جوان آنلاین: دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، دوباره و به طور غیرمنتظره به شروع دیپلماسی با کره شمالی راغب شده و همزمان با دستور کاهش سطح رزمایش سالانه با کره جنوبی، یک متحد دیگر خود را هم مشوش کرده است. در حالی که برخی معتقدند ترامپ با این کار میخواهد توجهها را از خاورمیانه و رویارویی با ایران، به شرق آسیا جلب کند، رویکرد پرنوسان او با متحدینی مانند کره جنوبی میتواند بیثباتی استراتژیک را در شرق آسیا تشدید کند؛ به ویژه در برخورد با کشوری مانند کره جنوبی که هفت نفر از هر ۱۰ نفر آن حامی دستیابی به تسلیحات هستهای هستند.
۱۸ هزار نیروی نظامی کره جنوبی از روز دوشنبه، رزمایش نظامی سالیانه با ارتش امریکا را آغاز کردند. این رزمایش امسال در حالی طبق برنامه شروع شده و تا ۱۰ روز دیگر (۲۷ آگوست) ادامه خواهد داشت که به نظر میرسد دونالد ترامپ مقدمات سرد کردن مناسبات با یکی دیگر از همپیمانان خود، یعنی کره جنوبی را، آن هم به قیمت یک ماه عسل تازهتازه با کره شمالی، کلید زده است. ترامپ روز شنبه، کمتر از یک روز مانده به شروع رزمایش سالانه با کره جنوبی، گفت که دستور داده رزمایش امسال در سطحی محدودتر از سالهای قبل برگزار شود. او که روز شنبه با انتشار عکسی از خودش با کیم جونگاون، مربوط به سال ۲۰۱۹، از شروع مجدد دیپلماسی با کره شمالی خبر داده بود و با انتشار پیامی در «تروث سوشال»، نوشت: «براساس رابطه بسیار خوب من با کیم جونگاون، رهبر کره شمالی، من از این موضوع خوشحال نیستم که ایالات متحده مدتها پیش موافقت کرده که در تمرینات مشترک نظامی با کره جنوبی شرکت کند.» او گفته که «این تمرینات نه تنها پرهزینهاند، که بخش بزرگی از این هزینهها را هم ایالات متحده امریکا (مثل همیشه!) میپردازد، بلکه پیامی کاملاً نامناسب و خصمانه به کشوری میفرستد که تا زمانی که دونالد جی. ترامپ رئیسجمهور بوده، بیتهدید و محترمانه رفتار کرده است.» او نوشت: «بنابراین، و با توجه به اینکه دیگر دیر شده و نمیشود آن را لغو کرد، من به وزیر جنگ، پیت هگست، دستور دادهام که تمرینات مشترک نظامی را بهطور قابل توجهی کاهش دهد!» ترامپ این تصمیم را به خودداری کره جنوبی از همکاری با امریکا در قبال ایران نیز مرتبط دانست و نوشت: «اخیراً از رئیسجمهور کره جنوبی پرسیدم آیا مایل هستند در خلعسلاح هستهای جمهوری اسلامی ایران با ما همراه شوند یا نه، و آنها گفتند: «نه، ممنون!».
ماه عسل با دشمن، نامهربان با متحد
کاخ ریاستجمهوری کره جنوبی اعلام کرد که در حال بررسی پست ترامپ است و «امیدوار است که رابطه دوستانه بین رهبران ایالات متحده و کره شمالی منجر به گفتوگوی معنادار بین دو کشور شود و بحثهایی را با هدف پیشبرد صلح و ثبات در شبهجزیره کره آغاز کند.» وزارت خارجه کره جنوبی روز دوشنبه متعهد شد که با ایالات متحده در مورد مانورهای نظامی مشترک و ایران به هماهنگی ادامه دهد. با این حال، اینکه چرا ترامپ در شرایط فعلی، به یکباره به فعال کردن مجدد دیپلماسی با کیم جونگاون مایل شده، مشخص نیست؛ به ویژه که کره شمالی نه تنها زرادخانه هستهای خود را گسترش داده، بلکه مکرراً تهدید کرده که از آن علیه کره جنوبی استفاده خواهد کرد و همسایه خود را «متخاصمترین دشمن» خطاب کرده است. به علاوه، کیم جونگاون اخیراً یک معاهده دفاعی متقابل با مسکو منعقد کرده و نیروها و تسلیحات را برای حمایت از جنگ روسیه علیه اوکراین اعزام کرده است. برخی گزارشها میگویند که ترامپ در حاشیه نشستهای گروه ۷ در ژوئن ۲۰۲۶ در فرانسه، به لی جائهمیونگ، رئیسجمهور کره جنوبی، گفته بود که دیپلماسی با کره شمالی را از سر خواهد گرفت؛ چیزی که احتمالاً رئیسجمهور جدید کره جنوبی نیز چندان با آن مخالفتی ندارد. نیویورکتایمز نوشته که ابتکار ترامپ در قبال کره شمالی برای لی جائهمیونگ، همتای کرهجنوبی او، کاملاً نامطلوب نیست. آقای لی که از طرفداران سرسخت آشتی بین دو کره است، از آقای ترامپ خواسته است از طریق گفتوگوهای مستقیم با کیم، تنشها در شبهجزیره کره را کاهش دهد.
فراتر از دیپلماسی به سمت استقلال استراتژیک
با این حال، توییت ترامپ درباره بازنگری در رزمایش با سئول میتواند این متحد چندیندههای امریکا را نگران کند. شانلت اوری، معاون مدیر کامل سیاستگذاری کره شمالی در مؤسسه سیاسی آسیا، معتقد است که «توصیف ترامپ از جمهوری خلق کره بهعنوان «خطرناک و محترمانه» برای متحدان نگرانکننده است، زیرا آنها رژیم (کره شمالی) را در حال بهبود پیوسته قابلیتهای موشکی و هستهای خود مشاهده کردهاند و در عین حال حامی دیگری در روسیه برای حمایتش در جنگ با اوکراین به دست آوردهاند.» لی بیونگچول، تحلیلگر مؤسسه مطالعات خاور دور در سئول، در تأیید این دیدگاه اوری میگوید: «محافظهکاران کره جنوبی شاهد تبدیل شدن اتحاد به یک زامبی خواهند بود که بهطور قابلتوجهی اهداف استراتژیک و انرژی سیاسی قدیمی خود را در دوران ترامپ از دست میدهد.»
دلیل اینکه ترامپ سعی میکند همزمان با احیای دیپلماسی با کره شمالی، متحدین جنوبی را نگران کند، چندان قابل درک نیست. برخی آن را بخشی از تاکتیک شخصی او میدانند که سعی دارد از متحدین امتیاز بگیرد؛ متحدینی که او بارها از آنها انتقاد کرده که هزینه کافی برای حمایتهای امریکا پرداخت نمیکنند. چا دو‑هیون، معاون «مؤسسه مطالعات سیاست آسان» میگوید: «در واقع، پیام ترامپ با هدف اعمال فشار بر دولت لی جائهمیونگ است.... آیا واقعاً میتوانید بدون این تضمینهای امنیتی دوام بیاورید؟ در نهایت، این فقط راهی برای گفتن این است که «بیشتر به ما بدهید؛ چه در حوزه تجارت و چه در زمینههای دیگر.» با این حال، نگرانی اصلی این است که فشارهای ترامپ، سرانجام سئول را به سمت تجدیدنظر در جهتگیری استراتژیک در شبهجزیره کره سوق دهد؛ در کشوری که درصد بالایی از مردم آن از دستیابی به سلاح هستهای حمایت میکنند. نظرسنجی تازهای که مؤسسه شرق آسیا (EAI) انجام آن را به مؤسسه تحقیقاتی هانکوک سفارش داده، و در ۲۰ و ۲۱ ژوئیه از ۱۵۴۷ بزرگسال کرهای انجام شده، نشان میدهد که در مجموع ۶۹/۱ درصد از پاسخدهندگان به نظرسنجی گفتند که «در صورت تداوم تهدید هستهای کره شمالی، از داشتن سلاحهای هستهای توسط کره جنوبی حمایت میکنند» که ۶/۱ درصد نسبت به ۵/۶۷ درصد سال گذشته افزایش یافته است. کسانی که مخالف بودند، ۶/۱۹ درصد را تشکیل میدادند که نسبت به ۲۱/۱ درصد در مدت مشابه کاهش یافته است. این حد از تمایلات کرهایها به کسب استقلال استراتژیک، هر چند در سالهای اخیر حدود ۵ درصد نوسان داشته و تا ۷۳ درصد نیز افزایش یافته، ولی تمایل آنها به کسب استقلال استراتژیک در برابر امریکا در سطحی بالا باقی مانده است. چارلی کمپبل روز دوشنبه در تایم نوشت: «کاهش مشارکت در رزمایشهایی که زیربنای پیمان دفاعی متقابل ۷۲ ساله با کره جنوبی دموکراتیک است، در حالی که ترامپ بر روابط شخصی خود با کیم تأکید میکند، پرسشهایی را در مورد دوام تعهدات امنیتی ایالات متحده در آسیا و اقیانوسیه مطرح میکند.» او میگوید: «از اروپا تا خاورمیانه، متحدان سنتی ایالات متحده در حال جایگزینی اتکای استراتژیک با بیمهنامههای مستقل هستند. دانمارک اخیراً یک شبکه دفاع هوایی فرانسوی‑ایتالیایی را به جای سیستم پاتریوت ایالات متحده انتخاب کرده است، در حالی که کانادا در حال ارزیابی مجدد تعهدات خود به برنامه اف-۳۵ است.»
