جوان آنلاین: دامنه عملیات نظامی، تخریب خانهها، گسترش شهرکسازی و محدودیتهای شدید رفتوآمد در کرانه باختری به اوج بیسابقه رسیده است. شرایطی که باعث شده ۲۶گردان اسرائیلی به این منطقه اعزام شوند. ۶۰۰ مقام سابق امنیتی، نظامی و سیاسی اسرائیل، در آستانه سفر بنیامین نتانیاهو به واشینگتن، در نامهای کمسابقه درباره پیامدهای انفجاری شرایط در کرانه باختری هشدار دادند.
کرانه باختری در هفتههای اخیر به یکی از پرتنشترین جبهههای درگیری میان اسرائیل و فلسطینیان تبدیل شده است؛ جبههای که برخلاف غزه، نه در مرکز توجه افکار عمومی جهان قرار دارد و نه آتش آن به اندازه جنگ غزه رسانهای شده، اما بسیاری از ناظران آن را خطرناکترین کانون بالقوه برای گسترش بحران میدانند. عملیات نظامی گسترده ارتش رژیم صهیونیستی در شهرهای جنین، طولکرم، نابلس و اردوگاههای آوارگان، همراه با تخریب زیرساختها، بازداشتهای گسترده و کنترل شدید رفتوآمد، وضعیت انسانی را به مرحلهای رسانده که سازمانهای امدادی از آن به عنوان یکی از عمیقترین بحرانهای سالهای اخیر یاد میکنند. ارتش اسرائیل از چند روز قبل آمادهباش اعلام کرده و ۲۶ گردان نظامی را برای آغاز عملیاتی تهاجمی و گسترده به این منطقه اعزام کرده است.
همزمان، حملات شهرکنشینان به روستاهای فلسطینی افزایش یافته و گزارشهای متعدد از آتش زدن خانهها، خودروها، زمینهای کشاورزی و درگیریهای مسلحانه منتشر شده است. دو روز پیش، شهرکنشینان دو مسجد را به آتش کشیدند و در درگیری دیگری که ظهر یکشنبه در ایستبازرسی نظامی «دیر شرف» واقع در غرب نابلس رخ داد، شهرکنشینان صهیونیست مسلح به روستای تل یورش بردند و به ساکنان آن حمله کردند. اهالی بیدفاع روستا نیز برای دفاع از خانههای خود بیرون آمدند که به درگیری خشونتآمیز با صهیونیستها منجر شد. در این رویداد، یک جوان فلسطینی به نام فاروق رمضان، سلاح یکی از شهرکنشینان را گرفت و با آن شلیک کرد. این حادثه منجر به شهادت چهار فلسطینی و هلاکت دو نظامی صهیونیست شد.
شرایط به سمتی رفته که هزاران فلسطینی طی ماههای گذشته ناچار به ترک خانههای خود شدهاند؛ موضوعی که برخی نهادهای بینالمللی آن را بزرگترین موج آوارگی داخلی در کرانه باختری طی دهههای اخیر توصیف کردهاند. محدودیتهای تردد، بسته شدن جادهها و ایجاد ایستهای بازرسی جدید نیز اقتصاد محلی را با رکود کمسابقهای روبهرو کرده است.
در چنین فضایی، شکاف میان کابینه رژیم صهیونیستی و بخشی از نخبگان امنیتی این رژیم بیش از گذشته آشکار شده است. در نامهای که ۶۰۰ مقام سابق امنیتی، نظامی و سیاسی اسرائیل امضا کردهاند و روز دوشنبه خبر آن منتشر شد، از کابینه اسرائیل خواسته شده از اقداماتی که به تشدید بحران در کرانه باختری منجر میشود، دست بردارد. امضاکنندگان هشدار دادهاند که ادامه روند کنونی نه تنها امنیت اسرائیل را افزایش نمیدهد، بلکه زمینه را برای شکلگیری یک انتفاضه فراگیر و گسترش خشونت در سراسر منطقه فراهم میکند. در میان امضاکنندگان این نامه، نام فرماندهان پیشین ارتش، مسئولان سابق شاباک، موساد، پلیس و برخی مقامات ارشد سیاسی دیده میشود؛ چهرههایی که سابقه حضور در تصمیمگیریهای امنیتی اسرائیل را داشتهاند و هشدار آنها از همین منظر اهمیت ویژهای یافته است.
این گروه معتقد است که افزایش بیرویه شهرکسازی، قانونی کردن پایگاههای غیرقانونی شهرکنشینان، تضعیف تشکیلات خودگردان فلسطین و میدان دادن به خشونت شهرکنشینان، شرایطی ایجاد کرده که کنترل اوضاع را روزبهروز دشوارتر میکند. آنها تأکید کردهاند که تداوم این روند، اسرائیل را به سمت یک درگیری فرسایشی چندجبههای سوق خواهد داد. نگرانی آنها تنها محدود به فلسطینیان نیست. نویسندگان نامه هشدار دادهاند که انفجار کرانه باختری میتواند همزمان چند جبهه امنیتی را برای اسرائیل فعال کند؛ از غزه و لبنان گرفته تا مرز اردن و حتی روابط تلآویو با کشورهای عربی که در سالهای اخیر به سمت عادیسازی حرکت کردهاند.
همزمان، برخی تحلیلگران اسرائیلی نیز هشدار دادهاند که سیاستهای کابینه بنیامین نتانیاهو در قبال کرانه باختری، شکافهای داخلی اسرائیل را نیز تشدید کرده است. گادی آیزنکوت، رئیس حزب «یشار»، صبح دوشنبه در کنفرانس امنیت ملی ynet و روزنامه «یدیعوت آحارونوت» با همکاری مؤسسه مطالعات امنیت ملی (INSS) گفت که نگران از دست رفتن کنترل در کرانه باختری است. یائیر گولان، رئیس حزب «دموکراتها» نیز در همین کنفرانس درباره گسترش تروریسم یهودی در کرانه باختری هشدار داد و گفت: «محور اصلی این واقعیت، نادیده گرفتن کامل تروریسم یهودی در سراسر کرانه باختری است. همچنین بیش از ۱۰۰ پایگاه غیرقانونی در دوران این دولت مانند قارچ پس از باران گسترش یافتهاند.»
در سطح بینالمللی نیز نگرانیها افزایش یافته است. سازمان ملل، اتحادیه اروپا و شماری از نهادهای حقوق بشری بارها درباره گسترش شهرکسازی، افزایش خشونت شهرکنشینان و عملیات نظامی در مناطق فلسطینی هشدار دادهاند. آنها تأکید کردهاند که ادامه این روند، امکان هرگونه راهحل سیاسی را بیش از گذشته تضعیف خواهد کرد.
