جوان آنلاین: غلامعلی حدادعادل در آیین افتتاح نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام شهید؛ تبیین اندیشه، سیره و حکمرانی حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای شهید(رضوانالله تعالی علیه)» ضمن قدردانی از مؤسسه فرهنگی ـ پژوهشی انقلاب اسلامی برای برگزاری این همایش، اظهار کرد: هرچند فقدان رهبر عزیز انقلاب برای همه ما اندوهی بزرگ است، اما این اندوه باید با عزم و اراده برای شناخت، تبیین و ادامه دادن راه ایشان همراه باشد.
وی افزود: مقالهای که برای یادنامه این همایش تهیه کردهام با عنوان «برخی راهبردهای کلان امام شهید؛ انقلاب، امت و ملت» به درخواست مؤسسه فرهنگی ـ پژوهشی انقلاب اسلامی تدوین شده و قرار است همزمان با برگزاری همایش منتشر شود.
حدادعادل با اشاره به تجربه سالهای اخیر خود در مطالعه و تبیین اندیشههای رهبر شهید گفت: طی سه تا چهار سال گذشته، ۳۲ جلسه گفتوگوی تصویری درباره ابعاد مختلف شخصیت و اندیشه ایشان ضبط شده است. دغدغه اصلی من این بود که اگر پس از شهادت رهبر شهید قرار باشد در دانشگاهها، مراکز علمی و عرصه اداره کشور، اندیشههای ایشان آموزش داده شود، باید از چه چارچوبی بهره گرفت.
وی توضیح داد: در این مقاله ابتدا به صورت فهرستوار برخی ویژگیهای شخصیتی رهبر شهید را برشمردهام و سپس به ده راهبرد کلان در منظومه فکری ایشان پرداختهام. البته این مجموعه را صرفاً یک کار مقدماتی میدانم و معتقدم برای تبیین کامل این راهبردها باید پژوهشی گسترده، مستند و جامع انجام شود.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان اینکه درباره رهبر شهید از هر زاویهای میتوان سخن گفت، افزود: هرگاه به یاد ایشان میافتم، این بیت فروغی بسطامی در ذهنم تداعی میشود که «با صد هزار جلوه برون آمدی که من / با صد هزار دیده تماشا کنم تو را». اگرچه یقین دارم شخصیت ایشان دارای جلوههای فراوانی بود، اما باور دارم که حتی صد هزار دیده نیز برای شناخت کامل این شخصیت کافی نیست.
حدادعادل در ادامه به برخی ویژگیهای شخصیتی رهبر شهید اشاره کرد و گفت: ایشان انسانی موحد، مؤمن، متوکل به خدا و برخوردار از ایمانی عمیق بود؛ ایمانی که در همه فراز و نشیبهای زندگی، کشتی وجود او را استوار نگه داشت و سراسر زندگیاش را بر محور بندگی خدا سامان داد.
وی افزود: رهبر شهید، حافظ قرآن، مجتهد، پارسا، قرآنشناس و مفسری ژرفاندیش بود که اندیشه، گفتار و رفتار او با معارف قرآنی پیوندی ناگسستنی داشت. اخلاص در برابر خداوند، انصاف، پایبندی به حق، ایستادگی در برابر باطل و دفاع از حقیقت، از برجستهترین ویژگیهای اخلاقی ایشان به شمار میرفت.
عدم دلبستگی به دنیا؛ از ویژگیهای ممتاز رهبر شهید
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: بیاعتنایی به دنیا در کنار اهتمام جدی به حل مسائل مردم، از ویژگیهای ممتاز رهبر شهید بود. ایشان هیچگاه دلبسته مال و ثروت نشد و نه خود و نه خانوادهاش، دنیاطلبی را در زندگی دنبال نکردند.
وی خوشخلقی، مردمداری، وفاداری، جوانمردی، مدارا با مخالفان شخصی، سرعت انتقال ذهن، ذوق هنری، دانش گسترده، حکمت، نظم، پرکاری، فصاحت در سخن، توانایی نویسندگی، شاعری و شجاعت در بیان حق را از دیگر ابعاد شخصیت رهبر شهید برشمرد و تأکید کرد: آنچه بیان شد، تنها بخشی از ویژگیهای این شخصیت بزرگ است و هرگز نمیتواند تصویری کامل از ابعاد وجودی ایشان ارائه دهد.
حدادعادل سپس به نخستین راهبرد کلان در منظومه فکری رهبر شهید پرداخت و گفت: وفاداری کامل به راه و آرمانهای حضرت امام خمینی(ره) مهمترین و آشکارترین ویژگی دوران ۳۶ ساله رهبری ایشان بود.
وی تصریح کرد: رهبر شهید نه تنها از نظر عاطفی، بلکه از نظر فکری و اعتقادی نیز عمیقاً به امام خمینی(ره) باور داشت. هرگاه درباره بنیانگذار جمهوری اسلامی سخن میگفت، با شور و علاقه فراوان به تبیین اندیشهها و آرمانهای ایشان میپرداخت و همواره مردم را به شناخت و پیروی از مکتب امام دعوت میکرد.
صیانت از مکتب امام؛ دغدغه همیشگی رهبر شهید
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی افزود: در طول ۳۶ سال رهبری، حتی یکبار نیز دیده نشد که رهبر شهید رأی یا نظر خود را در برابر دیدگاههای حضرت امام خمینی(ره) قرار دهد یا خود را با ایشان مقایسه کند. دغدغه همیشگی ایشان، جلوگیری از تحریف اندیشههای امام و صیانت از مکتب بنیانگذار انقلاب اسلامی بود.
حدادعادل خاطرنشان کرد: رهبر شهید همواره نسبت به خطر تحریف اندیشه امام خمینی(ره) هشدار میداد و جامعه را از انحراف از مسیر انقلاب برحذر میداشت؛ بهویژه نسبت به کسانی که در دوران حیات امام خود را پیرو ایشان معرفی میکردند اما پس از رحلت امام، برخلاف مبانی و آرمانهای ایشان سخن میگفتند و عمل میکردند، هشدارهای جدی و روشنگرانهای ارائه میکرد.
حدادعادل تداوم راه حضرت امام خمینی(ره) را زیربنای همه راهبردهای رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست و گفت: رهبر شهید، مهمترین وظیفه خود را استحکامبخشی به بنایی میدانست که امام راحل پایهگذاری کرده بود. به اعتقاد ایشان، انقلاب اسلامی در جهان با نام امام خمینی شناخته میشود و استمرار این مسیر، مهمترین رسالت نظام اسلامی است.
وی تأکید کرد: تفاوت راهبردهای رهبر شهید با راهبردهای حضرت امام خمینی(ره)، تفاوتی از جنس تقابل یا تعارض نبود، بلکه تفاوتی میان «اجمال و تفصیل» به شمار میرفت. بسیاری از مبانی و راهبردهایی که رهبر شهید در دوران رهبری خود تبیین کردند، ریشه در اندیشههای امام خمینی(ره) داشت، اما به اقتضای شرایط جدید کشور و جهان، فرصت تبیین و گسترش بیشتری یافت.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی دومین راهبرد کلان رهبر شهید را استقلال ایران عنوان کرد و گفت: ایشان عشق عمیقی به ایران و استقلال کشور داشتند و استقلال را کلید عزت و سربلندی ملت ایران میدانستند. رهبر شهید با شناخت دقیق تاریخ معاصر ایران و تجربه تلخ نفوذ و سلطه قدرتهای استعماری، همواره نسبت به بازگشت نفوذ بیگانگان هشدار میدادند و تأکید داشتند دشمنی که با انقلاب اسلامی از در بیرون رانده شده، نباید از پنجره دوباره وارد کشور شود.
حدادعادل افزود: رهبر شهید معتقد بودند استقلال، سرمایهای ارزشمند است که حفظ آن هزینه دارد و ملت ایران باید برای صیانت از آن آماده پرداخت این هزینه باشد.
اصرار رهبر شهید بر حفظ دستاوردهای هستهای و استقلال کشور
وی با اشاره به مواضع رهبر شهید درباره فناوری هستهای اظهار کرد: یکی از دلایل اصلی اصرار ایشان بر حفظ دستاوردهای هستهای کشور، دفاع از استقلال جمهوری اسلامی بود. ایشان بارها تصریح میکردند که هیچ قدرت خارجی حق ندارد درباره موضوعاتی که به تصمیم ملت ایران مربوط است، برای کشور تعیین تکلیف کند.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: رهبر شهید همواره به مسئولان کشور هشدار میدادند که عقبنشینی در برابر فشارهای دشمن، نهتنها مشکلات را حل نمیکند، بلکه دشمن را به مطالبه امتیازات بیشتر تشویق میکند. از همین رو، بر مقاومت و ایستادگی در دفاع از استقلال کشور تأکید داشتند و مسئولان را به عبرت گرفتن از تجربه کشورهایی که در برابر فشارهای خارجی تسلیم شدهاند، دعوت میکردند.
حدادعادل سومین راهبرد کلان رهبر شهید را ایستادگی در برابر نظام سلطه جهانی دانست و گفت: ایشان شناختی دقیق از ماهیت نظام سلطه، استعمار و سرمایهداری غرب داشتند و معتقد بودند ریشه بسیاری از سیاستهای سلطهجویانه غرب، در بیدینی، بیاخلاقی و نگاه تحقیرآمیز نسبت به ملتهای مستقل نهفته است.
وی افزود: رهبر شهید بارها تأکید میکردند که انگیزه اصلی قدرتهای سلطهگر، غارت منابع ملتهاست و نمونههای تاریخی، از جمله کودتای ۲۸ مرداد، گواه روشنی بر این واقعیت است.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به مواضع رهبر شهید درباره آمریکا تصریح کرد: ایشان سلطهگری را منحصر به یک کشور نمیدانستند، اما معتقد بودند در جهان معاصر، بارزترین مصداق نظام سلطه، دولت ایالات متحده آمریکاست. از همین رو، هیچگاه حاضر نشدند در برابر فشارهای آمریکا عقبنشینی کنند و حتی پیام مکتوب رئیسجمهور وقت آمریکا را که از طریق نخستوزیر ژاپن ارسال شده بود، نپذیرفتند؛ در حالی که در روابط با دیگر کشورها همواره بر احترام متقابل تأکید داشتند.
حمایت از آرمان فلسطین از راهبردهای بنیادین رهبر شهید است
حدادعادل در بخش دیگری از سخنان خود، حمایت از آرمان فلسطین را یکی دیگر از راهبردهای بنیادین رهبر شهید برشمرد و گفت: همانند حضرت امام خمینی(ره)، رهبر شهید نیز مسئله فلسطین را مسئله نخست جهان اسلام میدانستند. از نگاه ایشان، اهمیت فلسطین تنها به اشغال سرزمینهای اسلامی محدود نبود، بلکه رژیم صهیونیستی به عنوان ابزار نظام سلطه برای جلوگیری از شکلگیری قدرت مستقل جهان اسلام عمل میکند.
وی افزود: رهبر شهید معتقد بودند رژیم صهیونیستی دشمن هر ملت و کشوری است که خواهان استقلال باشد و در مقابل، از دولتهایی که در مسیر سیاستهای آمریکا حرکت میکنند، حمایت میکند. به همین دلیل، حمایت از ملت فلسطین و پشتیبانی از جبهه مقاومت، از اصول تغییرناپذیر سیاست جمهوری اسلامی به شمار میرفت.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: حمایت مستمر رهبر شهید از نیروهای مقاومت در منطقه، موجب شد جبهه مقاومت به یکی از بازیگران تأثیرگذار و غیرقابل انکار در معادلات سیاسی و امنیتی منطقه تبدیل شود.
وحدت ملی و وحدت امت اسلامی؛ آموزه قرآنی مورد تأکید رهبر شهید
حدادعادل همچنین وحدت ملی و وحدت امت اسلامی را از دیگر راهبردهای اساسی رهبر شهید دانست و گفت: ایشان وحدت را یکی از سنتهای الهی و آموزههای صریح قرآن کریم میدانستند و بر این باور بودند که بسیاری از شکستهای تاریخی مسلمانان، نتیجه اختلاف و تفرقه بوده است.
وی افزود: رهبر شهید ضمن پذیرش وجود اختلافنظر و تفاوت سلیقه در جامعه، همواره تأکید میکردند که این اختلافها نباید موجب فراموش شدن دشمن اصلی شود. از نگاه ایشان، وحدت زمانی شکل میگیرد که همه گروهها بخشی از خواستههای خود را به نفع منافع عمومی کنار بگذارند و هیچ جریان سیاسی خود را مالک مطلق حقیقت نداند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: رهبر شهید نهتنها در داخل کشور، بلکه در جهان اسلام نیز منادی وحدت بودند. ایشان توهین به مقدسات مذاهب اسلامی را حرام شرعی اعلام کردند و همواره از مسلمانان میخواستند با هوشیاری، اجازه ندهند دشمنان اسلام از اختلافات مذهبی برای ایجاد تفرقه و دشمنی میان امت اسلامی سوءاستفاده کنند.
