وجود ۵ میلیون و ۱۴۷ هزار رأس دام سبک و سنگین در خوزستان، این استان را به یکی از مهمترین قطبهای دارای دام سبک و سنگین تبدیل کرده است. علاوه بر آن، این استان با دارابودن ۱۰۶ هزار رأس گاومیش، رتبه نخست جمعیت این دام را در کشور دارد، به طوری که در حال حاضر ۴ هزار و ۹۳۴ واحد پرورش گاومیش در خوزستان وجود دارد. با تمام این مزایایی که این استان مرزنشین در این زمینه دارد، هممرز بودن با کشور عراق موجب شده تا به گفته مدیرکل دامپزشکی استان خوزستان، به دلیل رعایت نشدن نکات بهداشتی، بیماری دامهای این کشور همسایه به راحتی به دامها انتقال پیدا کرده و موجب از بین رفتن دامها شود.
باوجود گرم و خشک بودن این استان و نداشتن پوشش گیاهی مناسب، این استان در زمینه دارابودن دامهای سبک و سنگین دارای رتبه خوبی در میان استانهای کشور است. آمارهای اداره کل دامپزشکی خوزستان نشان میدهد، در حال حاضر ۵ میلیون و ۱۴۷ هزار رأس دام سبک و سنگین در این استان وجود دارد که از این تعداد، حدود ۴ میلیون و ۵۳۵ هزار رأس دام سبک و حدود ۶۱۲ هزار رأس دام سنگین هستند.
همچنین این استان با دارابودن ۱۰۶ هزار رأس گاومیش که در ۴ هزار و ۹۳۴ واحد دامداری پرورش داده میشوند، با تولید سالانه ۷۷ هزار و ۶۸۱ تن شیر، سهم مهمی در صادرات لبنیات خوزستان دارند.
این در حالی است که سازگاری با محیط، مقاومت در برابر بیماریها، پایین بودن هزینه نگهداری و استفاده مؤثر از ضایعات کشاورزی و مواد خشبی کمارزش که از ترکیب ملاس نیشکر یا چغندر و اوره به علاوه ضایعات و محصولات کشاورزی از قبیل ذرت علوفه، یونجه، کاه و کلش دامی و دیگر موارد افزودنی تهیه میشود، از جمله مزایایی است که پرورش این نوع از دام دارد و به عنوان یکی از ذخایر ژنتیکی باارزش دامی، پرورش آن را نسبت به دامهای رایج مقرون به صرفهتر کرده است.
بیماریها زیر ذرهبین دامپزشکی
با وجود آنکه رونق پرورش انواع دامها در خوزستان، این استان را به یکی از مهمترین استانها در زمینه صدور گوشت، دام سبک و سنگین و محصولات لبنی تبدیل کرده است، با این حال از آنجا که در بیشتر مواقع دامهای این استان برای چرا به مناطق مرزی با کشور عراق کوچانده میشوند، لذا این موضوع موجب شده تا به دلیل بیتوجهی مسئولان دامپزشکی کشور عراق به سلامت دامها، آنها بیماری خود را به دامهای خوزستان انتقال داده و موجب بیماری آنها شوند.
آمارها نشان میدهد، سالانه ۱۴ میلیون تن نهادههای دامی از خوزستان به سایر نقاط کشور صادر میشود. همچنین در حال حاضر حدود ۵ هزار واحد فرآوری، کشتارگاهی و واحدهای عرضه فرآوردههای خام دامی در این استان فعال هستند که همه تحت پوشش نظارتهای بهداشتی دامپزشکی خوزستان قرار دارند.
ناصر عسکریفرد، مدیرکل دامپزشکی خوزستان، با تأکید بر موقعیت مرزی استان و همجواری با عراق، میگوید: «وضعیت بهداشت دام، طیور و آبزیان عراق سازماندهی مناسبی ندارد و ما هر آن ممکن است تحت تأثیر بیماریهای دامی آن کشور قرار بگیریم. نمونه واضح آن، پارسال بود که بیماری «تب برفکی» با سویه جدید و غیربومی اگزوتیک از طریق عراق وارد کشور شد؛ البته نه از خوزستان، بلکه از استانهای شمالیتر و گریبانگیر کل کشور شد.»
وی با اشاره به اینکه یکی از وظایف استان خوزستان نسبت به سایر استانها، کنترل، پایش و رصد بیماریها بهصورت مضاعف است تا از سرایت بیماریها به استانهای مرکزی کشور جلوگیری شود، میافزاید: «به همین منظور، همکاران ما در سطح ۳۰ شهرستان از مناطق کوهستانی و صعبالعبور با اقلیم سرد همانند شهرکرد تا مناطق جنوبی با اقلیم گرم مستقر هستند تا بتوانند به بهترین نحو خدماترسانی کنند.»
این در حالی است که در راستای جلوگیری از ورود دامهای آلوده، سازمان دامپزشکی کشور اقدامات قرنطینهای و بهداشتی خود را در مرزهای رسمی ارائه میدهد و علاوه بر آن، نظارت لازم را بر واردات قانونی دام از کشورهای همسایه همواره به نحو مطلوبی به انجام رسانده است و در زمینه صادرات دام زنده نیز این اقدامات را انجام میدهد.
همچنین در این زمینه، آزمایشگاههای تخصصی دامپزشکی در استانهای در معرض خطر راهاندازی شده و مرکز تشخیص سازمان دامپزشکی کشور به عنوان مرکز بینالمللی تشخیص بیماریها شناخته میشود.
