نشست بینالمللی افغانستان در حالی در کابل با حضور مقامات 70 کشور جهان از جمله وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، آغاز به کار کرد که از سال 2001 یعنی مقطع حمله امریکا به افغانستان تاکنون چندین کنفرانس بینالمللی برای بررسی چالشهای این کشور بحرانزده برگزار شده است. هرچند در برخی از این نشستها نظیر توکیو، پاریس لندن و برلین وعدههای زیادی برای برقراری ثبات و امنیت و بازسازی افغانستان داده شد، اما درعمل افغانستان هنوز از نابسامانیهعای امنیتی و استمرار درگیریها و در نتیجه تأخیر در روند بازسازی و آشتیملی رنج میبرد.
برخلاف نشستهای قبلی که همگی در خارج از افغانستان برگزار شدند به نظر میرسد نشست فعلی که در پایتخت افغانستان برگزار شده است حداقل این ویژگی متفاوت را دارد که شرکتکنندگان در نشست افغانستان از نزدیک با مسائل و مشکلات افغانستان به ویژه سطح پیشرفت کارها در بازسازی افغانستان که کابل، ویترین آن است، آشنا میشوند. در نشست کابل موضوعات متعددی در دستور کار قرار دارد که امنیت، بازسازی و توسعه اقتصادی و همینطور آشتی ملی مهمترین آنها هستند. با توجه به تحولات ماههای اخیر در افغانستان به خصوص افزایش تلفات نظامیان امریکایی و ناتو به نظر میرسد امریکا و کشورهای ناتو درصددند به راهکاری برای کاهش مشکلات خود دست یابند. با وجود چنین رویکردی به نظر میرسد تجربه 9 سال گذشته که حول محور راهکارهای غیر بومی بوده معطوف به نتیجه نبوده است از این رو زمان آن فرا رسیده تا با سپردن اداره امور افغانستان به ویژه در حوزه امنیت به مردم افغانستان، راهکارهای بومی و ساز و کارهای منطقهای بیشتر مورد توجه قرار گیرد. همانگونه که وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز به آن اشاره کرده است، نتیجه کنفرانس بینالمللی افغانستان باید سپردن امور به افغانها باشد.
البته به رغم تأکید کشورهای منطقه و حتی طیفی از مقامات افغانی بر ضرورت به کارگیری توانهای منطقهای و بومی برای برون رفت از وضع موجود به نظر میرسد مقامات امریکایی و ناتو همچنان به دنبال راهحلهای مورد نظر خود هستند، شاید در چارچوب چنین ذهنیتی است که راسوسن دبیر کل ناتو در مصاحبه با نشریه آلمانی هامبورگر ایندبلات به رغم اشاره به ارائه راههای مشخص برای واگذاری مسئولیتها به افغانها در نشست کابل همچنان از ادامه حضور ناتو در افغانستان خبر میدهد. وی در این مصاحبه میگوید: ناتو باید با حکومت افغانستان به یک توافق برای همکاریهای طولانیمدت دست یابد. البته در اینکه تا رسیدن نیروهای ارتش و پلیس افغانستان به توانمندی لازم زمان زیادی نیاز است تردیدی وجود ندارد اما نکته مهم این است که علت آماده نبودن کامل نیروهای امنیتی افغان به عدم پایبندی کشورهای غربی به تعهداتشان در تجهیز و آموزش نیروهای افغانی باز میگردد که به رغم وعدههای مکرر در نشستهای بینالمللی برگزار شده در سالهای اخیر عملاً گامی جدی در این حوزه برنداشتهاند، شاید یکی از علل چنین تعللی به راهبرد اصلی امریکا و ناتو برای حضور طولانیمدت در افغانستان باز میگردد؛ موضوعی که راسموسن نیز به آن اشاره کرده است.در مجموع حتی اگر راهبرد امریکا و ناتو استمرار حضور در افغانستان باشد مقامات واشنگتن بایستی توجه داشته باشند که با توجه به ناکارایی راهبرد اوباما در حل معضل افغانستان از یک سو و افزایش نارضایتی افکار عمومی امریکا از افزایش هزینههای مادی و انسانی در افغانستان از سوی دیگر، زمان به کارگیری سازوکارهای منطقهای و بومی بیش از هر زمانی احساس میشود. اما آیا خروجی نشست بینالمللی افغانستان چنین موضوعی خواهد بود؟
