جوان آنلاین: گاهی فاصله میان دو قیمت، فقط چند قدم است؛ در یک سو، بساط وانتی در گوشه خیابان و در سوی دیگر، میدان میوه و ترهبار. محصول یکی است، اما قیمت گاه تفاوت چشمگیری دارد، تفاوتی که برای خرید چند کیلو میوه شاید در نگاه اول ناچیز به نظر برسد، اما وقتی پای خرید روزانه یک خانواده به میان میآید، دیگر عدد کوچکی نیست. برای نمونه، فروشندگان وانتی در برخی نقاط شهر خربزه مشهدی را کیلویی ۲۰ هزار تومان عرضه میکنند، در حالی که قیمت همین محصول (با همان کیفیت) در برخی میادین میوه و ترهبار به حدود ۴۶ هزار تومان میرسد. درباره سیب دو رنگ نیز در شرق تهران، قیمت حدود ۸۰ هزار تومان در میان برخی فروشندگان سیار در مقابل حدود ۱۶۰ هزار تومان در برخی میادین گزارش میشود، یعنی فاصلهای که در این نمونه به دو برابر میرسد. البته قیمت یک محصول میتواند تحت تأثیر عواملی مانند کیفیت، درجهبندی، محل عرضه، زمان خرید، هزینه نگهداری و شرایط بازار تغییر کند و مقایسه دو قیمت، بدون در نظر گرفتن این عوامل، به تنهایی نمیتواند تصویری کامل از بازار به دست دهد، اما مشاهدات میدانی نشان میدهد که عمدتاً قیمت میوه در وانتیها کمتر از قیمت همان محصول مشابه در میادین ترهبار است. گاه فاصله قیمتی آنقدر قابل توجه است که نمیتوان به سادگی از کنارش گذشت، بهویژه وقتی بخش مهمی از خرید روزانه خانوارها از همین بازار انجام شود.
فروشندگان میادین در توضیح تفاوت قیمتها، به هزینههای مختلفی اشاره میکنند. مثلاً میگویند بخش قابل توجهی از هزینهای که برای فعالیت در میدان پرداخت میشود، به کرایههای چندصد میلیونی و هزینههای مربوط به محل عرضه برمیگردد.
مسیری برای کاهش قیمت کالاها
از اول این هفته، شهردار تهران از اجرای طرحی برای کاهش قیمت برخی کالاها خبر داده است. به گفته او، فروشگاههای شهروند از روز شنبه ۵۰درصد از سود بازرگانی خود را کاهش دادهاند و عرضه ۱۰ قلم کالا با قیمت ۵ تا ۴۵ درصد پایینتر از بازار و دو قلم کالا با قیمت اعلامشده از سوی مراجع مربوطه، تا شب عید ادامه خواهد داشت. قرار است از ماه آینده نیز مرغ، رب و پنیر به این اقلام اضافه شود. شهرداری همچنین اعلام کرده که از ۱۵ مهرماه در مناطق ۲، ۴، ۵، ۱۵، ۱۷، ۲۰ و ۲۲، تولیدات استانهای مختلف کشور بدون واسطه عرضه خواهد شد، مسیری که در صورت اجرای مناسب، میتواند بخشی از هزینههای زنجیره توزیع را کاهش دهد.
اما رویکرد طرح تورم صفر میتواند در میوه و ترهبار میادین شهرداری نیز مورد توجه قرار گیرد، زیرا اگر کاهش یک بخش از هزینههای زنجیره عرضه بتواند قیمت نهایی برخی کالاها را پایین بیاورد، کاهش هزینههایی که در مسیر رسیدن میوه از عمدهفروش به غرفه و سپس به دست مصرفکننده ایجاد میشود نیز میتواند بخشی از راهحل کاهش قیمتها در این میادین باشد.
پرواضح است که اگر ساز و کاری برای کاهش یا مدیریت هزینههای ثابت و کرایههای مرتبط با عرضه تعریف شود، بدون آنکه کیفیت، اشتغال فروشندگان یا دسترسی شهروندان به میادین تحت تأثیر قرار گیرد، بخشی از این کاهش هزینه میتواند در قیمت نهایی محصول برای مصرفکننده دیده شود. بیتردید میتوان تجربه میادین ترهبار را نیز از همین زاویه بررسی کرد، البته نه صرفاً با هدف پایین آوردن یک عدد روی تابلو، بلکه با این نگاه که کدام بخش از مسیر رسیدن محصول به سفره مردم را میتوان کمهزینهتر کرد. شهرداری از درآمد مترو و اتوبوسرانی گذشته است اگر بتواند از درآمد کلان غرفهها در میادین کم کند تا به جیب مردم برود چرا که نه!
