جوان آنلاین: تکمیل خط ریلی شلمچه- بصره می‌تواند فراتر از یک پروژه حمل‌ونقلی، زمینه‌ساز توسعه گردشگری مذهبی، افزایش مبادلات اقتصادی و تقویت درآمد‌های غیرنفتی عراق باشد. با توجه به حجم بالای سفر‌های میان ایران و عراق و برنامه‌های جدید دو کشور برای گسترش گردشگری، تسریع در اجرای این پروژه فرصتی مهم برای اقتصاد عراق است که نباید بیش از این به تعویق بیفتد. اقتصاد عراق به‌شدت به درآمد‌های نفتی وابسته است و همین مسئله، تنوع‌بخشی به منابع درآمدی را به یکی از ضرورت‌های اقتصادی این کشور تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، گردشگری مذهبی یکی از ظرفیت‌های مهم عراق برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی، ایجاد اشتغال و افزایش درآمد‌های غیرنفتی به‌شمار می‌رود. بااین‌حال، بهره‌برداری از این ظرفیت به زیرساخت‌های مناسب حمل‌ونقل و دسترسی آسان زائران به شهر‌های زیارتی وابسته است. تازه‌ترین تحولات نیز اهمیت این موضوع را نشان می‌دهد. در ۱۱ خرداد ۱۴۰۵، وزیران حمل‌ونقل ایران و عراق در گفت‌وگویی تلفنی، آخرین وضعیت پروژه راه‌آهن شلمچه- بصره را بررسی کردند و بر ضرورت تسریع در اجرای آن تأکید داشتند. وزیر حمل‌ونقل عراق نیز از وجود برخی موانع در مسیر اجرای پروژه خبر داد و بر تلاش برای رفع آنها تأکید کرد. این خط ریلی به طول تقریبی ۳۶کیلومتر قرار است شبکه ریلی ایران را از طریق شلمچه به بصره متصل کند و امکان دسترسی ریلی به شبکه حمل‌ونقل داخلی عراق را فراهم آورد. تکمیل این مسیر می‌تواند رفت‌وآمد مسافران را تسهیل کند و در کنار حمل‌ونقل جاده‌ای، گزینه‌ای دیگر برای سفر میان دو کشور در اختیار زائران قرار دهد. ظرفیت گردشگری میان دو کشور نیز قابل‌توجه است. در شهریور ۱۴۰۵، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ایران اعلام کرد که سالانه حدود ۳.۶ میلیون گردشگر عراقی به ایران سفر می‌کنند و شمار ایرانیانی که به عراق می‌روند نیز تقریباً در همین حدود است؛ این ارقام، سفر‌های اربعین را شامل نمی‌شود. همچنین بیش از ۷ میلیون زائر در اربعین حضور داشته‌اند. این حجم از رفت‌وآمد نشان می‌دهد که اتصال ریلی می‌تواند به نیاز واقعی و گسترده‌ای پاسخ دهد. اهمیت اقتصادی این پروژه صرفاً به جابه‌جایی زائران محدود نیست. ورود گردشگران، تقاضا برای اقامتگاه‌ها، رستوران‌ها، حمل‌ونقل شهری، فروشگاه‌ها و خدمات گردشگری را افزایش می‌دهد و می‌تواند فرصت‌های شغلی تازه‌ای برای ساکنان بصره و دیگر شهر‌های عراق ایجاد کند. افزون بر این، کاهش زمان و هزینه سفر می‌تواند زمینه را برای گسترش سفر‌های خانوادگی، گردشگری فرهنگی و درمانی و افزایش مدت اقامت گردشگران فراهم کند. دولت عراق نیز به ظرفیت این بخش توجه دارد. بر اساس گزارشی در مهر ۱۴۰۵، معاون وزیر فرهنگ، گردشگری و آثار باستانی عراق اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰ میلیون گردشگر وارد این کشور شده‌اند. چنین ظرفیتی نشان می‌دهد که گردشگری می‌تواند در کنار سایر بخش‌های اقتصادی، نقش مؤثرتری در تنوع‌بخشی به درآمد‌های عراق ایفا کند. البته تحقق این هدف به بهبود خدمات، امنیت، زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی منسجم نیاز دارد. در نهایت، خط ریلی شلمچه- بصره را باید بخشی از راهبرد اقتصادی عراق برای توسعه ارتباطات منطقه‌ای و تقویت درآمد‌های غیرنفتی دانست. مسئولان عراقی باید با رفع موانع اجرایی، تعیین زمان‌بندی روشن و تسریع در تکمیل زیرساخت‌های مورد تعهد، این پروژه را از مرحله پیگیری به بهره‌برداری نزدیک کنند. تأخیر بیشتر، به معنای از دست‌رفتن فرصت‌های گردشگری، اشتغال و درآمدزایی است، درحالی‌که تکمیل این مسیر می‌تواند منافع اقتصادی پایداری برای عراق و روابط دو کشور به همراه داشته باشد.
