کنفرانس انپیتی در واشنگتن در حال برگزاری است، اما تفاوتهای زیادی در این کنفرانس نسبت به کنفرانس قبلی در سال 2005 وجود دارد که عمدهترین آن تمایل کشورهای غربی بهویژه آمریکا برای بررسی سلاحهای هستهای رژیم صهیونیستی و همچنین فشار کشورهای عدم تعهد به برگزارکنندگان اجلاس برای مجبور کردن رژیم صهیونیستی به امضای معاهده انپیتی است. در همین رابطه گفتوگویی را با دیوید هریس روزنامهنگار و مؤلف آمریکایی انجام دادهایم که به شرح زیر است.
به عنوان سؤال اول، حضور احمدینژاد را در کنفرانس انپیتی چگونه ارزیابی میکنید، به نظر شما چرا مقامات آمریکایی چنین اظهارات خشن و تندی نسبت به احمدینژاد ابراز کردهاند؟
در میان مقامات دولت آمریکا، همواره افرادی وجود دارند که تمایلی برای برقراری روابط میان ایران و آمریکا ندارند، به همین دلیل است که این افراد در برابر اظهارات احمدینژاد عکسالعمل تندی از خود نشان میدهند تا در راه برقراری شرایط برای مذاکرات میان دو کشور، موانعی ایجاد کنند.
چرا ایالات متحده برنامه هستهای ایران را یک تهدید میداند، اما کوچکترین اشارهای به سلاحهای هستهای رژیم صهیونیستی نمیکند؟
در وحله اول باید اشاره کنم که به دلیل وجود روابط خصمانه میان دو کشور، امکان مذاکره و گفتوگو در مورد برنامه هستهای ایران بسیار کم است، به همین دلیل ایالات متحده بدون انجام مذاکره، در مورد برنامه هستهای ایران تردید دارد، اما در مورد رژیم صهیونیستی باید بگویم که در صورتی که آمریکا برنامه هستهای رژیم صهیونیستی را نیز مورد بررسی قرار دهد، این یک اقدام بسیار مثبت و مناسب خواهد بود.
در واقع این اقدام در صورت انجام شدن در روابط بینالملل یک گام رو به جلو تلقی خواهد شد.
آمریکا اخیراً ادعا کرده که حاضر است در مورد سلاحهای هستهای رژیم صهیونیستی، با مقامات رژیم صهیونیستی مذاکره کند. آیا شما فکر میکنید که رژیم صهیونیستی حاضر به شرکت در این مذاکرات شود؟
من معتقدم رژیم صهیونیستی باید این کار را انجام دهد. در واقع رژیم صهیونیستی چاره دیگری ندارد. در صورتی که رژیم صهیونیستی از شرکت در مذاکرات امتناع کند، در واقع به داشتن سلاح اتمی اعتراف کرده است. علاوه بر این فشارهای بیش از حد آمریکا به رژیم صهیونیستی باعث شده است که رژیم صهیونیستی مجبور شود این بحث رار بیش از پیش مدنظر قرار دهد.
ابزار آمریکا برای اعمال فشار به رژیم صهیونیستی چه چیزهایی است؟
اطلاع چندانی در این مورد ندارم. اما فکر میکنم آمریکا میتواند از فشارهای دیپلماتیک و موقعیت برتری که نسبت به رژیم صهیونیستی دارد برای این منطور استفاده کند. به نظر میرسد که دولت اوباما اکنون برای انجام این کار تمایل دارد.
آیا فشارهای آمریکا بر رژیم صهیونیستی واقعی است یا تنها یک اقدام ظاهری است؟
من فکر میکنم که آمریکا مجبور است به صورت واقعی بر رژیم صهیونیستی فشار وارد کند. با توجه به این مسأله فکر میکنم این مسأله فراتر از یک اقدام صرفاً ظاهری باشد.
منظور شما این است که هدف آمریکا از اعمال فشار بر رژیم صهیونیستی این است که رژیم صهیونیستی از برنامه هستهای خود دست بردارد؟
در حال حاضر سندی دال بر اینکه آمریکا چنین قصدی دارد، وجود ندارد، البته ممکن است آمریکا چنین قصدی را در سر بپروراند و در این صورت فکر میکنم که ایالات متحده در این زمینه موفق خواهد بود، البته مسأله سلاح هستهای تنها در مورد رژیم صهیونیستی نیست، بلکه بحث سلاح هستهای هند و پاکستان نیز مطرح است، اما اکنون حساسیت در مورد سلاح هستهای رژیم صهیونیستی از کشورهای دیگر است.
اما آمریکا به طور رسمی به برنامه هستهای رژیم صهیونیستی اشارهای نمیکند، این در حالی است که بارها به برنامه هستهای ایران اشاره کرده است؟
من فکر میکنم این یک سیاست دورویی است که از سوی آمریکا انجام میشود. سلاح هستهای در دست هر کشوری که باشد یک اشتباه بزرگ و یک خطر محسوب میشود. صحبت کردن در مورد خاورمیانه عاری از سلاح هستهای بدون اشاره به سلاحهای هستهای رژیم صهیونیستی یک اشتباه بسیار بزرگ است. من از این بابت اطمینان دارم که این اقدام آمریکا با هدف اعمال فشار بیشتر بر ایران انجام میشود و این در حالی است که این اقدام هیچ کمکی به تشویق ایران برای انجام مذاکرات نخواهد کرد.
با توجه به این مسأله شما موافقید که آمریکا در قبال برنامه هستهای ایران و رژیم صهیونیستی برخورد تبعیضآمیز و دوگانهای دارد؟
بله، من با این مسأله موافقم. به نظر من آمریکا یک معیار دوگانه را در مورد مسأله هستهای در جهان برای خود در نظر گرفته است، البته این سیاست قطعاً کمکی به حل مسائل و مشکلات در این زمینه نخواهد کرد.
پس شما این مسأله را میپذیرید که فشار آمریکا بر رژیم صهیونیستی چندان مؤثر نیست؟
من فکر میکنم که فشار آمریکا بر رژیم صهیونیستی در مورد مسائل فلسطین واقعی باشد، اما در مورد برنامه هستهای رژیم صهیونیستی اطلاع چندانی ندارم. در عین حال معتقدم که این فشارها باید در هر دو مسأله فلسطین و سلاح هستهای یکسان باشد.
به طور کلی فکر میکنید در صورت برگزاری مذاکره میان آمریکا و رژیم صهیونیستی، احتمال موفقیت این مذاکرات چقدر است؟
این مسأله به این بستگی دارد که آمریکا چقدر به موفقیت در این مذاکره اهمیت دهد. در صورتی که آمریکا به اندازه کافی تلاش کند، مذاکرات موفق خواهد بود، اما در صورتی که آمریکا اهمیت چندانی به آن ندهد، موفقیتی برای آن حاصل نخواهد شد.
رژیم صهیونیستی مدعی است که ایران امنیت این رژیم را تهدید میکند، اما اظهارات مقامات رژیم صهیونیستی در مورد اینکه همه گزینهها در مورد ایران روی میز است یا خواسته مطبوعات رژیم صهیونیستی بر تحریم ایران تهدید محسوب نمیشود؟
در واقع این اقدامات رژیم صهیونیستی باعث ایجاد وقفه در حل مسأله هستهای ایران میشود و من فکر میکنم که مسائلی مانند تحریم یا اقدام نظامی در مورد برنامه هستهای ایران اقدامی کاملاً بیمعنا و غیرعقلانی خواهد بود.
به نظر شما کنفرانس «انپیتی» بدون پرداختن به سلاح هستهای رژیم صهیونیستی موفق خواهد بود؟
نه، من فکر میکنم بدون بررسی مسأله هستهای رژیم صهیونیستی، موفقیتهای محدودی برای کنفرانس حاصل خواهد شد.
چرا آمریکا خواست ایران را برای نحوه تبادل سوخت نمیپذیرد، در حالی که برنامه هستهای ایران صلحآمیز است؟
نکته اینجاست که از زمان پیروزی انقلاب ایران تاکنون مشکلات زیادی در روابط دو کشور به وجود آمده است و به همین دلیل آمریکا تمایلی برای پذیرش سخنان ایران از خود نشان نمیدهد.
آمریکا مدعی است که ایران به دنبال سلاح هستهای است، اما با وجود این آمریکا حاضر نیست در این مورد با ایران به مذاکره بنشیند، نظر شما در این مورد چیست؟
البته درست است که آمریکا برای مذاکره تلاشهایی انجام داده است، اما سیاست تحریم یک سیاست کاملاً اشتباه است. حتی اگر این سیاست باعث به دست آوردن نتیجه هم بشود، مردم ایران آسیب بسیاری خواهند دید.
با توجه به بینتیجه بودن کنفرانس «انپیتی» در سال 2005، آیا این کنفرانس موفقیتی خواهد داشت یا مانند اجلاس قبلی ناموفق خواهد بود؟
در این کنفرانس مسائلی مطرح شده است که در کنفرانس قبلی به آن پرداخته نشده بود، بنابراین فکر میکنم که در این اجلاس نتایج خوبی حاصل شود.
در گزارش روزنامه واشنگتنپست آمده است که مقامات کشورهای عضو عدمتعهد خواستار قطع همکاری هستهای آمریکا با رژیم صهیونیستی تا زمان امضای «انپیتی» توسط رژیم صهیونیستی شدهاند، آیا این مسأله مورد پذیرش اجلاس قرار خواهد گرفت؟
درست است که آمریکا عزم جدی برای ترغیب رژیم صهیونیستی به امضای «انپیتی» از خود نشان نداده است، اما فکر میکنم که در این اجلاس در مورد این مسأله نتایج خوبی به دست آید.
آمریکا مدعی است که برای خلع سلاح هست های تلاشهای زیادی انجام خواهد داد، آیا این به این معناست که آمریکا سلاحهای هستهای خود را به صفر خواهد رساند؟
فکر نمیکنم که این مسأله در حال حاضر محقق شود، اما نکته مهم در این مورد این است که آمریکا این روند را آغاز کرده است و در ادامه این روند سلاحهای هستهای بیشتری در این کشور و در سطح جهانی از بین خواهد رفت و این مسأله همچنان ادامه خواهد داشت.
یک تفاوت عمده میان برنامه هستهای رژیم صهیونیستی و ایران وجود دارد و آن این است که رژیم صهیونیستی دارای سلاح هستهای است، به نظر شما کدام یک تهدید بزرگتری محسوب میشود؟
هر کشوری که سلاح هستهای داشته باشد یک تهدید برای جهان محسوب میشود، اما تمرکز تمام فشارها در مورد عدم تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای بر تنها یک کشور مانند ایران یک اشتباه بزرگ خواهد بود.
