جوان آنلاین: نخستین سفر هیثم بن طارق به چین در شرایطی انجام شد که مسقط طی سال‌های گذشته کوشیده است با حفظ روابط متوازن با بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از کانال‌های مهم گفت‌وگو و میانجی‌گری در خاورمیانه حفظ کند.
عمان به دلیل برخورداری از روابط مناسب با ایران، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و قدرت‌های غربی، در مقاطع مختلف نقش موثری در تسهیل ارتباطات دیپلماتیک و کاهش تنش‌های منطقه‌ای ایفا کرده است.
از این منظر، گسترش روابط با چین می‌تواند علاوه بر تقویت همکاری‌های اقتصادی، ظرفیت دیپلماتیک مسقط را نیز افزایش دهد و دامنه تعاملات این کشور با قدرت‌های بین‌المللی را گسترش بخشد.
درهمین راستا، سان دگنگ مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه فودان چین به تحولات منطقه‌ای اشاره کرد و اظهار داشت که عمان در شرایط افزایش تنش‌ها در خاورمیانه، به دنبال تقویت تعاملات خود با پکن است.
به گفته وی، مسقط امیدوار است چین نقش فعال‌تری در پیشبرد آشتی و گفت‌وگو میان کشورهای منطقه ایفا کند و در حفظ ثبات خاورمیانه سهم بیشتری داشته باشد.
جایگاه عمان در معادلات امنیتی منطقه
کارشناسان چینی در ارزیابی اهمیت سفر سلطان عمان به پکن، افزون بر ابعاد اقتصادی، بر موقعیت ویژه این کشور در معادلات سیاسی و امنیتی خاورمیانه، تاکید کردند.
جو یونگ‌بائو استاد دانشگاه لانژو چین به موقعیت جغرافیایی عمان اشاره کرد و گفت: مسقط به دلیل برخورداری از سیاست خارجی متوازن و عمل‌گرایانه، جایگاه مهمی در میانجی‌گری میان کشورهای حوزه خلیج فارس، ایران و قدرت‌های غربی دارد.
به گفته این کارشناس چینی، عمان از ظرفیت لازم برای حفظ ارتباط میان بازیگران مختلف منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برخوردار است و می‌تواند در کاهش اختلافات و تسهیل گفت‌وگوهای سیاسی نقش‌آفرینی کند.
وانگ جین استاد دانشگاه نورث‌وست چین هم سفر سلطان عمان به پکن را در چارچوب تلاش‌های دیپلماتیک چین برای کاهش تنش‌ها و کمک به برقراری ثبات در منطقه، ارزیابی کرد.
وی معتقد است که گسترش همکاری‌های چین با کشورهای خاورمیانه، افزون بر آثار سیاسی و اقتصادی، برای حفظ صلح و ثبات منطقه‌ای و تامین امنیت مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی اهمیت دارد.
از نگاه این کارشناس، همکاری با چین برای کشورهای منطقه به گزینه‌ای مطلوب و در عین حال ضروری تبدیل شده است.
دینگ لونگ استاد موسسه مطالعات خاورمیانه دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای هم به جایگاه عمان در شورای همکاری خلیج فارس اشاره و تاکید کرد که مسقط از معدود اعضای این شورا است که کانال‌های ارتباطی خود را با آمریکا، ایران و دیگر کشورها حفظ کرده و به همین دلیل از موقعیتی ویژه در گفت‌وگوهای منطقه‌ای برخوردار است.
وی افزود: تعمیق روابط چین و عمان می‌تواند به تداوم گفت‌وگوهای منطقه‌ای و تقویت همکاری پکن با شورای همکاری خلیج فارس و جهان عرب کمک کند.
تلاش چین برای تقویت دیپلماسی منطقه‌ای
شی جین‌پینگ رئیس‌جمهوری چین اواسط فرودین ماه که با شیخ خالد بن محمد بن زاید آل نهیان ولیعهد ابوظبی دیدار کرده بود، طرحی چهارماده‌ای برای کمک به برقراری صلح و ثبات در خاورمیانه مطرح کرد.
وی همچنین در دیدار عبدالفتاح السیسی رئیس‌جمهوری مصر، طرحی چهارماده‌ای درباره ایجاد معماری امنیتی، منطقه ارائه کرد.
وانگ یی وزیر امور خارجه چین همروز گذشته (دوشنبه) همزمان میزبان علی باقری کنی معاون دبیر شورای امنیت جمهوری اسلامی ایران و مساعد بن محمد العبیان وزیر مشاور و مشاور امنیت ملی عربستان بود.
این تحرکات نشان‌دهنده تلاش پکن برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های دیپلماتیک خود در کنار گسترش روابط اقتصادی با کشورهای منطقه است؛ رویکردی که بر حمایت از راهکارهای سیاسی، احترام به حاکمیت کشورها و جلوگیری از تشدید بحران‌های امنیتی تأکید دارد.
جو یونگ‌بائو و وانگ جین نیز در ارزیابی خود از سیاست منطقه‌ای چین، بر اهمیت عدم مداخله در امور داخلی کشورها، مخالفت با تقابل بلوکی و پرهیز از تبدیل خاورمیانه به عرصه رقابت‌های ژئوپلیتیکی تأکید کرده‌اند.
از نگاه این کارشناسان، پکن در پی توسعه همکاری با کشورهای منطقه بر پایه منافع مشترک و بدون ایجاد صف‌بندی‌های سیاسی است.
