زهرا چیذری - مافیای داروی ایران روز به روز در حال رشد و قدرتگیری است اما برای مقابله با آن تاکنون تدبیر کارشناسی و قضایی صورت نگرفته است.
به گزارش «جوان»، انجمن مخفی داروی ایران با استفاده از شرایط یکساله حاکم بر جامعه در حد قابل توجهی رشد کرده و توانسته است در بسیاری موارد ضمن دور زدن قوانین و کسب سودهای سرسامآور، جان و سلامت مردم را به بازی بگیرد.
اگر گذارتان به دلیل بیماری خود یا یکی از عزیزانتان به بیمارستانها یا مراکز درمانی افتاده باشد به طور یقین با افرادی مواجه میشوید که با چهرهای نگران نسخهای در دست گرفته و برای تهیه دارویی ضروری برای سلامتی و ادامه حیات عزیزانشان ناامیدانه و پس از زیر و رو کردن تمامی داروخانههای شهر اعم از داروخانههای تک نسخهای و داروخانههای هلال احمر برای تهیه داروی مورد نظر به هر راهی متوسل شده و راه بازار آزاد تهیه دارو را در پش میگیرند. اضطرار آنها را مجبور به تهیه داروهایی با وضعیت تولید و تاریخ انقضای مشکوک میکند. داروهایی که شاید به جای بهبود وضعیت بیمار به دلیل تقلبی و یا تاریخ گذشته بودن حتی او را به کام مرگ بکشاند. تکرار چنین واقعیتهای در پیش چشمان همه ما تنها بر یک چیز صحه میگذارد و آن واقعیت وجود مافیای دارویی در کشور ماست معضلی که حتی مسئولین وزارت بهداشت آن را رد نمیکنند، به گونهای که مدیرکل داروی وزارت بهداشت گفت: وجود مافیای دارو در کشور را رد نمیکنم.
محمدرضا شانهساز با اشاره به وجود قوانینی که دادوستد در بخش دولتی را آسانتر از بخش خصوصی کرده است، بر اینکه بخش ویژهای برای دارو در دولت وجود ندارد، تأکید و تصریح کرد: واقعیت این است که دارو در همه جای دنیا متاثر از روابط خاص اقتصادی و گردش مالی بسیار بالاست و تاثیرات استراتژیک نیز در معادلات دولتها و کشورها نقش دارد که کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست.
شانهساز افزود: بر همین اساس نمیتوانم بگویم که مافیا در بخش دارویی کشور به طور کلی نیست و وجود ندارد.
احتکار دارو، نخستین اقدام غیرقانونی مافیا
اما مافیای دارو در ایران به چه صورت و از چه راههایی فعالیت میکنند؟ دکتر محمد ضابطی طرقی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به فعالیتهای گسترده و متفاوت این مافیا در کشور، معمولترین شیوههای فعالیت این مافیا را احتکار و بازتوزیع برخی از داروهای مورد نیاز و جاافتاده در سیستم درمانی کشور میداند. وی ورود و توزیع برخی از داروهای غیر ضروری توسط برخی از مهرهها و بروکراسی اداری به کشور را از دیگر فعالیتهای مافیای دارو در ایران دانست که سود زیادی را نصیب افرادی خاص میکند. دکتر ضابطی با تأکید بر این نکته که حتی ممکن است برخی از این داروها دارای تأییدیههای جهانی نیز باشند، خاطرنشان کرد: این داروها با داروهای معمول رایج در کشور تفاوت چندانی چه از نظر عوارض جانبی و چه از نظر خواص درمانی ندارند و تنها با قیمتی چند برابر هزینه زیادی را به کشور و مردم تحمیل میکنند. ولی توسط این شرکتهای مافیایی وارد شده و با تبلیغات و فشارهای رسانهای وارد چرخه دارویی کشور میشوند.
در دنیا بسیاری از تجارتهای پر سود وجود دارد که این صنایع به دلیل سودآوری زیاد به انحراف کشیده میشوند. صنعت و تجارت دارو یکی از این صنایع پرسود است با این تفاوت که در اینجا سلامتی و جان انسانهاست که معامله میشود.
دکتر ضابطی با بیان این مطلب به لزوم آگاهی دادن به مردم در زمینه مصرف دارو و سلامتی اشاره کرد و افزود: به دلیل عدم آگاهی کافی به راحتی میتوان افراد جامعه ما را تحریک کرد. بشیر خالقی دیگر عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز افزایش آگاهی آحاد مردم را در جلوگیری از فعالیت مافیای دارویی در کشور مؤثر دانست. خالقی با اشاره به ورود 20میلیارد کالای قاچاق به کشور بخشی از این کالاها را داروهای قاچاق دانست و کنترلی همهجانبه و از سوی تمامی مبادی ذیربط را راهکار این مشکل عنوان کرد.
تدبیر مجلس در بستن دستان پنهان مافیای دارویی در کشور
محمد ضابطی طرقی نماینده مردم در خانه ملت طرح مسائل تخصصی همچون مافیای دارو در صحن علنی مجلس را مؤثر ندانست زیرا به نظر وی از 290 نماینده مجلس تنها اعضای کمیسیون بهداشت پزشک هستند و میتوانند در زمینه دارو و سایر موارد بهداشتی درمانی اظهار نظر درستی داشته باشند.
این نماینده مجلس راهکار عملی این موضوع را بررسی آن در کمیسیون بهداشت آن هم با کمک مشاورین در زمینههای تخصصی عنوان کرد که به این شیوه میتوان قانونی با ضمانت اجرایی بالا تصویب نمود.
وجود مافیای دارویی در کشور در سادهترین صورت خود مبین عدم نظارت صحیح و دقیق است. دکتر ضابطی با تصریح بر عدم وجود نظارت شایسته از وجود برخی از داروهای خاص و کمیاب تولید داخل در بازار آزاد خبر داد که توسط کارکنان برخی از مراکز درمانی و در همکاری با مراکز توزیع دارو قاچاق میشوند. به باور این عضو کمیسیون بهداشت و درمان هر کجا که بحث قاچاق وجود دارد بخشی از نقصان به مسائل نظارتی و برخورد قاطع و قهرآمیز و بخشی به بحث فرهنگسازی بر میگردد.
سیستم درمانی بیمار مجوز ادامه فعالیت مافیای دارو
در شرایطی که خود بیمار یا خانواده او به دنبال تهیه نسخه دارویی خود باشند و سیستمهای سنتی درمان وجود داشته باشند مجال بروز تخلفات باز است. دکتر ضابطی تهیه دارو را از وظایف سیستم درمانی دانست چیزی که هنوز در جامعه ما جا نیفتاده است. اما با توجه به سابقه استفاده بعضی از مراکز درمانی از داروهای تاریخ گذشته و یا تقلبی آیا مردم میتوانند اطمینانی کامل به مراکز درمانی داشته باشند؟ این نماینده مجلس قطع ارتباط بین سیستم داروخانه و پرسنل شاغل در بیمارستانها راهکار پیشگیری از این آسیب دانست و بر راهاندازی هرچه سریعتر پروندههای الکترونیک و مکانیزه سلامت تأکید کرد. به عقیده وی در این صورت راه تقلب و تخطی پرسنل مراکز درمانی و دیگر افراد بسته خواهد شد.
