
هر وقت صحبت از سرمایهگذاری خارجی به میان میآید، همگان چشمانشان را به مرزها میدوزند تا ببینند چند نفر با چند چمدان دلار وارد کشور میشوند اما کسی نمیگوید سرمایهگذار چرا و با چه نیتی خواهد آمد و پتانسیلهای جذب سرمایه کجا هستند.
شاید صنایع؛ و حتماً صنعت نفت بهترین نقطه جذب سرمایه است اما تاکنون به عوامل دیگر نیز اندیشیدهایم.
توریستهای صنعتی از جمله افرادی هستند که میتوان از آنها در چند بعد بهره جست.
اولاً آنها به عنوان توریست وارد کشور میشوند و همین امر یعنی رونق صنعت توریسم.
دوماً آنها چشم به صنایع دوختهاند و میتوانند به عنوان یک کارشناس پاسخگوی بسیاری از سوالها بیجواب صنایع متفاوت باشند. و از همه مهمتر آنها میتوانند سرمایهگذار باشند و در دفعات بعد با این عنوان وارد ایران شوند.
توریستهای صنعتی کارشناسان، مهندسان ارشد، طراحان و برنامهنویسان و همچنین علاقهمندان به تاریخ صنعت هستند و در مبحث توریسم صنعتی باید روی حضور آنها و همچنین دانشجویان رشتههای صنعتی و غیره سرمایهگذاری کرد.
قدمت تاسیسات نفتی در ایران بهگونهای است که میتوان با استفاده از آنها به قویترین و معتبرترین مراکز آکادمیک و صنعتی دنیا سرویس داد. در این بین قدیمیترین و جالبترین نمونهها را در تأسیسات نفتی مسجدسلیمان میتوان مشاهده کرد.
نخستین چاه نفت، نخستین نیروگاه برق با نیروی بخار و نخستین تاسیسات جانبی و فراوری نفتی در آن قرار دارند؛ نمونههایی که نهتنها در ایران، بلکه در خاورمیانه قدیمیترین نمونهها محسوب میشوند!
طبق آمارهای ارائه شده از سوی سازمان توریسم جهانی، در فاصله سال های 1950 تا 2005، توریسم بین المللی ،شاهد رشد فزایندهای شد و حجم اقتصادی آن از 2/1 میلیارد دلار آمریکا، به بیش از 622 میلیارد دلار افزایش یافت. همچنین گردشگری در سال 2007 توانسته است 10/3 درصد از تولید ناخالص ملی جهان را به خود اختصاص دهد.
در همان سال، وضعیت ایحاد اشتغال در این صنعت، با حدود 234 میلیون شغل، به بیش از 2/8 درصد از کل شاغلان به کار در سطح جهان ارتقا یافت. اهمیت اقتصادی صنعت توریسم و سفر، همچنان با افزایش وسیع تعداد مسافران، از 25 میلیون نفر در فاصله سال های 1950، به 783 میلیون در سال 2006 با میانگین رشد سالانه آن بالغ بر 6/5 درصد، افزایش یافت .
در کشور ما که سالها مقام نخست توریسم در خاورمیانه را داشته (دهه 46 تا 56 خورشیدی) بهرغم تغییر نگرش به مقوله توریسم و پذیرش آن بهعنوان صنعتی درآمدساز، لزوم توجه بیشتر به ظرفیتهای سرمایهگذاری در این صنعت مشهود است. بر اساس اعلام شورای جهانی توریسم، ایران امروز به جایگاه سی و پنجم سقوط کرده است.
در حالی که طبق برنامه چشمانداز بیست ساله کشور، در پایان برنامه چهارم توسعه حداقل باید گذرنامه چهار میلیون گردشگر خارجی مُهر ورود به ایران خورده باشد، متاسفانه آمارهای ورودی تا سال گذشته تنها هفتصد و پنجاه هزار توریست ورودی را ثبت کردهاند! که البته بدون شک مؤلفههای فراوان و عوامل متعددی در این ناکامی سهیم بودهاند، اما نباید ناامید بود.
نباید ناامید شد زیرا ایران آنقدر پتانسیل دارد که اگر هر روزی شروع کنیم باز هم برگ برنده به دست ما خواهد رسید.
اما نکته حائز اهمیت نقش مدیریت در این فرایند است.
نقشی که میتواند به عنوان مهمترین عامل در نظر گرفته شده و حرکت در این مسیر را راحتتر و ثمربخشتر کند.