حادثه فرونشست زمین در تهران دیگر امری تکراری شده، مسئولان شهری هم در چنین مواردی فقط توپ را به زمین دیگری میاندازند.
به گزارش فارس،کلانشهر تهران با بیش از 8 میلیون نفر جمعیت در گودى پاى البرز، بر روى نهشتههاى آبرفتى که از فرسایش شدید البرز در راستاى گسلهاى گوناگون تشکیل شده، قرار گرفته است.
در چنین شهری طی یک سال اخیر چندین فرونشست در نقاط مختلف تهران به دلیل عبور قنات، نشت آب و غیره رخ داده است.
پایین رفتن تدریجی یا ناگهانی سطح زمین بر اثر تغییر شکل و جابهجایی ذرات خاک را فرونشست میگویند؛ این پدیده بر اثر عوامل مختلفی از قبیل فعالیتهای حفاری، پمپاژ آبهای زیرزمینی و غیره به وقوع میپیوندد.
بر اساس یافتههای محققان، پدیده نشست زمین در مناطق مختلف تهران که عمدتاً از برداشت بیش از حد آبهای زیر زمینی ناشی شده، ضمن آسیب رساندن به تأسیسات انتقال آب شهر، سایر شریانهای حیاتی از جمله خطوط انتقال گاز را نیز با مخاطرات جدی مواجه میکند.
علاوه بر این شیبدار شدن زمین بر اثر این فرونشستها، آسیب پذیری اراضی جنوب شهر را در برابر سیل به شدت افزایش داده است.
بهنظر مىرسد که ترکیب عواملى چون برداشت بیش از حد مجاز از منابع آب زیرزمینى، ضخامت لایه رسوبى و ویژگیهاى مهندسى رسوبات عامل اصلی فرونشست است.
بر اثر نیروهاى مؤثر در ایجاد تراکم، رسوبات دانهریز مانند سیلت و رس در مقایسه با رسوبات دانه درشت مانند شن و ماسه تأثیر بسیار بیشترى مىپذیرند. از سوى دیگر هر اندازه ضخامت رسوبات بیشتر باشد؛ آن منطقه نسبت به افت سطح آب زیرزمینى حساس تر عمل نموده، دچار فرونشست بیشترى خواهد شد.
فرونشست زمین به دلیل تأثیرات مهم بر لایههای زمین و به طبع خسارات وارده در سطح، موجب شده است تا توجه بیشتری به مقوله مدیریت این پدیده طبیعی به منظور پیشنهاد راهکارهای مناسب جهت پیشگیری هر چه بیشتر از آن مبذول شود.
چندی پیش بانک به دلیل نشست؛ تعطیل شد
بعد از مسدود شدن برخی از خیابانهای منتهی به میدان منیریه، مسئولان شهری مسیرهای جایگزین را اعلام کردند؛ ولی مشکل بار ترافیکی در این محدوده به شدت بالا رفته است و شهروندان دچار سرگردانی شدهاند.
خانمی 40 سالهای به خبرنگار فارس میگوید: تاکسیها دیگر به سمت بازار حرکت نمیکنند. ترافیک به شدت افزایش یافته و من مدتها برای سوار شدن به تاکسی منتطر میمانم.
وی میگوید: بانکی که در میدان منیریه قرار دارد نیز چند وقتی است به دلیل نشست تعطیل شده است.
آب قطع شد
بعد از وقوع حادثه فرونشست زمین در میدان منیریه آب برخی از منازل در این محدوده قطع شد. یکی از شهروندان در اینباره به خبرنگار فارس میگوید: آب محدوده ما نیز قطع شده است اما فقط برای خیابان انتظام آب آوردهاند.
این خانم 38 ساله میگوید: در تردد دچار مشکل شدهایم و ترافیک در این محدوده زیاد است.
وی به زمان وقوع حادثه اشاره میکند و میگوید: یک ساعت قبل از حادثه از این مسیر عبور کردیم؛ اگر این حادثه در روز رخ میداد به شدت خطرناک بود.
وی ادامه میدهد: مدرسه فرزندانم پایین میدان منیریه است؛ نمیدانم با این وضعیت تکلیف مدرسه آنها چه میشود.
نشست زمین در این محدوده قبلاً هم بوده است
بعد از حادثه میدان منیریه برخی از مغازههای اطراف میدان منیریه تعطیل شده است؛ یکی از مغازهدارها میگوید: چندی پیش برخی از مغازهها دچار نشست شد و به آنها اعلام کردند که مغازههایشان را تعطیل کنند.
به گفته این مغازهدار، کارگران این محدوده را بتنریزی کرد و بعد اعلام شد که مشکل برطرف شده است؛ ولی دوباره شاهد این حادثه بودیم.
این مرد حدوداً 60 ساله میگوید: نشتی آب در این محدوده را گزارش داده بودیم؛ ولی هیچ کس توجهی به آن نکرد.
پیدا کردن مقصر برای نشست میدان منیریه، داستان «مرغ و تخم مرغ» است
میدان منیریه فروریخت و خبر آن بر روی خروجی بسیاری از رسانهها قرار گرفت. در نقطه مرکزی شهر گودالی به مساحت 600 متر مربع در سطح و در عمق 12 متر ایجاد شد و هر سازمان و ارگانی علت متفاوتی برای این حادثه عنوان کردند.
مسئولان شهری علت این امر را نشت آب اعلام کرده و میگویند: بعد از سقوط کامیون در داخل گودال، لوله گاز نیز ترکیده و باعث انفجار شده است.
اما شرکت آب و فاضلاب اعلام کرد: هیچ گونه نشت آب از لوله در سوابق حوادث یا گزارشهای ردمی حداقل طی دو ماه اخیر ثبت نشده و این شرکت حتی برای حفاظت از تأسیسات زیرزمینی خود به شرکت مترو نامههایی در رابطه با لزوم حفظ بستر لولههای آبرسانی که شاهرگ حیاتی شهر به شمار میرود ارسال کرده؛ ولی متأسفانه بعد از بروز حادثه در اقدامی شتابزده شاهد فرافکنی و اظهارنظرهای غیرکارشناسانهای در اینباره هستیم که اصولاً باید بعد از گودبرداری و بررسی تمام شواهد از جمله چاه زهکش ضلع جنوبی و تأثیر عملیات مترو بر راندمان کاری چاه در مورد آن اظهارنظر شود.
خسرو دانشجو، سخنگوی شورای اسلامی شهر تهران در اینباره میگوید: محسن هاشمی، مدیر عامل مترو تأکید دارد که بارها نسبت به نشست این محدوده و احتمال خطر برای ساکنان به سازمان آب و گاز هشدار داده شده، اما توجهی نشده است.
وی میافزاید: توضیحات مسئولان شهری مبنی بر این است که نشت آب و گاز و بیتوجهی نسبت به آن زمینه نشست خیابان را فراهم کرده است، چرا که حجم خاک شسته شده توسط آب در طولانی مدت باعث بروز این حادثه شده است.
سخنگوی شورای اسلامی شهر تهران تصریح میکند: جدا از صحت و سقم این توضیحات، اعضای شورای شهر تهران تأکید دارند که دستگاههای اجرایی و دستگاههای متولی مربوط به خدمات عمومی نباید نسبت به چنین حوادثی و زمینههای بروز آن بیتوجه باشند.
به گفته دانشجو، قطعاً چنین مسائلی با زندگی روزمره مردم در ارتباط است و میطلبد که مسئولان هماهنگی بیشتری در این امور داشته باشند.
وی تأکید میکند: مسئولان در این زمینه توپ را به زمین دیگری پاس ندهد.
هشدار سازمان سازمان زمین شناسی درباره احتمال نشست زمین در تهران
سازمان زمین شناسی درباره احتمال نشست زمین در تهران هشدارهای لازم را داده بود.
محمدجواد بلورچى، مدیر امور زمین شناسى مهندسى گفته بود: مناطق 17، 18 و 19 شهردارى تهران و بزرگراه آزادگان و جاده قدیم ساوه در معرض بروز فرونشست زمین، قرار دارند.
به گفته وی فرونشست بزرگى با وسعت 500 کیلومترمربع با نرخ 17سانتیمتر در سال، جنوب تهران را که با هیچ رودخانه اى تغذیه نمىشود، تهدید مىکند که با توجه به نقشه محدوده فرونشست در جنوب البرز؛ دشتهاى ورامین، قرچک، مردآباد، مهرشهر کرج و نظرآباد ساوجبلاغ نیز به آن افزوده مىشود.
قالیباف: مکاتبات درباره نشت آب در تهران موجود است
محمدباقر قالیباف، شهردار تهران درباره فرونشت زمین در میدان منیریه میگوید: نشت آب در این محدوده خوردگی ایجاد کرده است؛ خوشبختانه این حادثه خسارت جانی در بر نداشته است.
وی با بیان اینکه مشکلات جدی در تأسیسات زیرزمینی وجود دارد، میگوید: اگر شما از نزدیک این حفره را مشاهده کنید؛ میبینید که کابلهای آب، برق، مخابرات و گاز چگونه از این محدوده عبور کردهاند.
به گفته قالیباف، بهخاطر نشت آب، ترکیدگی لوله گاز نیز داشتهایم.
شهردار تهران با بیان اینکه در سطح تهران 25 درصد نشتی آب وجود دارد، میافزاید: مکاتباتی در این زمینه انجام شده و اعلام کرده بودیم که نشتی آب وجود دارد.
منیریه فرونشست؛ مترو آسیب ندید
شرکت متروی تهران و حومه در میدان منیریه اقدام به ساخت خطوط مترو کرده است. حفاریهایی در این محدوده برای ساخت تونلها انجام شده است؛ ولی در حادثه فرونشست میدان منیریه، متروی در حال ساخت آسیبی ندید.
جعفر تشکریهاشمی، معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران به حادثه فرونشست زمین در میدان منیریه اشاره میکند و میگوید: میدان منیریه به دلیل ترکیدگی لوله آب و شسته شدن خاک فرونشست.
وی میگوید: بحث نگهداری تأسیسات شهری به سلامت و ایمنی شهر و جامعه مرتبط است و از مسئولان انتظار میرود با بازدید و نظارت مستمر بر تأسیسات شهری مانع از بروز حوادث اینچنینی شوند.
به گفته معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران، پوسیدگی لولههای آب خصوصاً در بافتهای قدیمی شهر از مشکلاتی است که همواره احتمال بروز چنین حوادثی را به دنبال دارد.
وی میگوید: نشت آب از لولهها در لایههای زیرین زمین ضمن آنکه سبب هدر رفتن آب میشود، با شسته شدن خاک احتمال نشست زمین و بروز حوادث ناخوشایند را زیاد میکند که از مسئولان انتظار میرود با بازیدهای مستمر مانع از بروز اینگونه حوادث در شهر شوند.
وی به ساخت مترو در میدان منیریه اشاره میکند و میگوید: خوشبختانه سازه نگهبان و تونل خط 3 مترو در این حادثه آسیب ندیده و داخل تونل مترو ایمن است.
