فاطمه فکري - در کنار اين دستگاهها مخزني از ليوانهاي يکبار مصرف وجود دارد که اغلب از ليوانهاي پلاستيکي هستند. همچنين اگر فردي غذايي سفارش دهد تمام مراکز تهيه غذا و رستوران ها، سفارشات خود را در ظروف يکبار مصرف توزيع ميکنند که اين ظروف يکبار مصرف همانطور که بارها هم گفته شده اگر از جنس پلاستيکي و نفتي باشد براي سلامتي انسان بسيار مخاطره انگيز است.
چند سالي است که وزارت بهداشت درباره استفاده از ظروف يکبار مصرف پلاستيکي هشدار ميدهد و ظروف پايه گياهي از نوع نشاسته اي را جايگزين مناسبي براي اين ظروف معرفي ميکند که براي سلامتي هيچگونه ضرري ندارد، اما با اين وجود بازهم ميبينيم که اداره جات يا مراکز تهيه غذا و رستوران ها، غذاي ريالي خود را اغلب در ظروف پلاستيکي يکبار مصرف توزيع ميکنند. به نظر ميرسد هنوز مردم جامعه خــــطرات اســتـفاده از ظروف و ليوانهاي يكبار مصرف پلاستيکي را درک نکرده اند.
مهندس سعيد رضايي، کارشناس ارشد شيمي به سلامت «جوان» ميگويد: استفاده از ظروف پلاستيکي يکبار مصرف از يک طرف آلودگي محيط زيست را به همراه دارد و از طرف ديگر براي سلامتي مضر است. توصيه ما به هموطنان عزيز اين است که هنگام استفاده از ظروف يکبار مصرف اولويت بندي کنند بدين ترتيب که اول از ظروف با پايه گياهي استفاده کنند، اگر نبود به سراغ ظروف مقوايي بروند و سرآخر از ظروف پلاستيکي استفاده کنند. چون ظروف پلاستيکي عمدتاً بر پايه نفتي است که اين مواد به راحتي ميتواند به داخل ماده غذايي مهاجرت کند و به مرور زمان باعث ايجاد سرطان يا مخاطرات ديگري در انسان شود. از آنجايي که اسم اين ظروف يکبار مصرف است، بايد پس از مصرف دور انداخته شوند.
مهندس رضايي ميافزايد: ظروف پلاستيکي به دو نوع پلي استايرن و پلي پروپيلن تقسيم ميشوند که بيشتر ظروف يکبار مصرف ما از نوع اول بوده و عموماً از مونومر استايرن هستند که اين مونومرها از نوع حلقه آروماتيک و سرطانزا هستند. مصرف اين ظروف به خصوص استفاده از غذاها يا مايعات داغ در آن باعث وارد شدن اين ماده سرطانزا به داخل ظروف شده که با خوردن مواد داخل آن فرد را با مخاطرات زيادي روبهرو ميکند. به همين دليل وزارت بهداشت تأکيد فراوان دارد که در اين ظروف از غذاهايي با دماي بالاي 65 درجه و مواد حاوي چربي استفاده نشود. اما ظروف گياهي عمدتاً از مواد نشاسته اي ساخته شده اند که اگر اين مواد وارد بدن شود براي بدن هيچ ضرري ندارد. دسته دوم ظروف يکبار مصرف( پلي پروپيلن) نسبت به نوع اول سالمتر است، اما امروزه دنيا به سمت استفاده از موادي ميرود که دوباره در چرخه محيط زيست بتوان از آن استفاده کرد. ظروف پليمري شايد صدها سال طول ميکشد که در محيط زيست تخريب شده و از بين بروند. اما ظروف مقوايي يا پايه گياهي به سرعت در محيط زيست تخريب شده و به طبيعت برميگردند.
اين کارشناس ارشد شيميادامه ميدهد: مسئله مهم ديگر اين است که ظروف پلاستيکي ساخته شده از فرآوردههاي نفتي، ميليونها سال زمان لازم دارد تا مواد نفتي ساخته شود. بعد ما با خوردن يک چاي آنها را دور مياندازيم، اما ظروف گياهي يا مقوايي که از چوب ساخته ميشوند در عرض يک سال بازيافت ميشوند که حتي اين مواد در زمان بازيافت به عنوان کود مغذي براي گياهان هم کاربرد دارد. به همين دليل با استفاده از ظروف گياهي و مقوايي در سوخت هم صرفه جويي ميشود زيرا براي ساخت ظروف پلاستيکي ابتدا مواد نفتي بايد پالايش شده و سپس به پتروشيميرفته و در آنجا انرژيهاي زيادي صرف شود که اين مونومرها تبديل به پليمر شده و ظروف ساخته شوند که اين روند توليد، هزينه و انرژي زيادي ميگيرد، اما ظروف گياهي از مواد گياهي رشد يافته در خاک حاصل شده و توليد اين ظروف نسبت به توليد مواد پليمري انرژي کمتري مصرف ميکند.
سيدرضا غلامي، رئيس اداره بهداشت مواد غذايي و بهسازي اماکن عمومي وزارت بهداشت نيز ميگويد: وزارت بهداشت درخصوص ممنوعيت استفاده از ظروف يکبار مصرف پلاستيکي و جايگزيني آن با ظروف گياهي با پيگيريهايي که از سالهاي گذشته داشته توانسته مصوبه کميسيون مربوطه در هيئت دولت را بگيرد و اين مصوبه را طي دستورالعملي با امضاي رياست مرکز سلامت محيط کار وزارت بهداشت به معاونتهاي بهداشتي دانشگاههاي علوم پزشکي سراسر کشور براي ايجاد برنامه و هماهنگي لازم ابلاغ کند.
به زودي اين مصوبه با امضاي وزير بهداشت به تمام وزارتخانهها و دستگاههاي اجرايي ابلاغ خواهد شد. غلاميميافزايد: اين مصوبه، وزارت بهداشت را مسئول نظارت بر اين امر کرده که با برنامهريزي انجام شده نسبت به نظارت موضوع تا عملياتي شدن آن اقدام خواهيم کرد. به نظر بنده اگر ما تا پايان برنامه پنجم به نظارت کامل برسيم، موفقيت بزرگي کسب کرده ايم. بر اين اساس کل مراکزي که مواد غذايي گرم توزيع ميکنند اعم از رستوران ها، فست فودها و مراکز تهيه غذا بايد از ظروف يکبار مصرف بر پايه گياهي استفاده کنند.
