بلاهايي که «خالکوبي» بر سر برخي جوان‌ها مي‌آورد

وقتي پوست بدن دفتر نقاشي مي‌شود!

علي سيف اللهي - اگر فکر مي‌کنيد منظور مرحوم حافظ- عليه‌الرحمه- از خال در بيت «اگر آن ترک شيرازي به دست آرد دل ما را/ به خال هندويش بخشم سمرقند و بخارا را» همين خالکوبي‌هايي است که اين روزها با روشن کردن تلويزيون در سر و دست بازيکنان جام جهاني و تماشاگرانش مي‌بينيد، سخت در اشتباهيد. اين خالکوبي‌ها و سوراخ‌کاري‌هاي عجيب و غريبي که بين ما پسرها و دخترها طرفدار پيدا کرده ارزش دنگ و فنگ‌هاي خود اين پديده را هم ندارد، چه برسد به بخشيدن سمرقند و بخارا و سر و دست و تن و پايمان! آدم‌هاي خال‌خالي!دو حالت دارد؛ يا مي‌خواهند همواره خاص و منحصر به فرد بودن خود را به بقيه نشان بدهند و توي چشم باشند يا با اين نقش و نگارها قرار است داد بزنند که ما مال يک دار و دسته و فرهنگ خاصي هستيم و عضويت و وابستگي خودشان را در گروه‌هاي عجيب و غريب نشان بدهند. جالب است بدانيد کساني که کارشان خالکوبي است و اعضا و جوارح ديگران را از هنر نقاشي و نگارگري‌هايشان بي‌نصيب نمي‌گذارند، براي کارشان تبليغ هم مي‌کنند. حتي سايت و وبلاگ هم دارند، البته اين استاد کارهاي به اصطلاح قلمزن خيلي وضعيت عقلي درست و حسابي ندارند. به خودشان هم رحم نمي‌کنند و گاهي به طور احمقانه‌اي زيرآب کار خودشان را هم مي‌زنند. به طور مثال به اين جمله که در يکي از همين دريچه‌هاي مجازي خودشان براي من و تو جوان آمده، خوب دقت کنيد:«خالکوبي معنا و مفهوم مختلفي دارد. خالکوبي مي‌تواند به عنوان تشخيص هويت و نشانگر پايگاه اجتماعي فرد به کار رود. مثلاً روميان باستان، برده‌ها و تبهکاران را براي شناسايي خالکوبي مي‌کردند.»بيشتر اين خالکوب‌ها دفتر و دستک ندارند و مخفيانه و زيرزميني کار مي‌کنند و اصلاً دوست ندارند پاتوق‌هايشان لو برود. کارشان هم که مشخص است، اصلاً اصولي و علمي نيست. ادعا مي‌کنند تمام رنگ‌هايي که به کار مي‌برند طبيعي است اما اين ادعا با دائمي بودن نقش‌ها در تناقض است. رنگ‌هاي طبيعي مثل حنا بعد از چند هفته و چند ماه از بين مي‌رود و موقت است. هشدارها را جدي بگيريماين خالکوبي‌ها و تاتو‌ها که در بين جوان‌هاي ما بيشتر براي زيبايي و مطرح کردن خود در ميان مردم انجام مي‌شود، در شرع و عرف ما هم خيلي پسنديده نيست و کارشناسان از فراگير شدن آن ابراز نگراني مي‌کنند. دکتر فرزادي جامعه‌شناس مهم‌ترين عامل رواج اين پديده را کم‌کاري‌هاي فرهنگي مي‌داند:«روند حرکتي اقشار جوان ما به سمت اين حرکت ناشيانه و مشخصاً غلط نگران‌کننده است. گاهي جوان‌هاي ما از روي ندانستن و به صرف جذاب بودن گرافيکي اين نقش‌ها و علامت‌ها اين کار را انجام مي‌دهند و معمولاً خودشان هم با فاصله کمي پي مي‌برند که اين عمل چندان به کارشان نمي‌آيد و جز آسيب رساندن به سلامتي و سرزنش شدن و انگشت نما شدن توسط ديگران سودي نمي‌برند. البته پيدايش و رواج پديده‌هاي اين شکلي ريشه در عملکرد بد ما در کارهاي فرهنگي دارد که بايد قبل‌تر‌ها شروع مي‌کرديم و نکرديم. اما هنوز هم دير نيست و بايد نسل جوانمان را آگاه کنيم و حواسمان به نسل بعدي باشد تا ارزش‌ها و هنجارها را به آنها منتقل کنيم تا مشکلات اين چنيني کمتر شود، البته اکثر افرادي که اين کار را انجام مي‌دهند به واسطه تقليد از دوستانشان و شبکه‌هاي خارجي است که با نمايش دادن چنين نمادهايي سعي در القاي فرهنگ‌هاي خودشان و رسوخ بين عناصر و ارزش‌هاي فرهنگي و شرعي ما دارند. »فرزادي انگيزه و مشخصه‌هاي ديگري هم از افرادي که اين کار را مي‌کنند و به آن تمايل دارند برايمان مي‌گويد:«بيشتر اوقات غرور و تکبر يکي از عوامل مهم در خالکوبي است. تأثير غرور در خالکوبي بيش از ساير عوامل است، چون اين عمل بسيار دردناک است و تنها افراد مغرور و قوي تاب تحمل آن را دارند بنابر اين افراد مغرور بر بدن خود خال مي‌کوبند تا زورمندي و قدرت خود را به رخ ديگران بکشند. به بيان ديگر اين کار دليلي است در ميان اين افراد براي اثبات شجاعت، به همين دليل است که بيشتر در بزهکاراني که در زندان هستند و جرم‌هاي اجتماعي دارند نشانه‌هايي از اين خط و خال‌ها را مي‌توان پيدا کرد. به هر حال بايد هوشيار بود و جوان‌هاي عزيزمان هم بدانند که اين حساسيت‌ها براي سلامت جسمي و فرهنگي آنهاست و ارزش وجودي و گوهر دروني آنها بيشتر از آن مي‌ارزد که به سمت چنين ناهنجاري‌هايي بروند. »پشيماني سودي نداردمسائل اجتماعي و فرهنگي گوشه‌اي از پيامدهايي است که اين عمل براي جوان‌ها دارد. دکتر زرينه از متخصصان پوست عوارض جسمي که اين کار روي پوست بدن ما جاي مي‌گذارد را جبران‌ناپذير مي‌خواند:« اکثر جوان‌هايي که اين کار را انجام مي‌دهند، بعد از انجام آن مي‌خواهند که آن نقش‌ها و تاتو‌ها را پاک کنند. بيشتر آنها هم به علت پشيمان شدن اين کار را انجام مي‌دهند. خيلي‌هايشان قبل از خالکوبي و تاتو در ذهنشان فکر مي‌کنند که با اين کار زيباتر مي‌شوند و به چشم مي‌آيند اما وقتي ايده‌ال‌هايشان برآورده نمي‌شود پشيمان مي‌شوند. از اولين علائم واكنش بدن به جسم خارجي و رنگ‌هايي که در تاتو و خالکوبي‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد، التهاب يا حساسيت پوستي است. حساسيت، ابتدا با تورم خفيف شروع مي‌شود و سپس شديد شده و با خارش، جوش‌هاي ريز در محل خالکوبي و بروز تب در محل تاتو همراه مي‌شود و به كهير منتهي مي‌شود. اگر درمان تا اين مرحله پاسخگو نباشد و علائم ذكر شده مخصوصاً كهير درمان نشود، منجر به «حساسيت شديد بدن» با علائمي چون تنگي نفس و رنگ‌پريدگي مي‌شود. همه اينها در صورتي است که اين کار بهداشتي و با اصول انجام شود که معمولاً هم اين طوري نيست. اين عدم رعايت نكات بهداشتي در نهايت به بيماري‌هايي چون هپاتيتB، هپاتيتC، سل، كزاز و حتي ايدز منجر مي‌شود. »اگر ارزش‌اش را داشته باشدبزک کردن مد اين روزهاي ما جوان‌هاست. هر روز هم که يک چيزي براي زيباتر شدن و قشنگ‌تر به نظر رسيدن به بازار مد مي‌آيد. مد هميشه هم بد نيست، آن چيزي که بد است، تحليل نکردن و دقت نکردن ما در انتخاب‌هاست. حالا خالکوبي و تاتو هم يکي از همين مدهاست که روي همين موج دارد جلو مي‌آيد و نزديک گوشمان رسيده. من و تو جوان بايد حواسمان را جمع‌تر کنيم و شاخک‌هايمان را حساس‌تر. اصلاً اگر به هر چيزي خوب فکر کرديم و ارزش‌‌اش را داشت، سمرقند و بخارا که هيچ، «به خال هندويش بخشيم سر و دست و تن و پا را. »