رئیسجمهور آمریکا که به عنوان اولین مقصد خود در سفر 9 روزه آسیاییاش ژاپن را برگزید، درحالی این کشور را ترک گفت که دعوت برای دیدار از دو شهر مورد تهاجم اتمی آمریکا در جنگ جهانی دوم را نپذیرفت. باراک اوباما اگرچه در طول سفر خود تلاش کرد با وعدههایی چون بررسی موقعیت پایگاه آمریکایی اوکیناوا و همچنین متعهد به ایجاد جهانی عاری از سلاح هستهای در نظر ژاپنیها خود را شایسته دریافت جایزه صلح بداند اما در حالی پس از دو روز ژاپن را به مقصد سنگاپور ترک کرد که همچون سایر رؤسای جمهوری آمریکا دعوت برای بازدید از شهرهای هیروشیما و ناکازاکی را نپذیرفت تا وعدههای این پرنده جایزه نوبل صلح برای ژاپنیها رنگ و بوی سابق را نداشته باشد.
آمریکا 64 سال پیش در آخرین روزهای جنگ جهانی دوم با فرو ریختن دو بمب اتمی بر روی شهرهای هیروشیما و ناکازاکی نه تنها ارتش ژاپن را وادار به تسلیم زودهنگام کرد بلکه با ثبت یکی از فجیعترین صحنههای کشتار غیرنظامیان در طول تاریخ جهان (260000 نفر) زخمی غیرقابل درمان بر جسم و روح ژاپنیها بر جای گذارد.
واشنگتنپست برنامه فشرده سفری اوباما را دلیل امتناع وی از دعوتی دانست که به گزارش خبرگزاریها مقامات شهرهای هیروشیما و ناکازاکی ماه پیش با مشخص شدن زمان سفر اوباما به ژاپن در نامهای به سفارت آمریکا در ژاپن آن را اعلام کرده بودند.
به گزارش خبرگزاری کیودو به نقل از منابع ژاپنی، یوکیو هاتویاما نخستوزیر ژاپن در دیدار روز جمعه خود با اوباما به دنبال درخواست شهروندان ژاپنی برای این سفر از اوباما برای چنین کاری دعوت کرد.
اوباما در پاسخ به این درخواست با بیان اینکه تمایل دارد در آینده به این شهرها سفر کند، گفت که امکان انجام فوری این سفر در زمان کنونی وجود ندارد.
این درحالی است که اوباما اوایل هفته جاری در گفتوگو با تلویزیون سراسری ژاپن (ان.اچ.کی)، ابراز امیدواری کرده بود که در دوران ریاست جمهوریاش سفری به این دو شهر داشته باشد.
ناامیدیها از اوباما به همینجا ختم نشد، اوباما که در دومین روز سفر خود در یک سخنرانی برای حدود 1500 تن از نخبگان ژاپنی در توکیو در برابر نمایندگان اولین کشور قربانی تسلیحات اتمی در اظهاراتی متناقض درحالی مجدداً از جهان بدون سلاح اتمی سخن گفت که قول داد تا زمانی که لازم باشد آمریکا بازدارندگی هستهای خود را حفظ کند.
اوباما در این سخنرانی مجدانه کوشید با اعلام تصمیم جدی خود برای گسترش روابط تجاری آمریکا با آسیا روحیه پیشرفتگرایی ژاپنیها را تحریک کند، به یک نگرانی بزرگ دیگر آنها دامن زد و اظهار داشت: نباید از یک چین قدرتمند ترسید بلکه باید از آن به عنوان یک شریک قدرتمند در زمینه چالشهای اضطراری استقبال کرد؛ سخنانی که ترس تاریخی توکیو از پکن را تعمیق میکند. رئیسجمهور آمریکا در ادامه تلاش برای دلگرم ساختن ژاپنیها گفت: اگرچه تعهد ما در منطقه با ژاپن آغاز شده اما به اینجا ختم نمیشود. بنابراین من میخواهم که آمریکاییها بدانند ما در آینده این منطقه سهم داریم. اینجا جایی است که ما بیشترین تبادلات تجاری را داشته و بسیاری از کالاها را از اینجا خریداری خواهیم کرد. اینجا جایی است که ما اکثر تولیداتمان را صادر خواهیم کرد و مشاغل زیادی را ایجاد میکنیم که در یک روند کلی انعکاس آن در داخل خواهد بود.
اعتراض به اوباما
سفر باراک اوباما به ژاپن در شرایطی انجام شد که شمار زیادی از تظاهرکنندگان تجمعاتی را در خیابانهای توکیو در اعتراض به پایگاههای آمریکا در این کشور و در راستای اعمال فشار برای جهان عاری از تسلیحات هستهای برگزار کردند و خواستار پیوتن آمریکا به عنوان بزرگترین تولیدکننده گازهای گلخانهای به اقدامات سایر کشورها در زمینه جلوگیری از تغییرات آب و هوایی شدند.
پس از تظاهرات بزرگ یکشنبه هفته گذشته مکه در آن بیش از 20 هزار تن در جزیره اوکیناوا واقع در جنوب ژاپن به خیابانها ریختند، صدها تن از مخالفان پایگاههای نظامی آمریکا روز جمعه در توکیو تظاهرات کردند.
تظاهرکنندگان در شعارهای خود فریاد میزدند« نشست ژاپن – آمریکا را متوقف کنید» آنها همچنین پلاکاردهایی را در دست داشتند که در آن استراتژی حضور بلندمدت نظامی آمریکا در اوکیناوا جایی که بیش از نیمی از 47 هزار سرباز آمریکایی موجود در ژاپن مستقر هستند، محکوم شده بود.
اوباما به سوی رقبای ژاپن
رئیس جمهور آمریکا پس از دو روز با مجموعهای از وعدهها و نگرانیهای رو به فزونی، ژاپن را به مقصد کشورهای رقیب توکیو ترک کرد. مقصد بعدی وی سنگاپور به عنوان محل نشست همکاریهای اقتصادی آسیا – ساسیفیک است، پس از آن کرهجنوبی و چین دو رقیب بزرگ اقتصادی توکیو مقاصد اوباما را در تور آسیایی وی تشکیل میدهند. توری که به نظر میرسد هدف اصلی آن جبران بخشی از توان رو به ضعف گذاشته آمریکا در عرصه اقتصادی باشد و متحدان دیرین آمریکا یعنی ژاپن و کرهجنوبی از انتخاب چین به عنوان یکی از مقاصد این سفر بیش از حد نگرانند؛ سفری که به نوعی رسمیت بخشیدن به تواناییهای غول نو ظهور اقتصادی آسیاست.
