جوان آنلاین: بغداد، چند روز بعد از توقف پروازهای ایران تحت فشار تحریمهای امریکا، حالا مستقیماً وارد مذاکره با واشینگتن شده تا برای فرودگاههای عراق معافیت بگیرد. این نشان میدهد همسایه غربی ایران، واقعیتهای جامعه عراقی را خوب درک میکند، جامعهای که همین اواخر، میزبان تشییع بیسابقه رهبر شهید انقلاب بود و حالا میخواهد مقابل کارزار محاصره اقتصادی ایران بایستد. گفته میشود واشینگتن با بیش از ۵۰ کشور برای تشدید محاصره ایران رایزنی کرده، ولی موجی از مخالفت سیاسی و اجتماعی با تبدیل شدن عراق به بخشی از محاصره ایران، دولت عراق را تحت فشار جدی قرار داده تا با امریکا همراهی نکند.
به گزارش جوان، بغداد برای باز کردن دوباره آسمان عراق به روی ایران بعد از چند روز، یک راست سراغ واشینگتن رفته است؛ دولت عراق پس از آنکه فرودگاههای بغداد، نجف، اربیل و سلیمانیه در پی فشارهای امریکا پروازهای ایران را متوقف کردند، حالا با مقامهای امریکایی برای معاف شدن مذاکره میکند؛ تلاشی که نشان میدهد محاصره هوایی ایران برای عراق فقط یک تصمیم خارجی نیست و به مسئلهای داخلی و سیاسی تبدیل شده است. دفتر نخستوزیری عراق اعلام کرده که دولت در حال گفتوگوی مستقیم با امریکا برای معاف کردن برخی فرودگاههای عراق از محدودیتهای اعمالشده علیه پروازهای ایران است. هدف نیز صراحتاً ازسرگیری پروازها برای امور درمانی، آموزشی، زیارتی و نیازهای شهروندان عنوان شده است. فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق هرچند گفته که توقف پروازهای ایران به تهران ابلاغ شده، ولی تأکید کرده که بغداد قصد دارد با واشینگتن درباره تحریمها گفتوگو میکند تا امکان ارائه خدمات به هواپیماهای ایرانی فراهم شود. حسین همچنین گفته است اقتصاد عراق نخستین قربانی جنگ جاری ایران است؛ موضعی که نشان میدهد بغداد هزینههای مستقیم بحران را برای خود جدی میداند. این در شرایطی است که الجزیره به نقل از یک منبع وزارت حملونقل عراق گزارش داده که دولت ابتدائاً دستور رسمی برای جلوگیری از ورود هواپیماهای ایرانی صادر نکرده و توقف پروازها بیشتر ناشی از ترس شرکتهای خدماتی از تحریمهای ثانویه امریکا بوده است.
موکبها را به تحصن میخوانیم
در سطح سیاسی عراق، انتقادها رو به افزایش است. عادل عبدالمهدی، نخستوزیر پیشین، بستن فرودگاههای عراق به روی پروازهای ایرانی را «اشتباه بزرگ» و عقبنشینی از حاکمیت ملی دانسته و خواستار بازنگری در این تصمیم شده است. گروههای سیاسی عراقی، پا از این فراتر گذاشته و تهدید به کنش سیاسی کردهاند. اکرم الکعبی، دبیرکل جنبش نجبا دیروز هشدار داد که اگر محدودیت پروازها برطرف نشود، مردم عراق را به تحصن در فرودگاههای عراق دعوت میکند و تصمیم برای پیوستن به محاصره ایران را تسلیم شدن در برابر فشار امریکا توصیف کرده است. دبیرکل جنبش النجبا گفته اگر پروازهای ایران بازنگردد، از مردم و موکبهای خدمترسان امام حسین خواسته خواهد شد در فرودگاههای عراق تحصن کنند. او صراحتاً گفته «منتظر نخواهیم ماند» و تحصن را تا شکستن تصمیم ادامه خواهند داد. این در شرایطی است که رسانه عراقی «۹۶۴ مدیا» گزارش کرده که دهها مسافر در برابر فرودگاه نجف تجمع کرده و برخی از لغو ناگهانی پروازها و جلوگیری از ورودشان به فرودگاه غافلگیر شدهاند.
قیس الخزعلی، دبیرکل عصائب اهل الحق، هم گفته که این جریان «مخالفت قاطع» خود را با محاصره دریایی، زمینی و هوایی ایران اعلام میکند. او از دولت، پارلمان و جریانهای سیاسی عراق خواسته موضعی یکپارچه اتخاذ کنند و تأکید کرده است که برای عراق قابل قبول نیست در محاصره ایران مشارکت داشته باشد. همزمان، ابوآلاء الولائی، دبیرکل کتائب سیدالشهدا، از پارلمان عراق خواسته دولت را به عدم تبعیت از فشارهای امریکا ملزم کند. او گفته است عراق نباید به بخشی از محاصره ایران تبدیل شود و خواستار اقدامی مشابه مواضع روسیه و چین شده است. حسین الموسوی، معاون رسانهای نجبا نیز، با اشاره به ادامه صادرات گاز ایران به عراق و سابقه کمک تهران در مبارزه با داعش، توقف پروازها را اقدامی دانسته که هزینههای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی برای عراق ایجاد میکند. دفتر سیاسی سازمان بدر دیروز پا از همه اینها فراتر گذاشت و از مردم عراق خواست برای محکوم کردن دخالت امریکا و مخالفت با محاصره ایران به خیابانها بیایند. اعتراضها فقط در سطح گروههای سیاسی نمانده است. رسانههای عراقی و کاربران شبکههای اجتماعی نیز در روزهای اخیر با انتشار تصاویر پرچم ایران و پیامهای حمایتی، به تصمیمات مربوط به محدودیت پروازها اعتراض کردهاند.
پارلمان وارد میشود
فشار واشینگتن رو به گسترش است. والاستریتژورنال میگوید که امریکا با بیش از ۵۰کشور تماس گرفته تا اجرای تحریمها علیه ایران را تشدید کند و به آنها پیام داده است: «در موضوع ایران یا با ما هستید یا علیه ما» ولی دستکم تا الان در عراق، امریکا با چالشی جدی روبهرو خواهد شد که علاوه بر ریشه در پیوستگیهای اجتماعی، بازتاب وابستگی متقابلی است که دو کشور طی ۲۴ سال گذشته با یکدیگر پیدا کردهاند. حسین العیساوی، رئیس شورای استان نجف، از دولت فدرال خواسته اجرای تحریمهای امریکا علیه پروازهای ایرانی در فرودگاه نجف را نپذیرد و هشدار داده که این تصمیم میتواند پیامدهای اقتصادی برای استان داشته باشد و به دانشجویان، بیماران، تجار و زائران آسیب بزند. آژانسهای مسافرتی نجف نیز گفتهاند حدود ۹۰ درصد فعالیتشان به ایرلاینهای ایرانی وابسته است. عدنان الفیحان الدلیمی، نایب اول رئیس مجلس نمایندگان عراق روز شنبه گفت که «مجلس نمایندگان آماده است در صورت عدم عقبنشینی از این تصمیم، جلسه فوقالعاده برگزار کند و اقدامات عملی و نظارتی علیه نهادهای ناقض قانون اساسی انجام دهد.» الدلیمی میگوید که اعمال محدودیتهای پروازهای غیرنظامی برای ایران «غیرمدبرانه و خلاف قانون اساسی» است و گفت که اگر ایران تصمیم به اقدام متقابل بگیرد و صادرات گاز به عراق را متوقف کند، ۳۰-۴۰ درصد ظرفیت شبکه برق عراق تحتتأثیر قرار میگیرد. او توضیح میدهد که ایران نخستین کشوری بود که در روزهای مقابله با داعش، انبارهای سلاح خود را گشود و فرماندهان و مستشارانش را به عراق فرستاد، درحالیکه کشورهای دیگر تماشاگر بودند و حتی به داعش کمک میکردند: «این تصمیم حتی گردشگری مذهبی و هتلها و شرکتهای عراق را فلج میکند.» منه الغرابی، نماینده ائتلاف دولت قانون، گفته درخواست احضار مقامهای دولتی و برگزاری جلسه اضطراری پارلمان مطرح شده است تا پیامدهای توقف پروازها و تأثیر اقتصادی آن بر عراق بررسی شود. فراکسیون حقوق نیز همین موضوع را در بیانیه خود برجسته کرده و پرسیده چگونه میتوان در شرایطی که ایران در جنگ داعش به عراق کمک کرده، اکنون درهای عراق را به روی آن بست.
