علیرضا مظفری - «من مخالف ساخت مسجد دو ساختمان آن طرفتر از برجهای دوقلو هستم»، این نخستین جمله مایکل مور در واکنش به اقدام کشیش دیوانه امریکایی (به قول دخترش!) است، ادامه جمله کارگردان امریکایی غافلگیرکننده است: «من میخواهم که مسجد را روی محل برجهای دوقلو بسازند.» او از جمله آخرین اهالی فرهنگی است که به اقدام تری جونز اعتراض میکند، پیش از او جان گریشام نویسنده سرشناس را به یاد داریم که در محکومیت این عمل سخن گفته بود.
مایکل مور مطلب خود را با عکسی از ایران تزئین کرده است؛ عکسی از همدردی مردم ایران با قربانیان حملات مرگبار 11 سپتامبر. عنوان مطلب او به قدر کافی گویاست: «اگر مسجد ساخته نشود، دیگر امریکایی وجود ندارد. » اما چرا باید مسجد به جای برجها ساخته شود؟ مور به این پرسش چنین پاسخ میدهد: «چون من تنها به آن امریکایی اعتقاد دارم که از کسانی که قربانی نفرتپراکنی و پیشداوریها هستند، حمایت میکند.»
مور که خود فیلمی موفق درباره این حملات ساخته است، هنوز گمان میکند که آن فاجعه «ساختگی» بوده است: «حرفهای بسیاری درباره این جنجال ساختگی گفته شده است، اما من واقعاً دلم نمیخواهد وقت کسی را با حرف زدن درباره آن مسائل در سالگرد این اتفاق بگیرم، من از متعصبان و دروغگویان بیزارم.» احتمالاً منظور او از متعصب «تری جونز» و از دروغگو «جورج بوش» رئیس جمهور پیشین باشد. در عین حال او درباره امام جماعتی که مسئول انجام پروژه مسجد است مینویسد: «او یکی از بهترین آدمهایی است که تا به حال ملاقات کردهام.»
مور که یکی از همکاران خود را نیز در فاجعه 11 سپتامبر از دست داده است، فراموش نکرده که از مک دونالد هم انتقاد کند! او با اشاره به یکی از فروشگاههای زنجیرهای این شرکت که در دو قدمی برجهای پیشین است، مینویسد: «حرف مرا باور کنید، مکدونالد بیشتر از تروریستها آدم کشته است.»
مور در پایان نوشته خود اعلام کرده است که 10 هزار دلار برای ساخت این مسجد اختصاص میدهد و از همه خواسته است تا در این طرح همکاری کنند. او مطلب خود را با این شعر برتولت برشت خاتمه داده است: «کسی که از دشمن حرف میزند/ خودش دشمن است.»
گریشام در کنار مور
مور در محکومیت این اقدام اصلاً تنها نیست، کسان بسیاری به این عمل واکنش نشان دادهاند، از جمله جان گریشام وکیل پیشین و نویسنده مشهور این نویسنده 55 ساله که برای شرکت در فستیوال بینالمللی ادبیات «هاربور فرانت» وارد شهر هامبورگ شده بود، در مصاحبهای اعلام کرد: «این اقدام یک انسان بینهایت متعصب و تندرو است. این کشیش یک دیوانه و یک تندرو دینی است که به جای عمل به وظایف خود به عنوان یک کشیش، نفرت را رواج میدهد.»
گریشام عضو انجمن «باپتیست جنوبی» (فرقهای از مسیحیت) است. وی پیش از فعالیت حرفهای خود به عنوان نویسنده، سالیان بسیاری در پارلمان ایالت «میسیسیپی» به عنوان حقوقدان کار کرد. او که آثاری همچون «شرکت» را در کارنامه حرفهای خود به ثبت رسانده، برای نخستین بار از آلمان دیدار میکرد و قصد داشت در جریان یک تور کتابخوانی، نخستین مجموعه داستان کوتاه خود (فوردکانتی) را که در آلمان با عنوان «قانون» منتشر شده، معرفی کند.
این نویسنده البته میداند که کشیش آمریکایی به دنبال شهرت نیز بوده است. گریشام در این زمینه گفته است: «این بسیار دلسردکننده است که یک انسان از تبلیغات بسیار زیادی استفاده میکند تا نفرت را رواج دهد. اگر شما او را نادیده گرفته بودید، هیچ کس او را نمیشناخت.»
