جوان آنلاین: ظاهراً ایران مجبور است معادلات مدنظر خود را که بخشی از یک رژیم امنیتی جدید در منطقه و بندهای توافق احتمالی (البته اگر چنین توافقی باشد) است، فقط به زبان پهپاد و موشک تثبیت کند. در یک رویارویی حدوداً پانزده، شانزده ساعته که در واقع روز چهلم جنگ رمضان به حساب میآمد، تهران با پرتاب ۳۰ تا ۴۰ موشک به تلافی حمله ظهر یکشنبه اسرائیل به ضاحیه بیروت نشان داد که برای تثبیت معادله لبنان به عنوان بخشی از توافق ترک مخاصمه احتمالی، حاضر است وارد جنگ شود. حالا به فاصله ۱۰۰روز بعد از شروع جنگ ایران با امریکا و اسرائیل که باعث شکلگیری یک معادله جدید شد، تهران با یک جنگ پانزده، شانزده ساعته که اولین حمله در دفاع از یک متحد خارجی است، معادله جدیدی به نام معادله ضاحیه بیروت را هم شکل میدهد. رئیسجمهور امریکا روز یکشنبه گفته بود مایل نیست لبنان به عنوان بخشی از توافق موقت با ایران باشد، ولی بعد از حمله موشکی یکشنبه شب ایران به اسرائیل، دستکم در موضعگیری علنی گفت که با نتانیاهو تماس گرفته و از او خواسته به حمله ایران پاسخ ندهد تا به گفته او این چرخه ادامه پیدا نکند؛ چیزی که به معنی پذیرش ضمنی معادله ضاحیه است. البته اسرائیلیها صبح دیروز به حملات ایران پاسخ دادند و تهران نیز دوباره به حملات رژیم صهیونیستی جواب داد. ساعت ۱۳:۰۶ بعد از ظهر دیروز به وقت تهران، یعنی ۵:۳۶ به وقت واشینگتن دی سی، رئیسجمهور امریکا از ایران و اسرائیل خواست حملات را متوقف کنند. تهران با این جنگ پانزده، شانزده ساعته، به جز معادله لبنان، دو کار جدید هم انجام داد: برای اولین بار قبل از حمله اسرائیل به ایران، به سرزمینهای اشغالی حمله کرد که نشانه تثبیت رویکرد تهاجمی است. همچنین برای اولین بار در دفاع از یک متحد خارجی خود، وارد یک رویکرد تهاجمی شد؛ تحولی که نشان یک پارادایم امنیتی جدید است.
ایران در واکنش به حمله اسرائیل به ضاحیه بیروت، حوالی ساعت ۲۲:۳۰ یکشنبه شب دستکم در سه موج متوالی به سرزمینهای اشغالی حمله کرد؛ حملاتی که ابتدا ارتش رژیم صهیونیستی آن را اعلام جنگ تعبیر کرد و آماده پاسخ به آن شد، ولی مصاحبه دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا دستکم چند ساعت آن را به تأخیر انداخت. باراک راوید، خبرنگارآکسیوس گزارش کرد که ترامپ در گفتوگویی تلفنی به او گفته که از حمله اسرائیل به لبنان رضایت ندارد و قصد دارد «همین الان» با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل تماس بگیرد و از او بخواهد در برابر حملات موشکی ایران تلافی نکند: «هر دو طرف (ایران و اسرائیل) کار خودشان را کردند. اسرائیل حملهاش را انجام داد و ایران هم حملهاش را انجام داد. دیگر نیازی به حمله دیگری نیست.» او درباره خطر تشدید تنش هشدار داد و گفت: «اگر بیبی به آنها حمله کند، این چرخه همانطور که در ۴۷ سال گذشته یا حتی ۳ هزار سال گذشته ادامه داشته، باز هم ادامه پیدا خواهد کرد.» ترامپ ساعتی بعد هم در گفتوگو با فاکس نیوز گفت که ایالات متحده به توافق نهایی با ایران بسیار نزدیک است: «این توافق، توافق خوبی خواهد بود. نمیخواهم اتفاقاتی که اکنون در حال رخ دادن است آن را از بین ببرد. میتوانم بگویم توافق روز دوشنبه، سهشنبه یا چهارشنبه هفته آینده امضا خواهد شد و حالا این اتفاق میافتد.» او از ایران خواست «به میز مذاکره بازگردد و توافق کند.» رئیسجمهور امریکا همزمان، در مصاحبه تلفنی با فایننشال تایمز، پا از این هم فراتر گذاشت و در پاسخ به این سؤال که آیا نتانیاهو توافق امریکا و ایران را میپذیرد، گفت: «او هیچ چارهای ندارد. من تصمیمگیرنده هستم. من همه تصمیمها را میگیرم. او تصمیمگیرنده نیست.» او افزود: «این حملات واقعاً هیچ تأثیری بر توافق نداشت.» ساعتی بعد منابع گفتند که او با نتانیاهو تلفنی گفتوگو کرده و یک مقام امریکایی به کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل گفت که نتانیاهو به نوعی موافقت کرده است که پاسخ اسرائیل به ایران را به تعویق بیندازد. مشخص نیست که موضع علنی یکشنبه شب ترامپ چقدر جدی بود که از اسرائیل خواست به حملات ایران پاسخ ندهد، به خصوص که منابع نوشتند که حمله یکشنبه اسرائیل به ضاحیه با هماهنگی امریکا انجام شده است. گزارشها میگویند که ترامپ در تماسی تلفنی از نتانیاهو خواست تا از تلافی کردن صرفنظر کند و مقامات اسرائیلی و امریکایی به آکسیوس گفتند که نتانیاهو در ابتدا مقاومت کرد و سعی داشت ترامپ را مجاب کند که به اسرائیل اجازه حمله دهد، اما در نهایت «به طور اسمی» با پیشنهاد رئیسجمهور امریکا موافقت کرد. به رغم همه اینها، رژیم صهیونیستی سحرگاه دوشنبه به چندین نقطه در ایران حمله کرد؛ حملاتی که ارتش رژیم صهیونیستی میگوید اهدافی را در غرب و مرکز ایران هدف قرار داده است و ایران نیز به این حملات پاسخ داد. برخی منابع میگویند که این حملات تحت فشارهای داخلی علیه نتانیاهو انجام شده است. آویگدور لیبرمن، رئیس حزب «اسرائیل بیتینو»، مستقیماً خواهان حمله گسترده شد و نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین، گفت که این لحظه آزمون اسرائیل است: «این لحظه حقیقت است: آیا اسرائیل به عنوان یک کشور مستقل قادر به دفاع از خود است؟»
توقف شکننده
سرانجام ساعت ۱۳:۰۶ ظهر دیروز به وقت تهران، دونالد ترامپ در یک توییت نوشت: «اسرائیل و ایران باید فوراً شلیک را متوقف کنند.» و ساعتی بعد هم مانند همیشه، در یک توییت نوشت: «اسرائیل و ایران به دنبال برقراری یک آتشبس فوری هستند! مذاکرات نهایی برای «صلح» در حال پیشرفت است، البته مشروط بر اینکه نادانی یا حماقت مانع آن نشود. محاصره (تنگه هرمز) تا زمان حصول «توافق نهایی» به قوت خود باقی خواهد ماند.» در حالی که عصر دیروز، دستکم تا زمان تنظیم این گزارش، طرفین حملات را به یکدیگر متوقف کردهاند و نیویورک تایمز به نقل از مقامات نظامی رژیم صهیونیستی نوشت که نتانیاهو به ارتش اسرائیل دستور داده است که آمادهسازی برای حمله دیگری به ایران را متوقف کند، شرایط به شدت شکننده است، به خصوص که حملات رژیم صهیونیستی به لبنان عصر دیروز هم ادامه یافت، نتانیاهو همچنین حوالی ۱۹ دیروز گفت که ایران و حزبالله تلاش کردند معادله جدیدی بر ما تحمیل کنند که به گفته او این معادله قابل قبول نیست. با این حال، کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد که ترامپ و نتانیاهو تلفنی صحبت کردهاند و حملات به ایران و جنوب لبنان به زودی به صورت کامل قطع خواهد شد. برخی منابع حوالی ساعت ۱۷:۳۰ گفتند که ایران اطلاع داده که در صورت ادامه حمله اسرائیل به جنوب لبنان، حملات موشکی خود به اسرائیل را آغاز خواهد کرد. دبیر شورای عالی امنیت ملی عصر دیروز گفت که اگر ائتلاف شیطانی صهیونی- امریکایی دیگر بار دست از پا خطا کند، منطقه برایش جهنم خواهد شد.
معادلهای از هرمز تا لبنان تا بابالمندب
رویارویی پانزده، شانزده ساعته ایران با رژیم صهیونیستی، اولین حمله اولیه ایران به این رژیم در دفاع از یک متحد خارجی خود بود؛ چیزی که برخی آن را یک معادله جدید خواندهاند. تریتا پارسی، معاون اجرایی و بنیانگذار مؤسسه کوئینسی، معتقد است که برای نخستین بار، ایران پس از آنکه اسرائیل به خاک کشوری دیگر حمله کرده است ـ نه به خاک خود ایران ـ اسرائیل را هدف قرار داده است. این تحول بدان معناست که خطوط نبرد و قواعد بازدارندگی در منطقه جابهجا شدهاند. مؤسسه خاورمیانه (Middle East Forum) در تحلیلی به این نکته اشاره کرده که ایران با ایجاد معادله جدید، به دنبال تغییر «وضعیت موجود» تحت محاصره دریایی امریکاست و سعی دارد با گسترش دامنه درگیری به جبهه لبنان و حتی بابالمندب (ازطریق یمن)، هزینههای بیشتری را به امریکا و اسرائیل تحمیل کند. مؤسسه مطالعات جنگ نیز در «گزارش ویژه شامگاهی» (Evening Special Report) خود نوشته که پاسخ ایران کاملاً حسابشده و محدود بود و با یک حمله موشکی پاسخ داد که برای جلوگیری از حملات آینده اسرائیل به حزبالله طراحی شده بود، در حالی که از تشدید درگیری به سمت ازسرگیری یک جنگ تمامعیار اجتناب میکرد. حمله ایران و درخواست ترامپ از اسرائیل برای اجتناب از پاسخ، همچنین نشان داد که امریکا دستکم در وضعیت کنونی موافق افزایش تنشها حول ایران نیست، به خصوص که سیانان عصر دیروز نوشت که ادعای اسرائیل مبنی بر اینکه امریکا موشکهای بالستیک ایرانی شلیکشده به سمت اسرائیل را رهگیری کرده، صحت ندارد. با این حال، مقامهای ایرانی همچنان به رویکرد امریکا با دیده تردید نگاه میکنند. یک منبع ارشد امنیتی ایران به المیادین گفته که ادعای ترامپ مبنی بر عدم مشارکت در حملات اخیر رژیم صهیونیستی به ایران، کذب محض و ناشی از نگرانی وی نسبت به پایگاههای امریکا در منطقه است.
