جوان آنلاین: تحولات هفته گذشته در روند تقابل جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی، یکی از مهمترین و تعیینکنندهترین مقاطع رویارویی دو طرف در ماههای اخیر بود. این تحولات که از هشدار صریح تهران درباره پیامدهای هرگونه تجاوز به ضاحیه جنوبی بیروت آغاز شد، با حمله رژیم صهیونیستی به لبنان، پاسخ موشکی ایران (عملیات نصر)، گسترش درگیری به اراضی اشغالی، عقبنشینی آمریکا از مسیر تشدید تنش و افزایش نگرانی تلآویو از روند توافق میان تهران و واشنگتن ادامه یافت.
حمله اسرائیل به ضاحیه و آغاز عملیات نصر از سوی ایران و محور مقاومت
نخستین نشانههای تشدید تنش زمانی آشکار شد که ایران هشدار داد هرگونه حمله رژیم صهیونیستی به ضاحیه جنوبی بیروت با پاسخ مستقیم ایران مواجه خواهد شد. این هشدار در شرایطی مطرح شد که تلآویو طی هفتههای گذشته تلاش کرده بود با افزایش حملات و تجاوز نظامی به لبنان، قواعد جدیدی را علیه این کشور در میدان تحمیل کند.
با وجود این هشدارها، جنگندههای رژیم صهیونیستی عصر یکشنبه مناطقی از ضاحیه جنوبی بیروت را هدف قرار دادند. در نتیجه این حملات شماری از شهروندان لبنانی به شهادت رسیده و تعدادی دیگر نیز زخمی شدند. حمله به ضاحیه با واکنش فوری تهران روبهرو شد و تنها چند ساعت بعد، موجی از موشکهای ایرانی به سمت شمال فلسطین اشغالی شلیک شد.
حمله موشکی ایران به زیرساختهای حیاتی اراضی اشغالی
این حملات موشکی که شامگاه یکشنبه انجام شد، شهرهای مختلف شمال فلسطین اشغالی را هدف قرار داد. آژیرهای خطر در مناطق مختلف به صدا درآمد و هزاران شهرکنشین را مجبور به فرار به پناهگاهها کرد. این در حالی است که رسانههای صهیونیستی گزارش دادند که دامنه حملات موشکی و سرعت واکنش ایران فراتر از برآوردهای اولیه نهادهای امنیتی اسرائیل بوده است.
با این حال، تنشها بامداد دوشنبه وارد مرحلهای جدید شد. رژیم صهیونیستی با خطای محاسباتی با انجام حملاتی علیه خاک ایران، سطح رویارویی را افزایش داد. هرچند مقامات تلآویو تلاش کردند این عملیات را اقدامی مستقل معرفی کنند، اما گزارشهای منتشر شده در رسانههای اسرائیلی و آمریکایی نشان میداد این حمله بدون هماهنگی با واشنگتن و حمایتهای اطلاعاتی و عملیاتی آمریکا امکانپذیر نبوده است. در عین حال، مقامات اسرائیلی مدعی شدند نقش واشنگتن تنها به رهگیری بخشی از موشکهای ایرانی محدود بوده است.
پاسخ ایران به این تجاوز، اما سریع، گسترده و قاطع بود. نیروی هوافضای سپاه پاسداران در سه موج متوالی، اهداف مهم نظامی و راهبردی در اراضی اشغالی را هدف قرار داد. بر اساس گزارشهای منتشر شده، موشکهای ایرانی شهرهای حیفا، تلآویو و مناطق مختلف شمال فلسطین اشغالی را مورد اصابت قرار دادند. رسانههای عبری همچنین از اصابت موشکها به مناطق حساس در ایتمار، شهرک صهیونیستنشین در شمال اراضی اشغالی و وارد آمدن خسارات قابل توجه به زیرساختهای نظامی و لجستیکی رژیم صهیونیستی خبر دادند.
شدت حملات موشکی ایران در «عملیات نصر» موجب شد فضای امنیتی در سراسر اراضی اشغالی دچار اختلال شود. فرودگاه بنگوریون فعالیت خود را متوقف کرد، دهها پرواز لغو شد و تمامی مراکز آموزشی در مناطق مختلف تعطیل شدند. وزارت بهداشت رژیم صهیونیستی نیز وضعیت آمادهباش کامل را در تمامی بیمارستانهای این رژیم اعلام کرد. برخی بیمارستانها خدمات خود را محدود کردند تا بتوانند پاسخگوی تلفات احتمالی حمله موشکی باشند.
تثبیت «معادله بازدارندگی جدید ایران» و احیای راهبرد وحدت جبهههای مقاومت
همزمان رسانههای عبری، بهطور گسترده به پیامدهای این عملیات پرداختند. بسیاری از تحلیلگران و مقامات ارشد اسرائیلی اذعان کردند که تلآویو در برابر ایران با شکست راهبردی مواجه شده است. روزنامههای هاآرتص، معاریو، یدیعوت آحارانوت و اسرائیل هیوم در گزارشها و تحلیلهای جداگانهای نوشتند که ایران توانسته معادلات جدیدی را بر منطقه تحمیل کند و راهبرد بازدارندگی رژیم صهیونیستی را با چالش جدی مواجه سازد.
در همین چارچوب، رسانههای اسرائیلی از شکلگیری «معادله جدید ایران» سخن گفتند که بر اساس آن هرگونه تجاوز به یکی از اضلاع محور مقاومت میتواند با واکنش مستقیم تهران همراه شود. تحلیلگران عبری این تحول را احیای عملی راهبرد «وحدت میدانها» توصیف کردند که پیوند میان جبهههای مقاومت در لبنان، فلسطین و دیگر مناطق را تقویت میکند.
افزایش هزینههای نظامی و اقتصادی رژیم صهیونیستی در تجاوز اخیر
همزمان موجی از انتقادها علیه بنیامین نتانیاهو در محافل سیاسی و رسانهای اسرائیل شکل گرفت. بسیاری از سیاستمداران و کارشناسان امنیتی، نخستوزیر رژیم صهیونیستی را مسئول ورود اسرائیل به بحرانی جدید دانستند که هزینههای سنگینی برای این رژیم به همراه داشته است.
گزارشمنتشر شده در «اسرائیل هیوم» نیز نشان میدهد تنها در همین دور از درگیریها، هزینه مستقیم اقتصادی و نظامی رژیم صهیونیستی به حدود ۱۷۱ میلیون دلار رسیده است.
در کنار خسارات اقتصادی، آنچه بیش از همه توجه رسانههای اسرائیلی را جلب کرد، تأثیر روانی حملات ایران بود. گزارشهای متعدد از افزایش نگرانی عمومی، هجوم شهرکنشینان به پناهگاهها و احساس ناامنی در شهرهای مختلف حکایت داشت. برخی رسانههای عبری حتی از «وحشت بیسابقه» در میان ساکنان مناطق شمالی و مرکزی فلسطین اشغالی سخن گفتند.
موفقیت راهبردی ایران منجر به عقبنشینی آمریکا و اسرائیل شد
در سطح بینالمللی نیز تحولات به گونهای پیش رفت که بسیاری از ناظران آن را نشانه موفقیت راهبردی قاطع ایران ارزیابی کردند. پس از پاسخ موشکی تهران، دونالد ترامپ از مواضع اولیه خود عقب نشست و خواستار توقف حملات رژیم صهیونیستی به ایران و لبنان شد.
گزارشهای رسانهای حاکی از آن است که رئیسجمهور آمریکا به مقامات اسرائیلی فشار آورده تا از ادامه تنش خودداری کنند. این موضوع با سرخوردگی و نارضایتی راستگرایان افراطی در تلآویو همراه شد.
نگرانی اسرائیل از روند مذاکرات ایران و آمریکا و پیامدهای راهبردی آن
همزمان نگرانی جدیدی در محافل اسرائیلی به دلیل نزدیک شدن ایران و آمریکا به یک توافق سیاسی شکل گرفته است. رسانهها و مقامهای اسرائیلی بارها هشدار دادند که هرگونه توافق میان تهران و واشنگتن از نگاه تلآویو یک شکست راهبردی محسوب میشود. بنیامین نتانیاهو نیز در روزهای اخیر تلاش کرده با رایزنیهای فشرده بر روند مذاکرات تأثیر بگذارد، اما گزارشها نشان میدهد دولت آمریکا گزینه دیپلماسی را در دستور کار خود قرار دارده است.
تحلیلگران اسرائیلی معتقدند توافق احتمالی میان ایران و آمریکا بسیاری از اهداف راهبردی تلآویو در سالهای اخیر را با شکست مواجه میکند. از همین رو، رسانههای عبری و اپوزیسیون رژیم صهیونیستی از «نگرانی عمیق» و حتی «فاجعه سیاسی» برای این رژیم در صورت دستیابی تهران و واشنگتن به توافق سخن میگویند.
معاریو: ایران به بازیگر بلامنازع معادلات منطقهای تبدیل شده است
در این میان، روزنامه معاریو در ارزیابی کمسابقهای نوشت که ایران پس از تحولات هفته گذشته، به بازیگر بلامنازع معادلات منطقهای تبدیل شده است. این روزنامه تأکید کرد که نه اقدامات نظامی و نه فشارهای سیاسی نتوانستهاند موقعیت ایران را تضعیف کنند و نتیجه تحولات اخیر، تقویت جایگاه منطقهای تهران و افزایش محدودیتهای راهبردی رژیم صهیونیستی بوده است.
این تحولات نشان میدهد هفته گذشته صرفاً یک دور دیگر از تنش میان ایران و رژیم صهیونیستی نبود، بلکه نقطه عطفی در شکلگیری معادلات جدید منطقهای به شمار میرود که به باور بسیاری از ناظران، موازنه قدرت را بیش از گذشته به سود ایران و محور مقاومت تغییر داده است.
ادامه درگیریها در لبنان و گسترش بحران در جبهه شمالی اسرائیل
در حالی که حمله موشکی ایران منجر به عقبنشینی رژیم صهیونیستی از ضاحیه لبنان شد، اما حملات گسترده اشغالگران به مناطق مختلف جنوبی این کشور همچنان ادامه دارد. شهرکهای «تولین»، «سحمر»، «یحمر»، «مجدل زون» و مناطق اطراف «نبطیه» و «صور» هدف گلولهباران و بمباران شدید توپخانهای و هوایی قرار گرفتند که تلفات و خسارات گستردهای بر جای گذاشت. همزمان، گزارشها از ادامه اشغال بخشهایی از جنوب لبنان و نفوذ تا عمق ۱۰ کیلومتری خاک این کشور حکایت دارد.
در مقابل، مقاومت اسلامی لبنان نیز به عملیات علیه نیروهای اسرائیلی در شمال فلسطین اشغالی ادامه داده است. منابع صهیونیستی از افزایش تلفات و مجروحان نظامی و فشار سنگین بر جبهه شمالی خبر میدهند. در سطح سیاسی، مقامات اسرائیلی از جمله وزیر جنگ و برخی اعضای کابینه بر تداوم اشغال مناطق مرزی تأکید کردهاند و پیشنهادهایی برای تشدید حملات به لبنان و هدفگیری زیرساختهای این کشور مطرح شده است.
طرح «وطن جایگزین» در غزه و تشدید فشارها بر فلسطینیان
گزارش رسانههای اسرائیلی نشان میدهد محافل سیاسی رژیم صهیونیستی همزمان با ادامه جنگ غزه، طرح «وطن جایگزین» و کوچ اجباری فلسطینیان را دنبال میکنند که با مخالفت گسترده روبهرو شده است. در همین حال، برخی گزارشها از سرکوب سیستماتیک محتوای مرتبط با فلسطین توسط شرکت آمریکایی «متا» خبر میدهد.
حماس و جهاد اسلامی نیز نسبت به تشدید فشار بر اسرای فلسطینی هشدار داده و آن را نقض حقوق بینالملل دانستهاند. مؤسسه «الضمیر» نیز درباره وضعیت بحرانی کودکان غزه و خطر گرسنگی و بیماری هشدار داده است.
تداوم اشغالگری در سوریه
نظامیان رژیم صهیونیستی در ادامه تجاوزهای زمینی خود به خاک سوریه، وارد حومه استان قنیطره در جنوب این کشور شدند و یک ایست بازرسی موقت برپا کردند. منابع سوری گزارش دادند که سه خودروی نظامی اسرائیل در مسیر میان روستاهای «صیدا الجولان» و «المقرز» مستقر شده و اقدام به بازرسی عابران کردهاند. این اقدام در ادامه نفوذهای مکرر ارتش اسرائیل به مناطق مرزی سوریه و پس از سلسله یورشها و بازداشتهای اخیر در حومه قنیطره انجام شده است. اسرائیل از زمان تغییرات سیاسی در سوریه، با هدف اشغالگری بیشتر دامنه تجاوزات خود را در جنوب این کشور افزایش داده است.
تشدید نگرانی تلآویو از همگرایی ترکیه و عربستان و طرح کریدور جدید
روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی نیز با تشدید تنشهای سیاسی در هفت روز گذشته وارد مرحله جدیدی شد. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در مواضعی تند، اسرائیل را مانع اصلی صلح و ثبات در منطقه دانست و هشدار داد که حملات این رژیم به سوریه و لبنان، امنیت ترکیه را نیز تهدید میکند. وی همچنین تأکید کرد که آنکارا در برابر اقدامات اسرائیل در مدیترانه شرقی سکوت نخواهد کرد. در مقابل، بنیامین نتانیاهو با حمله لفظی به اردوغان، او را به سرکوب سیاسی و رفتارهای اقتدارگرایانه متهم کرد و اظهارات وی را فاقد مشروعیت اخلاقی دانست.
همزمان، رسانههای صهیونیستی از نگرانی فزاینده رژیم صهیونیستی نسبت به تحولات دیپلماتیک و اقتصادی میان ترکیه و عربستان سعودی خبر داد. روزنامه یدیعوت آحارانوت گزارش داد که دو کشور در حال بررسی ایجاد یک کریدور زمینی تجاری از خلیج فارس به اروپا از مسیر سوریه، اردن و ترکیه هستند که میتواند طرح کریدور هند–خاورمیانه–اروپا (IMEC) مورد حمایت تلآویو را به حاشیه برده و رژیم صهیونیستی را از معادلات ترانزیتی منطقه کنار بگذارد.
افزایش فشارهای بینالمللی و تحریمی علیه رژیم صهیونیستی
در مهمترین تحولات سرزمینهای اشغالی در هفته گذشته، موج جدیدی از اقدامات تحریمی علیه تلآویو در پی تداوم جنگ غزه، گسترش شهرکسازیها و افزایش خشونت شهرکنشینان در کرانه باختری شکل گرفته است. روزنامه یدیعوت آحارانوت گزارش داد که کشورهای بیشتری، بهویژه در اروپا، به روند فشارها و تحریمها علیه اسرائیل پیوستهاند. همزمان انگلیس، فرانسه، کانادا، استرالیا، نیوزیلند و نروژ شبکههای حامی حملات شهرکنشینان به فلسطینیان را هدف تحریم قرار دادند؛ این اقدام نگرانی محافل سیاسی اسرائیل از گسترش انزوای بینالمللی را افزایش داده است.
از اذعان اسرائیل به تحمیل معادله جدید ایران در منطقه تا نگرانی از طرح جدید ترکیه و عربستان
افول موقعیت سیاسی نتانیاهو در نظرسنجیهای داخلی و کاهش کرسیهای ائتلاف حاکم
در عرصه داخلی نیز جایگاه سیاسی بنیامین نتانیاهو همچنان رو به افول است. تازهترین نظرسنجی شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل نشان میدهد که در صورت برگزاری انتخابات، ائتلاف حاکم تنها ۵۱ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست را به دست خواهد آورد، در حالی که مخالفان نتانیاهو به همراه احزاب عربی از مجموع ۶۹ کرسی برخوردار خواهند شد که بیانگر تضعیف موقعیت حزب لیکود و شخص نتانیاهو است.
افزایش بیسابقه انزوای بین المللی رژیم صهیونیستی
همزمان، نتایج نظرسنجی جدید مرکز تحقیقات پیو از افزایش کمسابقه نگرشهای منفی نسبت به اسرائیل و کاهش اعتماد جهانی به نتانیاهو حکایت دارد. بر اساس این گزارش، ۶۷ درصد پاسخدهندگان در ۳۶ کشور جهان دیدگاهی منفی نسبت به اسرائیل دارند. یدیعوت آحارنوت در واکنش به این نتایج نوشت: میان برداشتی که ما از خودمان داریم و تصویری که از ما در خارج ترسیم میشود، شکاف بسیار بزرگی وجود دارد.
هشدار نهادهای داخلی اسرائیل درباره تشدید بحران اجتماعی و خطر جنگ داخلی
در کنار فشارهای خارجی، نگرانیهای امنیتی ناشی از حملات موشکی ایران نیز افزایش یافته است. همچنین گزارش سالانه مؤسسه سیاستهای یهودی نشان میدهد ۵۵ درصد صهیونیستها شکاف و قطبیشدن داخلی را بزرگترین تهدید علیه اسرائیل میدانند و ۶۰ درصد نیز نسبت به احتمال بروز خشونتهای داخلی و حتی جنگ داخلی ابراز نگرانی کردهاند.
