عشق و ارادت ایرانیها به خاندان پیامبر اسلام (ص) به ویژه امام حسین(ع) و واقعه کربلا روایتی دیرینه و ریشهدار دارد. واقعه شهادت امام حسین(ع) در محرم سال 61 هجری قمری- عاشورا- در عمق اعتقادات و عواطف ایرانیان آنچنان تثبیت شده که اهالی ایران زمین برای برپایی یادبود و عزاداری این راهبر بزرگ و بینظیر سر از پا نمیشناسند. سرما، گرما، برف، باران، بوران و هیچ مانع دیگری نمیتواند دوستداران و ارادتمندان این پیشوای بزرگوار را از برگزاری مراسم یادبود و عزاداری شهادت ایشان و یارانش باز بدارد.
مساجد، حسینیهها، تکایا، هیأتهای سیار، منازل و محافل گوناگون دیگری در ماه محرم پذیرای عزاداران واقعه کربلاست. در آغازین سالهای شکلگیری دین اسلام، پیامبر(ص) اعلام کردند که «رعایت نظافت و بهداشت، نشانه ایمان است». از این رو، مسلمانان برای محک میزان و کیفیت ایمان خویش باید اندازه نظافت و بهداشت خود را بررسی و واکاوی کنند. از سوی دیگر، قدما گفتهاند که «عقل و اندیشه سالم در جسم سالم است». بنابراین، رعایت بهداشت فردی و جمعی به ویژه در مناسبات و مراسمی همچون محرم اهمیت دوچندان پیدا میکند. در این ماه که مساجد و اماکن مذهبی پذیرای افراد زیادی است امکان انتقال بیماری چند برابر میشود.
عزاداری هایمان را با بهداشت عجین کنیم
هموطنان باید با همراه داشتن زیرانداز، سجاده و مهر شخصی و رعایت بهداشت فردی و اجتماعی از انتقال آلودگیها جلوگیری کرده و مانع گسترش بیماری شوند.
* هرگونه پخت و پز باید در مکانهایی که دارای شرایط بهداشتی است، صورت پذیرد.
* برای توزیع نذورات از ظروف یکبار مصرف گیاهی با پایه نشاستهای استفاده شود.
* کلیه افراد درگیر در توزیع آب، چای و غذا بایستی قبلاً نسبت به دریافت کارت معاینه پزشکی (که به صورت رایگان در اختیار آنها قرار میگیرد) اقدام نمایند و بهداشت فردی (مثل شستوشوی دستها قبل از طبخ غذا) را رعایت کنند.
* برای آب شرب، حتماً از آب آشامیدنی سالم و تصفیه شده استفاده شود.
* برای تهیه غذا از فرآوردههای دامی با کشتار مجاز یا بستهبندی شده مورد تأیید وزارت بهداشت و سازمان دامپزشکی استفاده شود.
* از نمکهای بستهبندی یددار و تصفیه شده در تهیه و پخت غذا استفاده شود.
* در صورت مصرف سبزی خوردن یا سالاد، نسبت به شستوشوی بهداشتی آنها- هم با محلول ضد عفونی کننده و هم با مایع ظرفشویی- اقدام شود.
* توزیع آب، شربت و یا شیر در بین دستههای عزاداری و یا در مراسم، با لیوان یک بار مصرف صورت گیرد و از ورود لیوان و پارچ به داخل ظروفی که آب و شربت داخل آن است، جلوگیری شود.
* ظروف مورد استفاده در توزیع آب، چای و غذا به طور مستمر شسته و گندزدایی شوند.
* در هنگام توزیع غذا، افراد توزیع کننده از راه رفتن روی سفرهها خودداری کنند.
* از قرار دادن غذای پخته شده برای مدت زمان طولانی (حداکثر دو ساعت) در دمای محیط خودداری شود و در صورت لزوم، مواد غذایی پخته شده در دمای زیر 40 درجه و یا بالای 60 درجه سانتیگراد نگهداری شوند.
* از نگهداری مواد غذایی خام و پخته در مجاورت همدیگر و در داخل یک یخچال یا سردخانه خودداری شود.
* ذبح و قربانی احشام در جلوی دستههای عزاداری یا در محل تکایا و مساجد، باید با هماهنگی سازمان دامپزشکی و در شرایط بهداشتی صورت گیرد و ذبح به گونهای صورت گیرد که خونابه آنها پخش نشود.
* وسایل و تجهیزات مشترک از جمله چادر نماز، حوله و ... به منظور جلوگیری از بیماریهای واگیردار پوستی جمع آوری شود.
توصیههای وزارتی به عزاداران
در همین راستا وزارت بهداشت و درمان طی اطلاعیهای نسبت به عواقب عدم رعایت نکات بهداشتی در جریان عزاداریها هشدار داد.
در اطلاعیه این وزارتخانه آمده است: « با توجه به اینکه احتمال بروز بیماریهای مرتبط با غذا به ویژه بیماریهای عفونی رودهای در مکانهایی که به صورت دسته جمعی غذا تهیه و توزیع میشود بیشتر است در صورت عدم رعایت ضوابط بهداشتی مسمومیتهای غذایی نیز در این اماکن گسترده خواهد بود. »
در ادامه این اطلاعیه تصریح شده: « ذبح و قربانی احشام در جلوی دستههای عزاداری یا در محل تکایا و مساجد باید با هماهنگی سازمان دامپزشکی و در شرایط بهداشتی صورت گیرد به نحوی که خونابه آنها پخش نشود. »
سیگاریها هم رعایت کنند
وزارت بهداشت و درمان همچنین از هیأتها و برگزارکنندگان مراسم عزاداری خواسته است ضمن نصب تابلوهای ممنوعیت استعمال دخانیات و جمعآوری زیرسیگاریها در اماکن برگزاری مراسم، از استعمال مواد دخانی در محلهای مسقف جلوگیری کنند.
پیشنهادی به وزارت بهداشت
به نظر میرسد برای افزایش سطح رعایت نکات بهداشتی در جریان عزاداریهای ماه محرم، وزارت بهداشت بهتر است ناظرانی را با عنوان کارشناس بهداشت برای نظارت بر روند اجرای اصول بهداشتی به محافل عزاداری اعزام کرده و یا افرادی را از میان خود گروههای سوگواری آموزش داده و به عنوان نماینده و ناظر این وزارتخانه در هیأتها، تکایا و مساجد مستقر کند.
