جوان آنلاین: دیروز شدیدترین حملات یمنیها با فرود موشکها و پهپادها در آرامکو و فرودگاه ریاض آتشی بزرگ بهپاکرد. دود این آتش ولی در واشینگتن بالا رفت، جایی که افکارعمومی فقط از نرخهای لحظهای بنزین و بهتبع آن باقی اقلام مصرفی بحث میکنند. کاربران اروپایی و امریکایی وضع خود را با نرخ بنزین در ایران که حتی یک باک کامل نیمدلار هم نمیشود (در مقابل امریکا که صد دلار و یک باک گازوئیل هزار دلار میشود) مقایسه میکنند. یک رسانه امریکایی نوشت: «قیمت هر لیتر بنزین و دیزل در ایران فقط پنجصدم دلار است و اگر در ایران گردشگر بودیم لذت میبردیم»! مکرون رئیسجمهور فرانسه گفت: «قیمت سوخت در ایران تحملناپذیر شده است»! در امریکا حتی رسانههای نزدیک به ترامپ مانند فاکسنیوز از نرخ گازوئیل شاکی شدهاند. در ورای تمامی این خبرها خبر فروش نفت ایران در شهریور ماه که از ۳ میلیارد دلار فراتر رفته است، نشانه دیگری است. ایران یک راهبرد اصولی را به همسایگان گوشزد کرده است: یا همه نفت میفروشیم و امنیت داریم یا هیچکس!
یمنیها در ادامه عملیات خود علیه عربستان، دیروز فرودگاه بینالمللی ملک خالد را در قلب ریاض هدف قرار داد که طی آن دو مخزن سوخت متعلق به آرامکو و چند ساختمان دچار آتشسوزی گسترده شد و ستونهای بلند دود به آسمان بلند شد. پس از این حملات فعالیت پروازی فرودگاه مختل شد. تداوم این حملات همچنین بر صادرات انرژی عربستان فشار وارد کرده و گزارشها از تصمیم آرامکو برای کاهش عرضه نفت به مشتریان اروپایی حکایت دارد. مجموعه این تحولات نشان میدهد ماجراجویی ریاض در یمن نهتنها به اهداف مورد نظر عربستان منجر نشده، بلکه اکنون دامنه ناامنی به عمق خاک این کشور کشیده شده است، درحالیکه تلاشهای ریاض برای جلب حمایت دیگر کشورها نیز تاکنون نتیجه مطلوبی نداشته است.
به گزارش «جوان»، هرچه جنگافروزی عربستان در یمن طولانیتر میشود، به همان اندازه هزینههای ریاض نیز در پی حملات موشکی و پهپادی انصارالله افزایش مییابد. عربستان طی یک دهه گذشته میلیاردها دلار برای خرید و استقرار سامانههای پیشرفته پدافندی امریکایی هزینه کرده تا از آسمان و زیرساختهای حیاتی خود محافظت کند، اما یمنیها در هفتههای اخیر با کمترین امکانات و تجهیزات نظامی خود چنان بلایی سر سعودیها آوردهاند که معلوم نیست این همه هزینه چه دستاوردی برای این کشور داشته است.
در همین راستا، انصارالله در ادامه حملات خود به عربستان، روز شنبه فرودگاه ملک خالد را در ریاض مورد هدف قرار داد. رویترز از مشاهده شعلههای آتش و برخاستن ستون بزرگی از دود سیاه در نزدیکی فرودگاه بینالمللی ملک خالد خبر داد. همچنین رسانهها از توقف پروازها در شهر ریاض در پی برخورد یک پهپاد انتحاری که از سمت یمن به پرواز درآمده بود، خبر میدهند. بر اساس گفته برخی منابع، دو مخزن سوخت آرامکو در شمال فرودگاه ملک خالد هدف قرار گرفته و در حال سوختن هستند. همچنین یکی از ساختمانهای بخش بار فرودگاه نیز هدف قرار گرفته است. انصارالله با این حملات گسترده نشان میدهد که در برابر فشارهای عربستان و متحدانش عقبنشینی نخواهد کرد و جنگ را تا زمانی که لازم باشد ادامه میدهد. عبدالله النعمی، عضو دفتر سیاسی انصارالله به المیادین گفت: «مردم یمن با هیچگونه آتشبسی موافقت نخواهند کرد، مگر آنکه عربستان سعودی محاصره علیه یمن را رفع کند». طه المتوکل، عضو دفتر سیاسی انصارالله نیز با بیان اینکه عملیاتهای یمن تاکنون صرفاً پیام هشدار به سعودیها بوده است گفت: «اگر عربستان به ماجراجویی خود ادامه دهد، حملات بعدی سنگینتر خواهد بود. مردم یمن به نبرد ادامه خواهند داد و آنچه که در آزادسازی ساحل غربی از شر مزدوران دشمن اتفاق افتاد، بیانگر توانایی نیروهای مسلح یمن در تکمیل این مسیر در مرحله آینده است.»
اگرچه یکی از اهداف اصلی حملات یمنیها به عمق خاک عربستان، لغو محاصره دریایی، هوایی و زمینی یمن است، اما این عملیات در شرایط کنونی منطقه، اهداف دیگری را نیز دنبال میکند. در شرایطی که خاورمیانه درگیر مجموعهای از بحرانهاست و نظم جدیدی در منطقه در حال شکلگیری است، یمنیها تلاش دارند با افزایش کنترل و نفوذ خود بر تنگههای راهبردی، جایگاه محور مقاومت را در برابر رقبای منطقهای تقویت کنند. از این منظر، حمله به زیرساختهای حیاتی عربستان را نیز میتوان بخشی از همین راهبرد و تلاش برای افزایش فشار بر ریاض ارزیابی کرد.
کاهش صادرات آرامکو
هدف قرار گرفتن مکرر تأسیسات نفتی و دیگر زیرساختهای حیاتی عربستان، هزینههای سنگینی را به ریاض تحمیل کرده است. عربستان در ماههای اخیر بخشی از صادرات نفت خود را از مسیر تنگه بابالمندب انجام میداد، اما با گسترش حضور و عملیات انصارالله در این آبراه راهبردی، مسیر انتقال نفت عربستان با اختلال مواجه شده است. در نتیجه، ریاض ناچار شده بخشی از صادرات نفت خود را کاهش دهد؛ اقدامی که فشار بیشتری بر اقتصاد و درآمدهای نفتی این کشور وارد میکند. از اینرو، در بحبوحه اختلال چشمگیر در صادرات نفت عربستان، منابع عربی و غربی گزارش دادند که شرکت آرامکوی سعودی به حداقل دو مشتری پالایشگاهی اروپایی خود اطلاع داد که پس از حمله به خط لوله اصلی عربستان به دریای سرخ، ماه آینده هیچ محموله نفتی تحت قراردادهای بلندمدت دریافت نخواهند کرد؛ موضوعی که پالایشگاههای اروپایی را با فشار فزایندهای برای تأمین منابع جایگزین مواجه میکند. در این راستا، بلومبرگ با استناد به منابع آگاه از این تصمیم گزارش داد که توقف عرضه نفت شرکت آرامکو، بر همه خریداران اروپایی تأثیر خواهد گذاشت، زیرا مشتریانی که معمولاً نفت خام عربستان را تحت قراردادهای آتی که تأمین منظم ماهانه را تضمین میکند، دریافت میکنند، محمولههای خود را در ماه اکتبر دریافت نخواهند کرد.
بنابراین، در صورت تداوم این وضعیت، عربستان در آینده با چالشهای جدیتری روبهرو خواهد شد. کاهش درآمدهای نفتی نهتنها منابع مالی ریاض را تحت فشار قرار میدهد، بلکه میتواند اجرای طرحهای توسعهای و پروژههای بلندپروازانه این کشور را نیز با مشکل مواجه کند.
تنهایی سعودی در یمن
عربستان سعودی بهعنوان یکی از بزرگترین کشورهای جهان عرب و با وجود برخورداری از منابع مالی و امکانات گسترده هنوز نتوانسته از این ظرفیتها برای مقابله با انصارالله بهره بگیرد. از اینرو، حاکمان سعودی هر روز از شرکای مختلف میخواهند با کمکهای نظامی، انصارالله را تحت فشار قرار داده و به عقبنشینی از عملیاتش در دریای سرخ و خاک عربستان وادار کنند، اما تاکنون پاسخ مثبتی دریافت نکردهاند. پس از آنکه امریکا و انگلیس درخواست عربستان برای مشارکت در حمله به یمن را رد کردند، اکنون گزارشها حاکی از آن است که حتی نزدیکترین متحدان ریاض نیز حاضر به اجابت درخواست سعودیها نشدهاند.
در این میان، منابع سوری در گفتوگو با ترکیهتودی اعلام کردند عربستان طی ماههای اخیر به دنبال جذب نیرو برای تأمین نیازهای نظامی خود در یمن بوده، اما دولت سوریه درخواست سازماندهی و اعزام نیروی سوری برای مقابله با انصارالله را بهصورت محترمانه رد کرده است. دولت سوریه اعلام کرده که درگیر روند سازماندهی نیروهای نظامی خود است و قصد ندارد بهعنوان طرف سوم وارد یک درگیری شود.
این درحالی است که پیشتر برخی منابع اعلام کرده بودند که عربستان دنبال این بود گروههای تروریستی سوریه را در ازای پرداخت پول به یمن اعزام کند، ولی به نظر میرسد حاکمان جدید دمشق با وجود اینکه به کمکهای مالی و سیاسی عربستان نیاز دارند، اما نمیخواهند وارد معرکهای شوند که نتیجه آن از پیش مشخص است.
علاوهبر دمشق، قاهره نیز به درخواست عربستان برای مشارکت در جنگ یمن پاسخ منفی داده است. روزنامه الاخبار نوشت، قاهره نسبت به پیشنهاد عربستان برای اعزام نیروی زمینی به خاک یمن محتاط است، از بیم آنکه این مشارکت به یک تعهد نظامی باز و بیپایان تبدیل شود. منابع آگاه در گفتوگو با این روزنامه اعلام کردهاند، مذاکرات و تماسهای اخیر میان مقامات مصری و سعودی بر حفاظت از ثبات اقتصادی و امنیتی عربستان بهعنوان بخشی حیاتی از امنیت داخلی این کشور، با ترجیح استفاده از ابزارهای دریایی، هوایی و اطلاعاتی و تأکید بر راهحل سیاسی و مذاکرهای برای کاهش خطرات گسترش دامنه درگیری متمرکز بوده است. این منابع اعلام کردند، هرگونه تهدید علیه کشتیهای تجاری یا نفتکشها در دریای سرخ، ممکن است قاهره را به اتخاذ اقداماتی برای حفاظت از روند تجارت سوق دهد، اما این مسئله به معنای مشارکت مصر در عملیات نظامی در داخل یمن نخواهد بود. این تلاشها در زمانی صورت میگیرد که درگیریها در یمن شدت گرفته و انصارالله بر مواضع کلیدی در امتداد ساحل دریای سرخ و نزدیک ورودی تنگه بابالمندب مسلط شده است و سعودیها تلاش میکنند با اجیر کردن مزدوران از کشورهای مختلف و مشارکت قدرتهای عربی و غربی در حملات هوایی به یمن، موازنه میدانی را به نفع خود تغییر دهند، اما این تلاشها نتیجه عکس داده است.
تنهایی عربستان در برابر انصارالله، فرصت مناسبی برای رژیم صهیونیستی فراهم کرده تا در ازای کمکهای اطلاعاتی شرایط را برای عادیسازی روابط با ریاض هموار کند. روزنامه یدیعوت آحارانوت در گزارشی در این باره نوشت که دیدار رئیس ستاد ارتش اسرائیل با مقامات نظامی کشورهای عربی بهویژه عربستان در آلمان طی روزهای گذشته، با هدف تقویت روابط میان ارتشها و دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی کشورهای شرکتکننده بود. این روزنامه تأکید کرد که امریکا میدان را برای اسرائیل خالی گذاشته است، با این امید که همکاریهای نظامی به گسترش روابط و شاید پیوستن عربستان به نوعی از توافق ابراهیم منجر شود.
صعود قیمتها در واشینگتن رکورد فروش نفت در ایران
درحالیکه ترامپ مدعی است تنگه هرمز تحت کنترل ارتش امریکا قرار دارد و محاصره دریایی عملاً شاهرگ اقتصادی ایران را هدف گرفته است، گزارشها از ثبت رکوردی تازه در فروش نفت ایران طی شهریورماه حکایت دارد، بهطوریکه درآمدهای حاصل از صادرات نفت از ۳میلیارد دلار فراتر رفته است. در امریکا نیز رکوردهای تازهای به ثبت رسیده، اما در مسیری کاملاً متفاوت و افزایش مستمر قیمت سوخت در آستانه انتخابات کنگره، موجی از نارضایتی عمومی را در این کشور به دنبال داشته است.
به گزارش «جوان»، ایران که در ۴۸ سال گذشته به دلیل تحریمهای غرب، راه دور زدن تحریمها را یاد گرفته است در شرایط کنونی هم که محاصره دریایی امریکا تا تنگه هرمز کشیده شده است توانسته فشارهای اقتصادی واشینگتن را بیاثر کند. در این رابطه، بر اساس اطلاعات رسیده به خبرگزاری فارس فروش نفت ایران در شهریورماه جاری از ۳میلیارد دلار فراتر رفت که این رقم بیشترین میزان ماهانه در دو سال گذشته است. براساس گزارش ماه قبل رویترز، چین بزرگترین مشتری نفت ایران و ایران بزرگترین صادرکننده دریایی نفت به چین است. پیش از این، یک رسانه خارجی از بلاتکلیفی نفتکشهای ایرانی به دلیل تحریم خبر داد که منابع آگاه این خبر را تکذیب کردند. طبق آمار سازمان برنامه، درآمد نفتی کشور تاکنون بیشتر از سقف بودجه محقق شده و دست دولت را برای واردات کالا و پیشرفت پروژههای ملی باز گذاشته است. رکورد فروش نفت ایران در شرایط محاصره دریایی نشان میدهد ادعای واشینگتن درباره قطع شاهرگ اقتصادی ایران در تنگه هرمز با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا هر روز ادعا میکند که کنترل تنگه هرمز در دست ارتش امریکا است و هیچیک از نفتکشهای ایرانی حق عبور از این آبراه را ندارند، اما واقعیتهای میدانی خلاف این ادعاها را نشان میدهد. این وضعیت نشان میدهد تحریمهای «فشار حداکثری» نهتنها مانند چهار دهه گذشته دستاورد مورد انتظار واشینگتن را نداشتهاند بلکه جمهوری اسلامی را به سمت ایجاد مسیرهای جدید برای گریز از فشارهای غرب سوق دادهاند. پیش از این نیز رسانهها و تحلیلگران امریکایی هشدار داده بودند که سناریوی تکراری و نخنمای تحریمها شکست خواهد خورد و شاید بر همین اساس بود که ترامپ و معاونش اخیراً اذعان کردند ممکن است جنگ ایران پس از انتخابات کنگره پایان یابد، چراکه دیگر امید چندانی به موفقیت این حربه برای وادار کردن ایران به تسلیم ندارند.
مدار صعودی قیمتها در امریکا
با وجود آنکه ایران در بحبوحه تحریمهای گسترده و محاصره دریایی توانسته است نفت بیشتری نسبت به گذشته به فروش برساند، در سوی دیگر، شرایط برای امریکا به شکل دیگری در جریان است.
در امریکا قیمت بنزین و گازوئیل به بالاترین حد خود در برخی ایالات رسیده است. انجمن اتومبیل امریکا جمعه شب اعلام کرد: قیمت گازوئیل (دیزل) در ایالات متحده به رکورد تاریخی جدید ۶.۴۴ دلار رسیده است. این انجمن افزود: قیمت هر گالن دیزل در حال حاضر حدود ۷۴ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. انجمن اتومبیل امریکا با بیان اینکه قیمت هر گالن بنزین نیز امروز به روند صعودی خود ادامه داد و به حدود ۴.۵ دلار رسید که حدود ۴۰درصد گرانتر از قیمت آن در سال گذشته است، افزود: قیمت هر گالن بنزین در مقایسه با زمان آغاز عملیات نظامی امریکا علیه ایران در اواخر فوریه گذشته، حدود ۵۰درصد افزایش یافته است.
براساس برآوردهای دانشگاه براون که هفته گذشته منتشر شد، مصرفکنندگان امریکایی در جریان تجاوز این کشور به ایران در مجموع حدود ۱۰۷میلیارد دلار بیش از آنچه در صورت عدم وقوع جنگ هزینه میکردند، صرف خرید بنزین و گازوئیل کردهاند و این رقم به طور میانگین معادل بیش از ۵۰۰ میلیون دلار در روز از زمان شروع جنگ بوده است.
