عصر شنبه جوزف بایدن معاون رئیسجمهور امریکا در سفری غیر منتظره وارد عراق شد. هدف از این سفر حضور در میان نظامیان امریکایی مستقر در عراق در سالروز استقلال امریکا اعلام شده است. اما با دقت مختصر میتوان دریافت که اعلام چنین موضعی توجیهی بیش نیست و بیتردید بایدن در این سفر در پی اهداف سیاسی خاص است. اگر چنین توجیهی برای حضور بایدن در میان نظامیان امریکایی مستقر در افغانستان آورده میشد، قابل درک و باور بود زیرا نظامیان امریکایی مستقر در افغانستان در وضعیت روحی شکنندهای هستند و نیاز به تجدید و تقویت روحی دارند اما در عراق پس از واگذاری امور نظامی و امنیتی به دولت عراق و خروج نیروهای امریکایی از شهرها و مناطق آسیبپذیر و انتقال به پادگانها، وضعیت روحی نیروها تا حدودی ترمیم یافته است و لذا نیازی به حضور شخصی مثل بایدن نیست که به آنها قوت قلب بدهد. بنابراین هیچ تردیدی باقی نمیماند که بایدن ماموریت ویژهای را در این سفر پیگیری میکند که این ماموریت با توجه به وضعیت سیاسی حاکم بر عراق نمی تواند چیزی جز دخالت در تشکیل دولت جدید این کشور باشد، بهخصوص آنکه پیش از بایدن یک هیأت ویژه از سنای امریکا نیز به رهبری جان مککین و جوزف لیبرمن وارد عراق شده بودند و از آن مهمتر اینکه به نظر میرسد دیدارهای صورت گرفته بین نوری مالکی رئیس ائتلاف حکومت قانون و ایاد علاوی رئیس فهرست العراقیه این امیدواری را در میان مسئولان امریکایی ایجاد کرده که بار دیگر تلاشهای خود را برای ایجاد شکاف بین شیعیان و جلوگیری از پا گرفتن ائتلاف ملی عراق متشکل از ائتلاف حکومت قانون به رهبری نوری مالکی و ائتلاف عراق ملی به رهبری عمار حکیم بهکار بگیرند و از تلاشهای آن برای گرفتن ابتکار عمل در روند تشکیل دولت عراق جلوگیری کنند. به نظر میرسد سفر اخیر ملک عبدالله به امریکا و تفاهماتی که احتمالاً در جریان این سفر صورت گرفته در اتخاذ دور جدید تحرکات سیاسی امریکا موثر بوده است. زیرا سناریوی مشترکی که امریکا و عربستان برای انتخابات عراق طراحی کرده بودند و بر اساس آن میکوشیدند افراد و نامزدهای مورد نظر خود را در دولت و پارلمان جدید نفوذ بدهند، پس از ائتلاف مجدد احزاب و گروههای سیاسی شیعی داشت به مرحله شکست نزدیک میشد و در چنین وضعیتی آنها از رکودی که در زمینه معرفی نخستوزیر از سوی احزاب و گروههای شیعی بهوجود آمد حداکثر بهره برداری را بهعمل آوردند تا بتوانند روحی دوباره به سناریوی قبلی خود بدمند. اما به نظر میرسد چند عامل موجب شده که امریکا و بهخصوص افراد و عناصری نزدیک به نو محافظهکاران و جنگطلبان که نقش اصلی در اشغال عراق داشتند، با درخواستهای عربستان برای جلوگیری از پاگرفتن ائتلاف مجدد شیعیان همراهی بیشتری نشان دهند. نخست معاملهای است که به نظر میرسد بین امریکا و عربستان درباره عراق و افغانستان صورت گرفته و بر اساس آن قرار شده عربستان به دغدغههای امریکا در عراق و برعکس عربستان به دغدغههای امریکا در افغانستان توجه کند و با توجه به اینکه در پی شکست اولیه سناریوی امریکا و عربستان در نفوذ دادن عوامل خود در دولت و پارلمان جدید عراق، روند تلفات نظامیان امریکایی و ناتو در افغانستان رو به افزایش گذاشته لذا امریکا مجبور شده برای تامین ملاحظات عربستان در عراق وارد عمل شود. دوم اینکه امریکا با توجه به چالشهای روزافزون خود در افغانستان و همچنین با توجه به قول و وعدهای که دولت اوباما به مردم امریکا داده، مجبور است جدول زمانبندی خروج نیروهای خود را از عراق عملی سازد لذا در تلاش است با روی کار آوردن دولتی دست نشانده اطمینان لازم را داشته باشد. سوم اینکه امریکا درصدد است با همراهی با خواستهها و ملاحظات عربستان در عراق از کمکهای متقابل آن برای پیشبرد رایزنیهای امریکا در بحران فلسطین بهرهمند شود که با توجه به در پیش بودن انتخابات کنگره امریکا در آبانماه آینده به سمت تامین ملاحظات و طرحهای یکجانبه رژیم صهیونیستی چرخش یافته است. از اینرو با در نظر گرفتن این مسائل میتوان پیشبینی کرد که سفر اعلام نشده بایدن به عراق نه فقط برای این کشور بلکه برای کل منطقه آثار و پیامدهای منفی درپی داشته باشد هر چند که رسانهها و محافل سیاسی عمده توجه خود را به مداخلات بایدن و تیم همراه وی بر روند تشکیل دولت جدید عراق متمرکز کردهاند.
