چندقلوزایی به خاطر سموم استروژنی

سرطان؛ ارمغان آفت کش‌ها برای انسان

فاطمه فکری - برای دفع آفات نباتی و افزایش کیفیت محصولات کشاورزی جوامع بشری مجبور به استفاده از انواع سموم و آفات‌کش‌ها هستند که‌متأسفانه این سموم به خاطر ترکیبات سازنده سمیشان برای سلامتی انسان مضر بوده و با ماندگاری در محصولات کشاورزی و مصرف محصولات کشاورزی آلوده توسط انسان‌ها، باعث ایجاد انواع بیماری‌های ناعلاج و مشکلات می‌شود. یکی از بیماری‌های شایعی که سموم آفات نباتی و حشره‌کش‌ها می‌توانند در انسان باعث شوند، انواع سرطان‌هاست که‌ متأسفانه دردی ناعلاج است. بسیاری از سموم شیمیایی بسیار قوی به علت ترکیبات مضر، زمانی که در محصولات کشاورزی اعم از میوه‌جات، صیفی‌جات و سبزیجات مصرف می‌شوند، به مقدار زیادی در داخل این محصولات باقی مانده که با خوردن آنها وارد بدن می‌شود و به مرور زمان بر ارگان‌های مختلف بدن اثرات سوء خود را نشان می‌دهد. اما سؤال اینجاست که از دست بشر چه کاری ساخته است؟ آیا راه‌حلی برای پیشگیری از بروز چنین مشکلی وجود دارد؟ دکتر کامبیز سلطانی‌نژاد متخصص سم‌شناسی و عضو هیأت علمی‌ سازمان پزشکی قانونی کشور در پاسخ به این سؤالات خبرنگار «جوان» می‌گوید: به طور کلی ترکیبات آفت‌کش دارای رده‌های مختلفی است که هرچند استفاده منطقی از آنها در محصولات کشاورزی می‌تواند باعث افزایش سلامتی انسان شود، اما اگر غیرمنطقی مصرف شوند یکی از مشکلاتی که می‌تواند موجب شود، مسمومیت مزمن است. افرادی که زمان طولانی‌مدت از محصولات کشاورزی حاوی باقی مانده سموم آفات نباتی استفاده می‌کنند، ممکن است در آینده‌ای نه چندان دور به یکسری بیماری‌ها و مشکلات عدیده‌ای مبتلا شوند. دکتر سلطانی‌نژاد می‌افزاید: در حقیقت خطری که امروزه کشورهای جهان و به خصوص کشورهای صنعتی را تهدید می‌کند مسأله باقی‌مانده سموم آفات نباتی در محصولات کشاورزی و محصولاتی است که به صورت روزمره در غذای هر انسانی مصرف می‌شود. خوردن اینگونه مواد غذایی عوارض زیادی به دنبال داشته و باعث بروز بیماری‌های مزمن و انواع سرطان‌ها شده و بر قدرت باروری مردان و زنان تأثیر منفی گذاشته و باعث ایجاد عقیمی ‌به خصوص در آقایان می‌شود. «د د ت» باعث از بین رفتن چندگونه از پرندگان شداین متخصص سم‌شناسی ادامه می‌دهد: مطالعات انجام شده حاکی از آن است که دسته‌های خاصی از ترکیبات ارگانو فسفره و ارگانو کلره‌ها در سموم آفات نباتی می‌تواند در موارد طولانی روی عملکرد سلول‌های جنسی مردان تأثیر گذاشته و باعث ایجاد عقیمی ‌در آقایان شود. در پاره‌ای از مطالعات که در بعضی کشورها انجام شده نشان می‌دهد که مصرف طولانی‌مدت ترکیباتی که حاوی مقادیر باقی‌مانده غیرمجاز سموم شیمیایی هستند، با افزایش میزان عقیمی‌در جمعیت‌های مرد نسبت مستقیم داشته که مطالعات آزمایشگاهی نیز این مسأله را اثبات می‌کند. ارگانو کلره می‌تواند باعث بروز انواع سرطان‌های کبد، کلیه و خون شود. این سم به جز انسان می‌تواند در چرخه آبزیان نیز تأثیر گذاشته و باعث مرگ و میر آبزیان شود، همچنین در پرندگان نیز اثرات مخربی داشته و حتی بر قدرت ناباروری آنها نیز مؤثر است. سم «د د ت» که امروزه دیگر کمتر کشوری از آن استفاده می‌کند، به علت اختلال بر قدرت باروری پرندگان و شل شدن تخم آنها، باعث از بین رفتن چندین گونه از پرندگان می‌شود که خوشبختانه این سم در حال منسوخ‌شدن است و تعداد محدودی از کشورها هنوز هم از این سم استفاده می‌کنند. مقادیر مجاز سموم آفات نباتی، خطری برای انسان نداردخوشبختانه سیاست‌های جدیدی که در کشور ما از طریق سازمان‌های مختلف انجام می‌شود، سموم ایمن و کم‌خطر با سموم پرخطر درحال جایگزینی است. براساس این سیاست‌ها، امروزه در محصولات کشاورزی حداقل سموم با حداقل مقادیر مجاز و کم‌خطرترین سموم استفاده می‌شود که در صورت ادامه این روند ما می‌توانیم مطمئن باشیم که تا چند سال آینده مقادیر مجاز سموم در فرآورده‌های کشاورزی کشور ما هم به تدریج کاهش پیدا می‌کند اما اگر هنوز هم مواردی در خصوص استفاده غیرمنطقی سموم کشاورزی از طریق کشاورزان یا سازمان‌های ذی‌ربط وجود داشته باشد، ‌‌متأسفانه باید بگوییم که این خطر همواره برای انسان وجود دارد. مقادیر غیرمجاز حشره‌کش یا علف‌کش در فرآورده‌های غذایی به قدری زیاد می‌شود که می‌تواند ایجاد خطر کند، درحالی که استفاده منطقی از سموم شیمیایی بسیار برای ما مؤثر و مفید است. دکتر سلطانی‌نژاد می‌گوید: سموم آفات نباتی پس از مصرف فرآورده‌های کشاورزی، جذب بدن شده و در نهایت باعث ایجاد اختلال ناباروری در مردان شود. سموم استروژنی باعث چندقلوزایی می‌شودیکسری آفات شیمیایی که در ترکیباتشان هورمون‌های استروژن وجود داشت و در گذشته به میزان زیادی هم استفاده می‌شد، در پاره‌ای از موارد باعث دوقلوزایی و چندقلوزایی می‌شد که امروزه با از رده خارج شدن اینگونه سموم، چندقلوزایی هم کمتر در زنان مشاهده می‌شود. این متخصص سم‌شناسی می‌افزاید: حشره‌کش‌ها و اسپری‌های سوسک‌کش نمی‌تواند چنین مشکلی را برای انسان ایجاد کند، چون این سموم دارای ترکیبات ایمنی هستند که تا به حال هیچ گونه اثرات مضری از آنها یافت نشده است. این سموم دارای ترکیبات بسیار کم‌خطر و ایمن هستند و جزوسموم ارگانو فسفره و ارگانو کلره که ترکیبات پرخطری هستند، محسوب نمی‌شوند.