اصرار آمریکا برتصویب قطعنامه تحریم ایران در شورای امنیت بهرغم توافق سهجانبه تهران با واکنش منفی جامعه جهانی مواجه شده است.
به گزارش «جوان»، باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا چهارشنبه شب به فاصله چهار روز بعد از امضای بیانیه سهجانبه تهران با رجب طیب اردوغان نخستوزیر ترکیه در اینباره تلفنی گفتوگو کرد و تأکید کرد که آمریکا نگرانیهایی جدی درباره برنامه هستهای ایران دارد و به همین خاطر مذاکرات در داخل شورای امنیت برای تحریم ایران ادامه پیدا خواهد کرد. البته رئیسجمهور آمریکا از توافق برزیل با تهران استقبال کرده ولی گفته است: این توافق به راحتی به نتیجه نمیرسد زیرا ایران درنهایت بهدنبال این است که ظرفیتهای هستهای خود را برای تولید سلاح هستهای گسترش دهد. به گفته رئیسجمهور آمریکا، جمهوری اسلامی ایران به تعهدات بینالمللی خود در این زمینه عمل نکرده است. هنوز از محتوای واکنش نخستوزیر ترکیه به اوباما گزارشی منتشر نشده ولی خبرگزاریهای غربی گزارش، دادند که ترکیه و برزیل طی نامهای مشترک به شورای امنیت از توافق خود با تهران دفاع کرده و خواستار این شدهاند که شورای امنیت طرح تحریمهای سخت علیه ایران را کنار بگذارد. در نامه برزیل و ترکیه از پیشنویس تحریم آمریکا انتقاد و تأکید شده است که اکنون زمان آن است که شانس دوباره به گفتوگو داده شود، ضمن اینکه باید از اقدامات زیانآور پرهیز کرد.
مخالفت جامعه جهانی با پیشنویس قطعنامه
اگرچه پیشنویس قطعنامه بهدلیل اختلافات موجود بین قدرتهای تصمیمگیر در شورای امنیت، هنوز تکمیل نشده است اما امضای بیانیه سهجانبه تهران باعث شده است تا بسیاری از سران جامعه جهانی نسبت به تلاش اوباما برای تنظیم پیشنویس چهارمین قطعنامه شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران واکنش نشان دهند. بهرغم اینکه رسانهها و سیاستمردان آمریکایی اعلام کردهاند که اعضای دائم شورای امنیت درباره تحریم ایران به توافق رسیدهاند، نماینده دائم چین در سازمان ملل برضرورت ادامه بهرهگیری از گفتوگو برای حل موضوع هستهای ایران تأکید کرد. «لیبائودونگ» روز چهارشنبه در گفتوگو با خبرنگاران، ضمن استقبال از بیانیه تهران در زمینه تبادل سوخت هستهای گفت: «چین بارها تأکید کرده است که بهرغم بحثهای مطرح شده بین شش عضو شورای امنیت سازمان ملل درباره تحریم ایران، فعالیتهای دیپلماتیک برای حل موضوع هستهای نباید متوقف شود.»
لشکرکشی کلینتون به پکن
وزیر امور خارجه آمریکا با اصرار براینکه چین را با آمریکا همراه کند، قصد دارد درآینده نزدیک سفر دو روزهای را به پکن آغاز کند. آسوشیتدپرس دراینباره نوشت که هیلاری حدود 200مقام از بخشهای مختلف دولت آمریکا همچون فرماندهی نیروی دریایی، وزیر خزانهداری و وزیر تجارت آمریکا را همراهش خواهد کرد.
براساس این گزارش در دومین دور مذاکرات سالانه دو کشور موسوم به «مذاکرات استراتژیک و اقتصادی» برخی از حساسترین موضوعات مثل تلاش برای تحریمهای جدید علیه ایران مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
روسیه در دوراهی فرانسه در تردید
روسیه نیز بهعنوان یکی دیگر از اعضای دائم شورای امنیت اعلام کرده است که مذاکرات شورای امنیت درباره تحریمهای جدیدعلیه ایران، نباید مانع اجرایی شدن بیانیه ناظر برموضوع تبادل سوخت که بین ایران، برزیل و ترکیه به امضا رسیده، شود. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه که روز پنجشنبه کنفرانس خبری مشترکی با همتای ایتالیایی خود فرانکو فراتینی داشت، افزود: ما مایلیم ایران هرچه زودتر درخواستی را برای ارسال به آژانس بینالمللی انرژی اتمی پرکند. به گفته وی روسیه بانهایت احترام با موضعی که سایر اعضای شورای امنیت در گفتوگو درباره یک قطعنامه جدید اتخاذ میکنند، برخورد خواهد کرد. این درحالی است که هیلاری کلینتون، وزیر امورخارجه آمریکا با نادیده گرفتن توافق تهران مدعی شده است که کاخ سفید با همکاری هر دو کشور روسیه و چین درباره پیشنویس جدی به توافق رسیده است.
جدای از دو کشور چین و روسیه، دولت فرانسه نیز درباره تحریمهای ایران و تصویب قطعنامه چهارم آنچنان مطمئن نیست. برنارد کوشنر، وزیر امور خارجه این کشور با تأکید بر اینکه سه عضو دائم شورای امنیت (آمریکا، انگلیس و فرانسه) باید در برابر مخالفان تحریم ایران مقاومت بیشتری از خود نشاندهند، گفته است که این پیشنویسی که روز سهشنبه از سوی آمریکا در اختیار اعضای شورای امنیت قرار گرفت نسخه نهایی و قطعی نیست، از سویی دیگر هنوز مشخص نیست که آیا میتواند در شورا رأی بیاورد یا خیر؟ وی در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری فرانسه گفته است که نه تنها من بلکه هیچکس مطمئن نیست که این پیشنویس مورد تأیید همه اعضا قرار بگیرد و قطعنامه تحریم به تصویب برسد.
ترکیه ـ برزیل، دفاع از حیثیت سیاسی
تنها یک روز پس از بیانیه تهران بود که پیشنویس قطعنامه تحریم ایران در اختیار اعضای شورای امنیت قرار گرفت تا در این مورد نظرنهایی خود را اعلام کنند. این مسئله ناخرسندی دو کشور ترکیه و برزیل را به همراه داشته است.
لولا داسیلوا، رئیسجمهور برزیل با انتقاد از مواضع اخیر آمریکا پس از صدور بیانیه تهران و مخالفت با هرگونه تحریم علیه ایران گفت: تهران تمایل خود را برای گفتوگو و مذاکره درباره برنامه هستهای نشان داده است و اکنون این دیگر کشورها هستند که باید حسن نیت خود را نشان بدهند. وی طی یک سخنرانی در برازیلیا اظهار داشت: ایران که برخی، چهرهای شیطانی از او معرفی کردهاند، پشت میز مذاکره نشسته است. به گفته وی برخی نمیدانند چگونه بدون دشمنتراشی سیاست را دنبال کنند.
نخستوزیر ترکیه نیز با بیان اینکه بیانیه تهران یک «پیروزی برای دیپلماسی» محسوب میشود برای پیشبرد آنچه که در این بیانیه آمده است و تلاشی برای جلوگیری تحریمها علیه ایران با باراکاوباما و ولادیمیر پوتین گفتوگوی تلفنی داشت. رجب طیب اردوغان تأکید کرده است که اگر تحریمهای جدیدی علیه ایران اعمال شود، ایران تبادل سوخت را منحل خواهد کرد.
استقبال اعضای غیردائم شورا از بیانیه تهران
وزیرخارجه ژاپن در گفتوگوهای تلفنی جداگانه با همتایان برزیلی و ترکیهای خود از بیانیه تهران حمایت کرد. به گزارش خبرگزاری کیودی ژاپن، کایسوتا اوکاوا، وزیرخارجه ژاپن در این گفتوگوهای تلفنی بر اهمیت ابتکار جدید برزیل و ترکیه در حلوفصل مسأله هستهای ایران تأکید کرد. این مذاکرات در شرایطی انجام شد که وزیرخارجه ژاپن دیروز برای ملاقات با همتای آمریکاییاش به واشنگتن رفت.
