پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات خاورمیانه مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بینالملل پریماکوف روسیه معتقد است: یکی از مهمترین عناصر در میراث راهبردی آیتالله سید علی خامنهای رهبر شهید انقلاب اسلامی، ایجاد نظام سیاسی مقاوم در برابر فشار خارجی و ساختار گسترده اداری منعطف بود که ایران را از فصلی سرنوشتساز عبور داد. جوان آنلاین: اودوکیا دوبروا روز شنبه در گفتوگو با ایرنا در مسکو افزود: در طول چند دهه رهبری آیتالله سید علی خامنهای، ایران نه تنها تواناییهای نظامی خود، بلکه یک ساختار اداری گسترده را نیز توسعه داد که قادر به تضمین عملکرد دولت حتی در شرایط بحرانی بوده است.
وی اظهار داشت: سیستم متمایز توزیع قدرت در ایران که با تدبیر رهبر شهید پایهریزی شده بود، آسیبپذیری کشور را در برابر فشار خارجی و از دست دادن مقامات ارشد به شدت کاهش داد.
این پژوهشگر روس خاطرنشان کرد: بدون شک، راهبرد «نگاه به شرق» آیت الله خامنهای نقش مهمی در تقویت روابط با روسیه و سایر شرکای غیر غربی ایران ایفا کرد.
وی ادامه داد: علاوه بر این، ایران تحت رهبری آیتالله خامنهای به طور قابل توجهی تواناییهای نظامی خود را افزایش داد و تأکید ویژهای بر ابزارهای نامتقارن جنگ داشت.
دوبروا تصریح کرد: در مواجهه ایران با تجاوز نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل، ایجاد یک چارچوب تشکیلاتی که برای مقاومت در برابر چالشهای خارجی بلندمدت طراحی شده بود، از اهمیت خاصی برخوردار بود.
وی ادامه داد: این سیستم بود که ایران را قادر ساخت تا در یکی از سختترین دورههای تاریخ مدرن خود، ثبات، تداوم حکومت و تابآوری را حفظ کند.
هویت ملی و دفاع چندلایه ایران، آمریکا را ناکام کرد
پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات خاورمیانه مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بینالملل پریماکوف روسیه در پاسخ به پرسش دیگر خبرنگار ایرنا گفت: عواملی همچون احساس تعلق ایرانیان به هویت ملی، تابآوری در شرایط دشوار گذشته همچون تحریم و ایجاد ساختار دفاعی چندلایه، آمریکا و رژیم اسرائیل را در تجاوز نظامی اخیر به ایران ناکام کرد.
دوبروا افزود: برخی از عوامل ناکامی متجاوزان به ایران، نه تنها مربوط به اقدامات دولت، بلکه مربوط به ویژگیهای جامعه ایران است که طی دههها شکل گرفته است.
وی اظهار داشت: در ایرانیان، حس قوی درباره هویت ملی وجود دارد و با وجود برخی اختلافات سیاسی در داخل کشور، اکثر ایرانیان فشار نظامی خارجی را نقض حاکمیت ملی خود میدانند.
این پژوهشگر ارشد روس تصریح کرد: حافظه تاریخی در اینجا نقش مهمی ایفا میکند، همچنانکه جامعه ایران هنوز خاطرات مداخله خارجی قدرتهای بزرگ در قرنهای ۱۹ و ۲۰ و همچنین جنگ هشت ساله ایران و عراق را در خود نگه داشته است. در نتیجه، در مواقع بحرانی، مردم ایران بسیاری از اختلافات داخلی را کنار میگذارند.
وی ادامه داد: تجربه زندگی در شرایط تحریم نیز در گذر ایران از فصل سرنوشتساز کنونی بسیار مهم بوده است، به ویژه آنکه ایران در طول دههها تحریم، سازوکارهای سازگار شدن با این محدودیتها را در زمینههای اقتصاد، لجستیک و صنعت توسعه داده است.
دوبروا خاطرنشان کرد: اگرچه تحریمها بدون شک موانعی برای توسعه کشورها هستند، اما عامل رشد تولید داخلی و توسعه قابلیتهای فناوری در تعدادی از بخشهای استراتژیک نیز بودهاند؛ این وضعیت به طور قابل توجهی مقاومت کشور در برابر فشارهای خارجی را افزایش داده است.
پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات خاورمیانه مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بینالملل پریماکوف روسیه همچنین گفت: در ناکامی کشورهای متجاوز به ایران، عامل ایدئولوژیک را نباید دست کم گرفت، چرا که برای بخش قابل توجهی از نخبگان سیاسی و حامیان نظام، مقاومت در برابر فشار خارجی نه تنها یک موضوع مرتبط با مقوله امنیت، بلکه یک اصل اساسی است.
وی یادآور شد: از سال ۱۹۷۹ میلادی (مقطع پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ شمسی)، مفهوم استقلال کشور از تلاشهای خارجی برای دیکته سیاستها، جایگاه محوری در گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی داشته است.
دوبروا تأکید کرد: ساختار سیاسی و نظامی ایران نیز در ناکام ماندن اهداف متجاوزان در حمله به این کشور مؤثر بود؛ باید توجه داشت که در طول دهههای اخیر، ایران یک معماری امنیتی چندلایه ایجاد کرده است که شامل نیروهای مسلح متعارف و نهادهایی است که قادر به فعالیت در شرایط بحران و رویارویی نامتقارن هستند.
وی ادامه داد: این معماری امنیتی چندلایه، دستیابی دشمنان ایران به اهداف سیاسی صرفاً از طریق فشار نظامی را بسیار دشوار میکند.