نگاه سليقه‌اي هميشه بد نيست

احمد شاكري* نگاهي به اسامي داوران دوره‌هاي برگزاري جشنواره قلم زرين البته ما را با اسامي تكراري زيادي روبه‌رو مي‌كند اما بايد ديد آيا اين تكرارها به معني آن است كه مي‌خواهيم از اصولي كه جايزه به دنبال آن بوده عدول كنيم يا اين تكرار به معني آن است كه سلائق در حال غلبه بر اصول است. البته به نظر من هيچ كدام از اين دو مورد نمي‌تواند به طور كامل صحت داشته باشد. بگذاريد با چند دليل به اين سؤال پاسخ دهم كه تكرار داوران در جشنواره قلم زرين چه معنايي دارد. تكرار داوران دريك جايزه ادبي نشانه گذر از اصول نيست بلكه به معني تقويت اصولي است كه هر جشنواره به دنبال آن است. طبيعي است كه انتخاب داوران يك جايزه ادبي در راستاي هدف‌گذاري معنوي و هنري است كه آن جايزه به دنبال آن است. در حوزه هنر هم ملاك‌ها معمولاً ملاك‌هاي رياضي‌گونه مطلق نيست و بخشي از آنها هم برخواسته تجربه و ذوق ادبي است پس طبيعي است كه در اين روال انجمن قلم هم تلاش كند براي رسيدن به هدفش افكاري را جذب كند كه احساس مي‌كند در اين راه به او كمك مي‌كنند، البته اين نكته را نيز نبايد فراموش كرد كه در حوزه ادبيات نويسندگان قابلي هم داريم كه اساساً به حوزه داوري وارد نمي‌شوند و از سوي ديگر برخي نويسندگان خوب هم هستند كه منتقدان خوبي نيستند و لذا نمي‌توانند داوران خوبي باشند و امتيازدهي و ارزش‌گذاري را برنمي‌تابند بنابراين وقتي همه اين معيارها را كنار همديگر قرار دهيم افراد زيادي باقي نمي‌مانند كه بتوانند به داوري در حوزه يك جايزه ادبي بپردازند.از سوي ديگر اگر اين سؤال مطرح است كه تكرار افراد منجر به تحميل سليقه‌ها مي‌شود يا خير بايد گفت كه اين سيستم ادبي كشور ما و فضاي يك جايزه ادبي است كه بايد كمك كند تا هنگامي كه نتيجه داوري‌هاي يك جايزه به نقد گذاشته مي‌شود ميزان تأثيرگذاري سوءيك سليقه استخراج شود. البته سليقه داشتن الزاماً يك امر مذموم نيست. سليقه نماينده درك ناب هنري يك فرد است كه هنوز از سوي هيچ تئوري پردازي نتوانسته است ساختارمند شود حتي ما نيز در ادبيات داستاني انقلاب و ديني خودمان هم الان داراي نظريه و تئوري نيستيم و اين مسأله حتي در ساختارهاي مدرن ادبي ما هم وجود دارد. اما در يك نگاه كلي افرادي كه آنها را صاحب سليقه مي‌دانيم، نگاهشان به نوعي به معيارها و آرمان‌هايي كه نداريم تنه مي‌زند و لذا ضمن تأكيد بر اينكه سليقه را بايد در مدار اصول حركت داد، معتقدم بايد تلاش كرد تا حركت بر مهر سليقه درصد خطاي پاييني داشته باشد كما اينكه در جشنواره قلم زرين نيز ما همواره به دنبال آن بوده‌ايم.جشنواره قلم زرين در بعد اجرايي مجموعه‌اي از افراد را طبق آيين‌نامه مصوب خود جذب كرده است كه همه اين افراد جزوكساني هستند كه زير چتر فكري انجمن قرار مي‌گيرند.اينكه اين افراد بخواهند در فرآيند داوري هم وارد شوند بايد گفت كه انتخاب داور ملاك‌هايي دارد كه دايره حضور همه اين افراد را محدود مي‌كند.خيلي از افراد ممكن است عضو يا همفكر با انجمن باشند ولي تعيين آنها به عنوان داور ملاك‌هاي ويژه‌اي را مي‌طلبد كه باعث محدود شدن انتخاب‌ها از ميان اين افراد مي‌شوند و در نهايت هم طبق آيين‌نامه جشنواره قلم زرين طبق پيشنهاد دبير و تصويب هيأت مديره داوران انتخاب مي‌شوند و لذا اين امكان است كه با تعبير دبير جشنواره در هر دوره داوران نيز تغيير كنند.* دبير جايزه قلم زرين