جوان آنلاین: در روزگاری که رقابت میان کشورها، بیش از پیش، به توانمندی‌های فناورانه، نیروی انسانی متخصص و قدرت نوآوری گره خورده است، میزبانی رقابت‌های بین‌المللی فناوری می‌تواند فرصتی فراتر از یک رویداد علمی و مهارتی باشد، فرصتی برای شناسایی استعدادها، نمایش ظرفیت‌های فناورانه و ایجاد ارتباط میان دانش، صنعت و سرمایه‌گذاری. از همین رو، سومین دوره المپیک فناوری ۲۰۲۶ در پارک فناوری پردیس، با مشارکت بیش از ۱۳ هزار متقاضی از ۱۱۶ کشور جهان، تلاش کرد چنین نقشی را در زیست‌بوم فناوری کشور ایفا کند، رویدادی که در آن رقابت میان برنامه‌نویسان، متخصصان هوش مصنوعی، کارشناسان امنیت سایبری و فعالان حوزه‌های نوظهور فناوری، با حل مسائل واقعی صنعت و ایجاد فرصت‌های شغلی همراه شده است.
رقابت ۱۳ هزار استعداد
سومین دوره المپیک فناوری در حالی از ۱۱ تا ۱۴ آبان‌ماه در پارک فناوری پردیس برگزار شده که آمار‌های آن از گسترش مشارکت بین‌المللی این رویداد حکایت دارد. بر اساس آمار منتشرشده، بیش از ۱۳ هزار نفر در این دوره ثبت‌نام کردند که از این تعداد حدود ۱۰ هزار نفر داخلی و ۳ هزار و ۶۳۱ نفر از خارج کشور هستند.
حضور شرکت‌کنندگانی از ۱۱۶ کشور جهان، در مقایسه با مشارکت ۱۰۶ کشور در دوره گذشته، بیانگر افزایش دامنه جغرافیایی رقابت‌هاست. همچنین تعداد ثبت‌نام‌کنندگان خارجی نسبت به دوره قبل، با رشد ۲/۹۸ درصدی تقریباً دو برابر شده است.
در مرحله نهایی نیز حدود یک‌هزار و ۲۰۰ نفر از برگزیدگان مراحل مقدماتی در رقابت‌های چهارروزه حضور دارند. در بخش بین‌المللی، ۲۲ رقابت‌کننده از ۱۱ کشور در سه حوزه برنامه‌نویسی، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا به مرحله نهایی راه یافتند.
این آمار‌ها نشان می‌دهد المپیک فناوری در حال توسعه ابعاد بین‌المللی خود است، ظرفیتی که در صورت تداوم و تقویت ارتباطات علمی و فناورانه، می‌تواند به بستری برای تعامل متخصصان ایرانی و خارجی تبدیل شود.
۶ میدان رقابت برای فناوری‌های آینده
طبق گفته مسئولان برگزارکننده این رویداد، رقابت‌های سومین دوره المپیک فناوری در شش حوزه برنامه‌نویسی، هوش مصنوعی، امنیت سایبری، اینترنت اشیا، پهپاد و نبرد ربات‌ها برگزار شده است. در این دوره، ساختار رقابت‌ها نیز با توجه به نیاز‌های روز فناوری و بازار کار توسعه یافته و لیگ‌های جدیدی از جمله گلخانه هوشمند، DevOps و پرواز FPV به مجموعه رقابت‌ها اضافه شد.
از ویژگی‌های قابل توجه این دوره، توجه به آموزش‌های تخصصی و پروژه‌محور پیش از ورود شرکت‌کنندگان به مراحل اصلی رقابت است، رویکردی که با مشارکت منتور‌ها و متخصصان صنعت دنبال شد تا شرکت‌کنندگان علاوه بر دانش نظری، توانایی مواجهه با مسائل عملی و تخصصی را نیز تقویت کنند.
در این میان، رقابت‌های برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی نیز با طرح مسائل تخصصی و سنجش توانایی حل مسئله برگزار شده‌اند. برای نمونه، در چالش برنامه‌نویسی پایتون، شرکت‌کنندگان با شش مسئله تخصصی روبه‌رو شدند و توانایی حل مسئله انسانی در مقایسه با ابزار‌های هوش مصنوعی نیز مورد ارزیابی قرار گرفت.
از رقابت‌های تئوریک تا حل چالش‌های واقعی صنعت
با این حال، شاید مهم‌ترین ویژگی المپیک فناوری را باید در تلاش برای تغییر ماهیت رقابت‌ها پیدا کرد، تغییری که به‌جای محدود ماندن به آزمون‌های نظری و سنجش مهارت‌های فردی، بر حل مسائل واقعی کسب‌وکار‌ها و صنایع تمرکز دارد.
سجاد عباسی فشمی، دبیر برگزاری رویداد المپیک فناوری ۲۰۲۶، با اشاره به حضور ۱۳ هزار شرکت‌کننده از ۱۱۶ کشور جهان در این رقابت‌ها اظهار کرد: «شرکت‌کنندگان در شش حوزه تخصصی برنامه‌نویسی، هوش مصنوعی، امنیت سایبری، اینترنت اشیا، رباتیک و پهپاد با یکدیگر به رقابت پرداختند و پس از برگزاری مرحله مقدماتی آنلاین، تنها بخشی از آنها موفق به کسب سهمیه حضور در مرحله نهایی شده‌اند.» او با اشاره به ضرورت حرکت از رقابت‌های صرفا تئوریک به سمت حل مسائل کاربردی توضیح داد: «تلاش شده چالش‌های واقعی صنعت، از جمله مسائل مرتبط با پلتفرم‌های بانکی و بیمه‌ای و همچنین حوزه‌های گلخانه‌ای و پتروشیمی، در اختیار نخبگان و متخصصان قرار گیرد تا توانایی آنها در ارائه راهکار‌های عملی و حل مسائل واقعی کشور مورد ارزیابی قرار گیرد.» این رویکرد می‌تواند یکی از مهم‌ترین حلقه‌های اتصال میان جامعه متخصصان و بخش تولید و خدمات کشور باشد، چراکه بسیاری از مسائل صنایع، از ارتقای بهره‌وری و هوشمندسازی فرایند‌ها تا امنیت سامانه‌ها و مدیریت داده‌ها، نیازمند راهکار‌هایی است که از دل تعامل میان متخصصان و صاحبان مسئله شکل می‌گیرند.
از کشف آسیب‌پذیری تا ایجاد فرصت‌های شغلی
شواهدی از خروجی‌های عملی رقابت‌ها نیز در گزارش‌های منتشرشده از این دوره دیده می‌شود. در بخش امنیت سایبری المپیک فناوری ۲۰۲۶، تاکنون سه آسیب‌پذیری مهم در سامانه‌ها شناسایی شده و حدود ۱۳۷ میلیون تومان پاداش در بخش باگ‌بانتی به ثبت رسیده است. این دستاورد نشان می‌دهد رقابت‌های تخصصی، در صورت طراحی درست و اتصال به نیاز‌های واقعی، می‌توانند علاوه بر سنجش توانمندی متخصصان، به شناسایی نقاط ضعف سامانه‌ها و ارتقای امنیت زیرساخت‌های دیجیتال نیز کمک کنند.
از سوی دیگر، برگزارکنندگان تلاش کرده‌اند مسیر ورود استعداد‌های برتر به بازار کار را نیز هموار کنند. در حاشیه این رویداد «ایستگاه کار» با هدف تأمین نیروی انسانی شرکت‌های فناور راه‌اندازی شده است. در این بخش بیش از ۱۵۰ فرصت شغلی از سوی بخش خصوصی ارائه شده و پیش‌بینی شده است طی چهار روز بیش از ۲۰۰ مصاحبه شغلی مستقیم میان کارجویان و کارفرمایان انجام شود.
همچنین برگزاری نمایشگاه کار با مشارکت شرکت‌های فعال فناوری و فراهم‌کردن فرصت مصاحبه و منتورینگ، از دیگر برنامه‌هایی است که با هدف تسهیل ارتباط میان متخصصان و مجموعه‌های فناور دنبال می‌شود.
این بخش از رویداد اهمیت ویژه‌ای دارد، چراکه یکی از چالش‌های مهم زیست‌بوم نوآوری، فاصله میان تربیت نیروی متخصص و جذب مؤثر آن در شرکت‌ها و صنایع است. ایجاد ارتباط مستقیم میان کارجویان توانمند و کارفرمایان می‌تواند بخشی از این فاصله را کاهش دهد.
حمایت از استعدادها در مسیر توسعه فناوری
در بخش حمایت از برگزیدگان نیز مجموع جوایز پیش‌بینی‌شده برای ۱۵ لیگ این دوره حدود سه میلیارد تومان اعلام شده است. مطابق اعلام رئیس پارک فناوری پردیس، برای هر لیگ ۲۰۰ میلیون تومان جایزه در نظر گرفته شده که سهم نفرات اول تا سوم به ترتیب ۱۰۰، ۶۵ و ۳۵ میلیون تومان است.
در کنار جوایز نقدی، معرفی برگزیدگان به باشگاه برگزیدگان المپیک فناوری و ایجاد ارتباط میان آنها با صنایع و سرمایه‌گذاران، از دیگر برنامه‌های حمایتی این رویداد عنوان شده است.
اهمیت این ساز و کار در آن است که شناسایی یک استعداد فناور نباید به پایان مسابقه و دریافت جایزه محدود شود. اگر ارتباط میان برگزیدگان و شرکت‌های فناور پس از رقابت نیز استمرار پیدا کند، امکان تبدیل ایده‌ها و توانمندی‌های فردی به محصولات، خدمات و کسب‌وکار‌های نوآورانه افزایش خواهد یافت.
لزوم پیوند استعداد و صنعت
حسین افشین، معاون علمی رئیس‌جمهور، نیز در جریان بازدید از سومین المپیک فناوری بر ضرورت قرار گرفتن استعداد‌های شناسایی‌شده در مسیر تولید دانش، توسعه فناوری و ارتباط با صنعت اشاره کرده است. به گفته او، شناسایی استعدادها و کسب مدال در رقابت‌های علمی به‌تنهایی به معنای پیشرفت فناوری کشور نیست، بلکه باید زمینه حضور مؤثر این استعدادها در چرخه نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان فراهم شود.
افشین همچنین با اشاره به فعالیت باشگاه برگزیدگان المپیک فناوری، هدف این مجموعه را جلوگیری از رها شدن استعدادها پس از پایان رقابت‌ها و ایجاد زمینه ارتباط آنها با شرکت‌ها و صنایع عنوان کرده است.
آنچه پس از پایان رقابت‌ها باقی می‌ماند
با وجود گستردگی مشارکت بین‌المللی، تنوع حوزه‌های تخصصی و افزایش جوایز، ارزیابی نهایی موفقیت المپیک فناوری به میزان دستاورد‌هایی وابسته است که پس از پایان رقابت‌ها در فضای واقعی اقتصاد و صنعت باقی می‌ماند.
تعداد شرکت‌های جذب‌کننده استعداد‌های برتر، میزان همکاری‌های شکل‌گرفته میان متخصصان و صنایع، تجاری‌سازی راهکار‌های ارائه‌شده و استمرار حمایت از برگزیدگان، از جمله شاخص‌هایی است که می‌تواند میزان اثربخشی این رویداد را در بلندمدت مشخص کند.
پرواضح است که المپیک فناوری ۲۰۲۶ اکنون با مشارکت گسترده داخلی و بین‌المللی، فرصتی برای نمایش ظرفیت نیروی انسانی متخصص و توسعه تعامل میان بازیگران زیست‌بوم فناوری مهیا کرده است، فرصتی که ارزش واقعی آن نه صرفا در تعداد شرکت‌کنندگان و مدال‌آوران، بلکه در توانایی تبدیل استعداد به فناوری، فناوری به محصول و نوآوری به ارزش اقتصادی سنجیده می‌شود.
