رضا احمدي - ساختار اكولوژيك و حيات آبزيان دريايي خليجفارس كه بزرگترين پناهگاه موجودات دريايي بهويژه آبزيان ظريف و كوچك است با ورود پسابهاي صنعتي و شهري و تلفيق اين آلودگي با آلايندههاي نفتي و شيميايي بههم خورده است. بروز پديده كشند قرمز به عقيده بسياري از متخصصان محيط زيست كه ناشي از بههم خوردگي تعادل زيستي و آلودگيهاي وسيع نفتي، شيميايي و پسابهاي خانگي و شهري است توانسته حجم وسيعي از آبزيان دريايي را نابود كند. راستي تا به حال اسم كشند قرمز را شنيدهايد. حتما کساني که در جنوب کشور زندگي ميکنند يا به آنجا رفت و آمد دارند با اسم کشند قرمز آشنايي دارند.
کشند قرمز يا شكوفايي جلبكي پديدهاي است طبيعي كه براثر نوعي جلبك ميكروسكپي به وجود ميآيد.اين موجود زنده در برخي موارد سمي توليد ميكند كه بر بخش مركزي سيستم عصبي ماهيان تأثير ميگذارد و سبب فلج شدن سيستم تنفسي آنها شده و مرگ ماهيان را به دنبال دارد. تك سلولي مرگباري كه با پهن كردن دامنش بر گستره آبهاي كشور اجازه نفوذ نور خورشيد و دريافت اكسيژن به آبزيان مختلف را نميدهد و جان آنها را يكي يكي ميگيرد.
«احمد سواري» متخصص محيط زيست دريايي و استاد دانشگاه ميگويد: آلودگي در خليج فارس باعث شده گونههاي مهاجم گوي سبقت را از يكديگر بربايند و گونههاي قوي گونههاي ضعيف را از بين ببرند و تنازع بقا به شكلي بيرحمانه در خليج فارس رويت ميشود. او ميگويد: زنجيرههاي غذايي در دريا نيز به هم مرتبطند. به همين دليل راهحل در خليج فارس اين است كه آب پاكيزه نگه داشته شود تا حيات جانداران دريايي و در نتيجه حيات انساني در حاشيه خليج فارس تهديد نشود. اين متخصص محيط زيست دريايي و استاد دانشگاه با تأييد برهم خوردن زنجيرههاي غذايي در خليج فارس ميگويد: مطالعات نشان ميدهد آلودگي در خليج فارس حيات موجودات را به شكلهاي مختلف تهديد ميكند تا آنجا كه اكنون ژله ماهيها و عروسهاي دريايي براي بقا زندگي گونههاي ديگر دريايي را تهديد ميكنند.
پايان آبزيان خليجفارس
براساس پيشبينيهاي سواري اين دو گونه ذخيره غذايي موجودات دريايي ديگر را ميخورند و به زودي اين معضل باعث از بين رفتن بسياريريزگونهها و گونههاي ضعيفتر و در نتيجه تخريب گستردهاي در حيات جانداران دريايي خليج فارس ميشود. آلودگيهاي متفاوت خليج فارس كه بعضي ناشي از آلودگيهاي نفتي و بعضي بهخاطر افزايش بيسابقه كشند قرمز در اين آبهاست فارغ از لطمهاي كه به سلامت آبها در اين منطقه وارد كرده است باعث شده تا آبزيان خليج فارس زندگي دشواري داشته باشند.
زماني كه جلبك ايجاد كننده «رد تايد» در تراكم بالا توليد شود، به صورت لكههاي رنگي در آبها كه اغلب قرمز هستند مشاهده ميشود.كشند قرمز هميشه به رنگ قرمز ديده نمي شود بلكه ميتوان آن را در رنگهاي قهوه اي، نارنجي، ارغواني و زرد نيز مشاهده كرد. نكته قابل توجه اين است كه همه كشندهاي قرمز سمي نيستند. به عنوان مثال درياي سرخ نامش را به خاطر شكوفايي غير سمي سيانو باكتريهايي كه داراي رنگيزه بسيار قرمزي هستند گرفته است. عوامل مختلفي بر شكوفايي جلبكي موثرند كه برخي از آنها عبارتند از:تغييرات شرايط آب و هوايي، پديده پر غذايي، فاكتورهاي هيدرولوژيكي، برخي آلودگيهايي كه منشا انساني دارند و...
آثار مخرب ناشي از شكوفايي جلبكي
1_آسيب فيزيكي
2- كاهش اكسيژن
3- مسموميت مستقيم براي انسان: برخي سموم ايجاد شده توسط رد تايد بسيار قوي بوده و سبب مسموميت انسان ميشود.
4- مسموميت غير مستقيم: تاكنون چهار نوع مسموميت غير مستقيم كه براي انسان مضر ميباشد شناخته شده كه عبارتند از: فلج شدن، اسهال، علائم عصبي و ايجاد حالت فراموشي. مسموميت ناشي از مصرف گوشت ماهي به ندرت ايجاد ميشود.
