستادن بیمار به مراکز پاراکلینیک و آزمایشگاهی خاص وجود دارد و مبالغی که در این میان رد وبدل می شود را نمی توان نادیده گرفت.بیمه ها می توانند از این تخلف پیشگیری کنند اما...
بسیاری از تخلفات در خلا نظارت شکل می گیرد. دکتر شهریاری به برخی از کشور ها مانند آلمان اشاره می کند که در نظام نظارتی شان اگر بیشتر از یک درصدی از پاسخ ام آر ای و یا سایر خدمات پاراکلینیکی طبیعی و بدون مشکل خاص باشد پزشک معالج باید خودش هزینه آنها را بپردازد . همچنین به باور رئیس کمیسیون بهداشت مجلس ،بیمه ها نیز می توانند نظام نظارتی خاصی را پیاده کنند تا دیگر شاهد چنین تخلفاتی نباشیم .در بعضی از بیمه های بزرگ دنیا در صورتی که پزشکی تشخیصی بیدهد این تشخیص باید توسط پزشک معتمد بیمه نیز تایید شود.
معاون درمان وزارت بهداشت نیز معتقد است سازمانهای بیمهگر باید مکانیسم کنترلیشان خیلی قویتر از آنچه که اکنون وجود دارد باشد. بنا به گفته امامی رضوی در حال حاضر سازمانهای بیمهگر صورت مسئله را پاک میکنند و در برابر کم بودن بودجههایشان خدماتی که مقداری گران است از چرخه بیمهای خارج میکنند و کنترلشان برای مواردی که تحت پوشش بیمه است ضعیف به نظر میرسد.وی خاطر نشان می کند : البته بیمه ها محدودیتهایی را برای تخصصها و تجویز داروها میگذارند ولی سیستم نظارتی شان باید از این پیشرفتهتر باشد. به طور مثال در سربرگ تجویز نسخه تشخیص را بنویسند که تشخیص شما چیست؟ به چه دلیل این دارو را تجویز کردهاید؟ یا حتی ترجیح این دارو چیست؟معاون وزیر بهداشت: این پدیده نابهنجار مختص ایران نیست
وقتی که صحبت از سلامت و درمان به میان میآید اولین سازمانی که در ذهن خود تصویر می کنیم وزارت بهداشت است. اگرچه تشخیص تخلفات پزشکی چندان آسان به نظر نمی رسد و اغلب منوط به شکایت بیمار از پزشک است که آن هم به دلیل اعتماد بیمار به پزشک معالج خود بعید به نظر می رسد اما انتظار می رود وزارتخانه متولی سلامت نظارت بیشتری را بر عملکرد پرسنل امور درمانی داشته باشد تا زمینه بروز بسیاری از تخلفات پزشکی از میان برود و شاید این سوال در ذهن شما نیز شکل بگیرد که وزارت بهداشت برای جلوگیری از چنین مسائلی چه تدبیری داشته است؟
معاون درمان وزارت بهداشت چنین اتفاقاتی را به هیچ وجه درست نمی داند و تصریح می کند :« ما از معاونت پژوهشی وزارتخانه خواستهایم تا این موضوع را ساماندهی کند و ارتباط مستقیم میان پزشکان برای مسافرتهای خارجی و شرکتهای دارویی برای هدیه دادن به پزشکان را ساماندهی کند.» بنابر اظهار نظر دکتر امامی رضوی این مشکل مختص کشور ما نیست و در تمام دنیا وجود دارد و کنترل آن نیز ساده نیست؛ زیرا تشخیص آن سخت است ولی راهحلهایی دارد که عمدهترین آن وجدان افراد و تعهد به اخلاق پزشکی است.
وی پزشکان را به این نکته متوجه می سازد که تجویز بدون الزام خدمات پاراکلینیک یا داروها سبب میشود بیمار یک هزینه اضافی پرداخت کند. وی با تاکید بر اینکه ممکن است پزشکان بگویند در شأن ما نیست که چنین کاری انجام دهیم تصریح می کند: «ولی با عرض معذرت از همکاران پزشک باید بگویم این حرکت تدریجاً در نهاد انسان شکل میگیرد و این مسئله که فلان داروی خارجی بهتر است یا فلان دستگاه کارایی خوبی دارد باید براساس شواهد جمعی باشد که این شواهد نیز مراجعی دارد.»تا اطلاع ثانوی به پزشک خود اعتماد کنید!
هیچ کس منکر نظارت نیست اما حقیقت این است که سیستم نظارتی در کشور ما عملکردی ضعیف دارد . از سوی دیگر بیمارانی که با مشکلات ناشی از بیماری خود دست و پنجه نرم می کنند پس از خدا به پزشک معالج خود پناه می آورند و چشم بسته دستورات و تجویزهای انان را می پذیرند. شاید در کشور ما تنها عامل بازدارنده و به طور یقین قوی ترین عامل بازدارنده از تخلفات پزشکی وجدان وتعهدات خود پزشکان به اخلاق حرفه ای شان باشد . پس باید تا اطلاع ثانوی برای برقراری سیستم نظارتی به پزشک خود اعتماد کنیم.
