ایران با ارسال نامهای اعتراضآمیز به مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره اشتباهات فاحش در ارائه گزارش اخیر وضعیت هستهای ایران (مورخ 6 سپتامبر 2010) هشدار داد و از اینکه با وجود توضیحات تفصیلی ایران قبل از توزیع گزارش مذکور، این گزارش واقعیات را کاملاً از قلم انداخته و یک گزارش نامتوازن است، ابراز تأسف کرد.
علی اصغر سلطانیه همچنین انتظار صمیمانه ایران برای اقدامات جبرانی از سوی آمانو را به اطلاع وی رسانده است. اشتباهاتی که سلطانیه در نامه خود به آمانو در تنظیم گزارش یادآوری کرده را میتوان در سه محور کلی زیر دسته بندی کرد.
1- گزارش آمانو تحت فشارهای خارجی عبارت پردازی غیرمعمول را در رابطه با وظایف پادمانی به کار گرفته است و به جای آنکه صرفاً همانگونه که بازرسان آژانس گزارش دادهاند، عدم انحراف مواد هستهای اظهار شده را راستی آزمایی کند، به طرزی بیسابقه و در تناقض با ماهیت تخصصی و مستقل آژانس از بخشهایی از قطعنامه غیر قانونی 1929 شورای امنیت کپی برداری کرده و با اتخاذ چنین رویکرد اشتباهی قطعاً از اساسنامه خود منحرف شده و ( به این ترتیب) وارد بازی سیاسی کشورهای خاصی شده است.
2-این گزارش به علت فاش کردن جزئیات بسیار زیاد درباره فعالیتهای فنی معمولی فعالیتهای صلحآمیز هستهای در تناقض با حفاظت از اطلاعات محرمانه حساس متعلق به کشورهای عضو است. اگرچه این امر ثابت میکند که آژانس به تمامی مواد و تأسیسات هستهای ایران دسترسی کامل داشته و لذا این ادعا که «ایران همکاری لازم را مبذول نداشته است» نادرست و گمراه کننده است.
3-با توجه به اشاره مجدد به موضوع«مطالعات ادعایی» در گزارش اخیر سلطانیه به دبیر کل آژانس یادآوری کرده که طبق مدالیته حل و فصل موضوعات باقیمانده به شماره سند ( INFCIRC/711) این یک موضوع باقیمانده نیست. همچنین در این گزارش اعلام مدیرکل قبلی مبینی بر اینکه مطالب مربوطه به مطالعات ادعایی فاقد اصالت بوده و هیچ گونه مواد و قطعات هستهای در رابطه با مطالعات ادعایی وجود نداشته، حذف شدهاند. در همین زمینه مفهوم «ابعاد نظامی احتمالی» یقیناً خارج از چارچوب مدالیتی INFCIRC/711 که قبلاً در مورد آن با آژانس مذاکره و توافق شده است و همچنین شرح وظایف آژانس قرار میگیرد.
تکرار ادعای آمانو علیه ایران
به رغم هشدارهای ایران، مدیرکل آژانس در جلسه روز گذشته آژانس اظهاراتی داشت که بار دیگر نشان داد که نباید از او انتظار داشت فشارهای غرب را تحمل کرده و حیثیت مستقل این نهاد نظارتی بینالمللی را حفظ کند.
بنا بر اعلام دبیرخانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، یوکیو آمانو در نطق آغازینش در برابر 35 عضو شورای حکام درباره «اجرای توافقنامه پادمانها در جمهوری اسلامی ایران» مدعی شد: «در حالی که آژانس همچنان به راستی آزمایی انحراف نداشتن مواد هستهای اعلام شده در ایران ادامه میدهد، ایران همکاری لازمی را که به آژانس اجازه میدهد تأیید کند تمامی مواد هستهای اعلام شده در ایران دارای فعالیتهای صلحآمیز هستند، نداشته است.»
آمانو ادامه داد: «همکاری مورد نیاز در کنار دیگر مسائل شامل اجرای قطعنامههای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل، اجرای پروتکل الحاقی و کد اصلاحیه 1/3 و نیز توضیح درباره مسائل مربوط به ابعاد نظامی احتمالی در برنامه هستهیی ایران است.»
مدیرکل آژانس بدون توجه به حق قانونی ایران برای انتخاب بازرسان آژانس ادامه داد: «با نهایت تأسف از تصمیم ایران برای نپذیرفتن انتصاب دو بازرس که اخیراً در ایران بازرسیهایی انجام داده بودند، مطلع شدم.»
در حالی که ایران اعلام کرده است که دو بازرس مذکور گزارشهای محرمانهای را که برای آژانس جمعآوری شده بود در اقدامی غیرقانونی به رسانهها انتقال دادهاند و از آژانس خواست که این دو بازرس را تغییر دهد، آمانو گفت: «من اعتماد کاملم را به حرفهایگری و بیطرفی بازرسهای مربوطه اعلام میکنم. هر دو (بازرس) از چرخه سوخت هستهای کاملاً مطلع هستند و در ایران تجربه طولانی مدتی دارند. همانطور که در گزارشم خاطرنشان کردم، مخالفت مکرر ایران با انتصاب بازرسان باتجربه در چرخه سوخت هستهای و تأسیسات ایران به روند بازرسی ضربه میزند.»
وی افزود: «یک بار دیگر از ایران میخواهم در تصمیم مورخ 16 ژانویه 2007 خود که از آژانس درخواست کرد از انتصاب 38 بازرس صرف نظر کند، تجدیدنظر کند.»
آمانو همچنین در بخش دیگری از این سخنرانی درباره راکتور تحقیقاتی تهران اظهار کرد: «درباره درخواست ایران از آژانس برای تسهیل تأمین سوخت هستهای راکتور تحقیقاتی تهران، من به مشورت با همه طرفهای مربوطه ادامه دادم.»
او افزود: «من پاسخهایی را از دولتهای فرانسه، فدراسیون روسیه و ایالت متحده درباره بیانیه مورخ 24 مه ایران دریافت کردم. فوراً این پاسخها را به دولت ایران منتقل کردم. دولت ایران در پاسخ مورخ 26 ژوییه بر آمادگیاش برای تعامل در گفتوگوهایی مبتنی بر بیانیه مشترکی که به امضای وزیران امور خارجه ایران، برزیل و ترکیه رسیده بود، بار دیگر تأکید کرد.»
