
انتخابات دهم ریاست جمهوری و حوادث بعد از آن را باید یکی از پیچیدهترین شرایط سه دهه گذشته انقلاب اسلامی دانست که به واسطه آن خیلی از ظرفیتها و واقعیتهای جمهوری اسلامی محک خورد و مورد آزمون قرار گرفت.
شاید اولین بار بود که گروهها و جریانات سیاسی، شخصیتهای شناخته شده کشور، رسانهها و نهادهای مسؤول در این انتخابات، توانایی و داشتههای خود را در فضای واقعی به دور از رانتهای مرسوم مانند جایگاههای حقیقی و حقوقی و سوابق تاریخی و ملاحظات معمول، عرضه و آن چه داشتند را رو کردند.
درچنین بستری، بسیاری از واقعیتهای مکتوم آشکار شد، باورهای زیادی رنگ باخت و باورهای زیادی از نو ساخته شد و در مواردی تحلیلها از افراد و گروهها و مجموعه ها،اصلاح و بازسازی و در مواردی تصدیق و تعمیق شد. دراین بین نوع مواجهه و مدیریت رهبر انقلاب با مسأله انتخابات و حوادث بعد از آن، بیش از سایر متغیرها و مولفه ها، ارزش بررسی و واکاوی دارد.
در یک نگاه کلان میتوان مدیریت رهبر معظم انقلاب را به دو مقطع تا22 خرداد 88(روز انتخابات) و از 22 خرداد تا 22 بهمن 88 تقسیم کرد. الف) تا 22 خرداد 88گفتمانسازى از ارکان مهم وظایف و مسؤولیتهای رهبری صیانت از جهتگیریهای اصولی انقلاب و مراقبت از تحریف آنها خصوصاً تحریف معنوی ارزشهای محوری و مبنایی از یک سو و پیش بردن فضای عمومی کشور در چارچوب نیازها و خواستههای اصلی و واقعی در حرکت آینده کشور است. خصوصاً در دل حوادث و رویدادهایی مانند انتخابات و تغییر مراکز قدرت کشور در مجلس و دولت و. . . که جابهجایی ارزشها و تغییر رویکردها میتواند رخ دهد که در دوره سازندگی و اصلاحات با شدت و ضعف متفاوت رخ داد. عنصر تعیین کننده در حفظ خطوط فکر انقلابی و چارچوب صحیح حرکت آینده در کشور، منوط به داشتن گفتمان جامع و توانایی مقبول سازی آن در سطح آحاد مردم است. چرا که این گفتمان است که به خواستها، نیازها و اولویتها شکل میدهد و جهت میبخشد. شکلگیرى فضاى عدالت خواهانه و ضد فساد پیش از انتخابات سال 84، محصول گفتمانسازى رهبر انقلاب در سالهاى پیش بود. تأکید ایشان بر مسأله عدالت، طرح مسأله مبارزه با فقر و فساد و تبعیض به عنوان اصلاحات واقعی و فرمان ایشان به مبارزه قاطع با مفاسد اقتصادى، فضاى گفتمانى را بهوجود آورد که عدالتخواهى و ضدیت با فساد را به مطالبات اصلى مردم در سال 84 تبدیل کرد. در انتخابات سال 88 نیز مقام معظم رهبرى دو محور گفتمانی را به موازات یکدیگر پیش میبرد؛ یکی موضوع سیرت و صورت انقلاب که بیشتر ناظر به صیانت از اصول و مبنای انقلاب بود و دیگری محور پیشرفت و عدالت توأمان در دهه چهارم به عنوان گفتمان آیندهساز کشور. اگرچه ایشان برای اولین بار مسأله صورت و سیرت انقلاب را در دیدار مجلس خبرگان به صورت اجمالی بیان کردند، اما سخنرانی ایشان در دانشگاه علم و صنعت(24/9/1387) را باید مبدا چنین گفتمانسازی دانست. در این سخنرانی ایشان جمهوری اسلامی را به دو بعد ساخت حقیقی و ساخت حقوقی تقسیم کردند و صیانت از ساخت حقیقی یا سیرت نظام که جهت گیریهای اصولی انقلاب را در بر میگرفت اساس کار دانستند: بعد از این سخنرانی در اجتماع دانشجویان علم و صنعت (اجتماعات دانشجویی از مهمترین فضاهایی است که ایشان مهمترین مسائل و راهبردی ترین آنها را طرح مینمایند) روح تازهای در فضای عمومی کشور دمیده شد و توانست در سطح جامعه جریان ساز گردد به طوری که جریانات گوناگون حاضر در انتخابات با جهت گیریهای گوناگون تلاش میکردند بیش از یکدیگر خود را وفادار به انقلاب و امام برای مردم معرفی نمایند. انتخاب دهه چهارم به دهه گفتمان پیشرفت و عدالت نیز محور دیگر این گفتمانسازی بود که مبدأ آن سخنرانی اول فروردین 87 در مشهد بود که جهت گیری نظام در دهه آینده را روشن و مشخص میکرد که در سخنرانیهای دیگر ایشان در سال 87 نیز مورد توجه قرار گرفت. ایشان در ابتدای سال 88 نیز به صورت مبسوط تر به این مسأله پرداختند و در دیدار با دانشجویان دانشگاههای کردستان نیز زوایای دیگری از این گفتمان را طرح کردند که در جهت دادن به مطالبات و تقاضاهای اجتماعی نقش آفرین و موثر بود. مشارکت 40 میلیونىنصاب شکنی حضور 40 میلیونی و رکورد شکنی مشارکت 85 درصدی در انتخابات دهم ریاست جمهوری که مایه اقتدار نظام و تثبیت مردمسالاری دینی به عنوان یک الگوی موفق و کارآمد به شمار میآید، مولفه دیگری است که تدبیر رهبر انقلاب در رقم خوردن این حماسه نقش مهمی داشته است. محورهای اصلی که در شکلگیری مشارکت 40 میلیونی نقش مهمی ایفا کردند:ـ تأکید مستمر رهبر انقلاب بر مشارکت گسترده مردم به عنوان مسأله اول انتخابات (تقریباً در همه سخنرانىها). ـ تأکید بر اهمیت اصل انتخابات در تعیین سرنوشت کشور. ـ افشای برنامه و خواست دشمن برای کاهش مشارکت مردم. ـ ترسیم فضای امید و چشم انداز مثبت و رو به جلو برای کشور. ـ ابراز اعتماد به تشخیص و انتخاب مردم. ـ تقویت فضای رقابتی و آزاد در انتخابات. هشدار نسبت به تردید افکنى درباره سلامت انتخاباترهبر انقلاب از مدتها قبل از انتخابات به خصوص در سخنرانى اول فروردین در مشهد، نسبت به زیر سؤال بردن سلامت انتخابات هشدار دادند. و در دیدار با معلمان، کارگران و پرستاران در اردیبهشت ماه نیز مجدداً بر این مسأله تأکید کردند و از جریانى که به این فضاسازىها مىپرداخت، گله کردند و زیر سؤال بردن انتخابات را سخنی علیه ملت ایران عنوان کردند. فضاى بعد از انتخابات و زیر سؤال بردن انتخابات از سوى جریان مذکور به خوبى اهمیت تأکیدات و هشدارهاى رهبر انقلاب را نسبت به این مسأله نشان مىدهد. مدیریت فضاى ملتهب بعد از مناظرهها و نامه آقاى هاشمىبعد از اولین مناظره(احمدى نژاد - موسوى) جریانی که حامی کاندیدای مغلوب مناظره بود، فضایى را شکل داد که مىخواست با فشار و لابى و فضاسازی رقابت انتخاباتى را به سود کاندیداى مورد نظر خود تغییر دهد. اوج این فضاسازى مربوط به نامه آقاى هاشمى رفسنجانى خطاب به رهبر انقلاب است که رسانهاى و علنى شد. در پى ناکام ماندن در این کار در ساعتهاى پایانى منتهى به انتخابات، پیامکى به طور گسترده پخش شد که رهبر انقلاب به نامه مذکور پاسخ دادهاند که این اقدام نیز با تکذیب دفتر ایشان مواجه شد و بى ثمر ماند.