به گزارش «جوان»، کنفراسی بازنگری NPT از روز جمعه و با انتشار سه پیشنویس پانلهای اصلی این کنفرانس، یعنی پانل «خلع سلاح»،«پانل پادمان و مناطق عاری از سلاح هستهای» و «پانل استفاده صلحآمیز از انرژی اتمی»وارد مرحله جدیدی شد.
کشورهای عضو در پانلهای سه گانه فوق روز جمعه سه پیشنویس جداگانه را به لیبریان کایاکتوان، رئیس کنفرانس NPT ارائه کردند که این سه پیشنویس بعد از دو هفته چانهزنی که برخی منابع دیپلماتیک آن را نوعی ماراتن سیاسی بر سر متون توصیف کردهاند، با همدیگر ادغام شده و در صورت توافق همه کشورهای عضو، در قالب یک سند پایانی به تصویب خواهد رسید.
نقشه راه هستهای
براساس یکی از این سه پیشنویس که توسط پانل خلع سلاح هستهای منتشر شده و خبرگزاری کیودو بخشهایی از آن را منتشر کرده است از دبیر کل سازمان ملل خواسته شده که برای زمانبندی محو کامل سلاحهای هستهای یک کنفرانس خلع سلاح هستهای تشکیل دهد. در این سند آمده است: از دبیر کل سازمان ملل دعوت میشود یک کنفرانس بینالمللی در سال 2014 برگزار کند تا راهها و ابزارهای توافق بر سر یک نقشه راه برای محو سلاحهای هستهای در یک چارچوب زمانی مشخص از جمله با استفاده از ابزارهای جهانی و حقوقی مورد بررسی قرار بگیرد.
این پیشنویس، دو دستور کار را برای از بین بردن سلاحهای هستهای مشخص کرده است و تأکید دارد که دولتهای دارای سلاح هستهای تا سال 2011 مذاکراتی را برای تقویت خلع سلاح هستهای انجام دهند.
گزارشی درباره پیشنویس متنی که دو پانل دیگر تهیه کردهاند، منتشر نشده است ولی اجرایی شدن پیشنویس پانل اول نیز منوط به این است که کشورهای دارای سلاح هستهای فرایندی برای خلع سلاح را قبول کنند.
آسوشیتدپرس دیروز در گزارشی با اشاره به سند منتشر شده طی دو هفته گذشته نوشت: آنچه دست یافتنیتر است پیشنهادی در پیش نویس است مبنی بر اینکه کنفرانس، بدون یک جدول زمانی، بر وظیفه روشن کشورهای دارنده سلاح هستهای برای تکمیل نابودی کل زرادخانههای هستهایشان تأکید کند.»
ایران نگذاشت پروتکل الحاقی الزامی شود
علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در نشست NPT روز گذشته با اشاره به نهایی شدن پیشنویسهای تهیه شده توسط کشور ما گفت: در ارتباط با پادمان، غربیها تلاش زیادی کردند که مسائلی مثل پروتکل الحاقی را به عنوان یک سند الزامآور حقوقی و یک تعهد جدید اعمال کنند اما با بسیج کشورهای همفکر توانستیم مانع اجرای این خواسته شویم.
وی افزود: ما به صراحت گفتیم به هیچ وجه اجازه نمیدهیم به بهانه معاهده NPT در عرصه آژانس کشورهایی بخواهند مدارک و پیشنهاداتی مثل پروتکل الحاقی که راجع به آن مذاکره نشده و الزام آور حقوقی نیست را به عنوان بخشی از پادمان آژانس مرتبط با NPT قرار دهند زیرا قرارداد جامع پادمان هستهای قراردادی است که کشورهای عضو مطابق به ماده 3 NPT با آژانس انجام دادهاند.
سلطانیه گفت: جمهوری اسلامی ایران هم از جمله کشورهایی است که متعهد است و بنابراین این بازرسیها انجام میشود و ما اجازه نمیدهیم خواسته برخی کشورهای غربی تصویب شود. اگر آنها بخواهند اسناد و یا پیشنهاداتی برای اعمال فشار یا محدودیتهای بیشتر در بازرسیهای سختگیرانه و مداخلهجویانهتر اعمال شود مانع خواهیم شد.
وی درباره روند کاری دو هفته گذشته نشست نیویورک و همچنین برنامه دو هفته آینده آن گفت:در مجموع در دو هفته گذشته کشورها دیدگاههای خود را در سه کمیته اصلی خلع سلاح، عدم اشاعه و استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای و دو زیر کمیته خاورمیانه عاری از تسلیحات اتمی و خلع سلاح مطرح و روز جمعه پیشنویس گزارش هر یک از این سه کمیته ارائه شد که از هفته آینده کار روی متون گزارشها مذاکرات آغاز میشود و ما وارد یک صحنه چالش جدی روی متنی خواهیم رفت که باید به توافق برسیم.
