آمریکا با اعلام «روز دی» اقتصادی علیه ایران، هشدار داده که دیگر از همکاری کشورها با ایران چشمپوشی نمیکند، اما در دُبی همهچیز برعکس این حرفها پیش میرود. جوان آنلاین: وال استریت ژورنال در گزارشی با اشاره به وضعیت تحریمهای اقتصادی علیه ایران و همچنین وضع تحریمهای ثانویه علیه هر کشور و فردی که با ایران همکاری و تعامل اقتصادی و مالی داشته باشد، نوشت: فعالیت بانکی ایران در دُبی هنوز جریان دارد. شعبههای بانک ملی ایران در دبی باز هستند و به مشتریان فارسیزبان خدمات میدهند و این درحالیست که اسکات بسنت وزیر خزانه داری آمریکا بهطور خاص خواستار تعطیلی آنها شده بود. کارمندان بانکها میگویند هنوز اخطاری برای تعطیلی دریافت نکردهاند.
فعالیتهای تجاری ایران ریشهای عمیق و سودآور دوجانبه در پایتخت تجاری امارات متحده عربی یعنی دبی دارد و با وجود هشدارهای آمریکا، همچنان رونق دارد.
این تحریمها در حالی وضع شده که ایرانیها راهکار جایگزین دارند. ایرانیهای مقیم دبی میگویند که اگر بانکها تعطیل شوند، از قبل برای جابهجایی پول به ایران و از ایران برنامههای جایگزین دارند. یکی از این راهها، سیستم چندصدسالهی «حواله» است که به کاربران اجازه میدهد پول را از یک نقطه به نقطه دیگر منتقل کنند. پول نزد یک صراف در یک محل سپرده میشود و توسط صراف دیگری در ایران پرداخت میشود و دو صراف بعدا حسابهای هم را تسویه میکنند.
وال استریت همچنین نوشت، بانک ملی ایران از سال ۱۹۶۹، یعنی پیش از تشکیل رسمی امارات، فعالیت خود را در این کشور آغاز کرده و دو شعبه در دبی دارد که حاکم دبی، شعبه اول آن را افتتاح کرده است. کارمندان ایرانی بانک در محله قدیمی این شهر گفتند که هیچ اخطاری برای تعطیلی دریافت نکردهاند و به جز یک شعبه، به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
شرایط نسبت به قبل بهتر شده است. در بهار امسال و با توجه به اوج جنگ علیه ایران، امارات به شدت علیه ایرانیها اقدام کرد که شامل بستن بیمارستان و باشگاه، ممنوعیت ورود، لغو ویزا بود، اما این روند متوقف شده و بعضی ویزاها برگردانده شدهاند.
پروازها و کسبوکارها برقرارند. ایرلاینهای ایرانی بهطور منظم بین ایران و امارات پرواز دارند و رستورانها و کافههای ایرانی در دبی پررونق هستند.
وال استریت ژورنال: روز دی اقتصادی آمریکا؛ بانکهای ایران باز، تحریمها بیاثر
فرودگاه دبی
در رستورانها و کافههای ایرانی محله قدیمی دبی، ایرانیها با مشتریان اماراتی به زبان عربی گفتوگو میکنند. نمای یکی از رستورانها با تابلوهای ۲.۵ متری از حاکمان امارات و دهها پرچم این کشور پوشیده شده بود.
تحریمهای چندوجهی علیه ایران در حالی وضع شده که جدایی اقتصاد ایران و امارات سخت است. روابط ایران و امارات قرنها قدمت دارد و ۲۸ میلیارد دلار تجارت بین دو کشور در سال ۲۰۲۴ انجام شده. کارشناسان میگویند قطع کامل روابط اقتصادی یکشبه ممکن نیست و امارات را هم متضرر میکند. چرا که بر اساس آمارها، دبی به پولهای ایران وابسته است. دبی برخلاف ابوظبی که نفت دارد، به شدت به جریان پول ایران متکی است و ۶.۴ میلیارد دلار از طریق دبی در سال ۲۰۲۴ جابهجا شده که ۷۱ درصد کل جهان است.
البته که تداوم فعالیتهای تجاری ایران با مواضع رسمی امارات و آمریکا در تضاد است. وزارت خارجه امارات همین چند روز پیش اتعلام کرد که تجارت، مبادلات تجاری و معاملات مالی با ایران را متوقف میکند. این اقدام پس از هفتهها فشار آمریکا برای اقدام در مورد این روابط صورت گرفت و جلوتر از کارزار بسنت بود؛ جایی که او بهطور خاص کشورهایی را که پذیرای پروازهای ایرانی هستند، مورد انتقاد قرار داد.
بسنت گفت: «دیگر قابل قبول نیست که در فضاهای خاکستری این درگیری فعالیت کرد. این اقدامات، خطر تحریمهای ثانویه را برای هرکس که به اندازه کافی احمق باشد که به تجارت با این ایران ادامه دهد، گسترش میدهد.»
روزنامه وال استریت ژورنال در ادامه میافزاید، وزارت خزانهداری و وزارت خارجه امارات به درخواستها برای اظهارنظر دربارهی فعالیتهای تجاری ایران پاسخی ندادند و یک مقام کاخ سفید گفت که دولت ترامپ به همکاری با شرکای منطقهای برای تحت فشار قرار دادن اقتصاد ایران ادامه میدهد.
آمریکا بین منافع سیاسی و اقتصادی گیر کرده. امارات متحد امضای اصلی پیمان ابراهیم با رژیم صهیونیستی، شریک امنیتی مهم آمریکا و میزبان پایگاههای نظامی آمریکاست، بنابراین واشنگتن نمیخواهد رابطهاش با امارات را خراب کند.
«نیل کویلیام» یکی از اعضای اندیشکده امور بینالملل «چتم هاوس» لندن گفت: «اقتصادهای کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس بهشدت با اقتصاد ایران در هم تنیده شدهاند. شما نمیتوانید یکشبه روابط تجاری و فعالیتهای اقتصادی را قطع کنید. امارات و بهویژه دبی، همیشه توانستهاند تجارت را ادامه دهند، حتی در زمان فشار حداکثری. قطع آن تجارت، در واقع یعنی به خودشان آسیب برسانند.»
بر اساس جدیدترین دادههای سازمان تجارت جهانی، حدود ۲۸ میلیارد دلار تجارت بین امارات و ایران در سال ۲۰۲۴ انجام شده است.
«متیو لویت» که در دهه ۲۰۰۰ میلادی معاون دستیار وزیر خزانهداری ایالات متحده در امور اطلاعات و تحلیل بود، معتقد است امارات پس از چین، دومین مقصد از نظر تعداد شرکتها و افرادی است که به دلیل ارتباط با ایران توسط وزارت خزانهداری آمریکا تحریم شدهاند.
با وجود اعلام موضع رسمی امارات درباره قطع روابط با ایران و فشار شدید آمریکا، در عمل فعالیت اقتصادی ایران در دبی ادامه دارد و قطع کامل این روابط به دلیل وابستگی عمیق اقتصادی و تاریخی، تقریبا غیرممکن ساخته است. در امارات، ایده قطع روابط با ایران با محاسبات سیاسی و همچنین ملاحظات مالی در تضاد است.