جوان آنلاین: جلسه استماع روز گذشته کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا با حضور مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، فراتر از یک نشست پرسش و پاسخ معمولی، به یک ماراتن جنجالی و کالبدشکافی بیپرده از اعتراف به شکست سیاستهای جنگی آمریکا مقابل ایران تبدیل شد.
به گزارش تسنیم، در این رویارویی نفسگیر، سناتورها به زبان صریح ناکامی دولت ترامپ در جنگ مقابل ایران را به رخ روبیو کشیدند در حالی که وزیر خارجه آمریکا در مقام ارشدترین دیپلمات کشور، با لحنی تند و تدافعی به این حملات پاسخ میداد.
۱. رئیسجمهور احمق در دام نتانیاهو
جلسه با کالبدشکافی جنگ جاری علیه ایران و مشروعیت دستاوردهای آن آغاز شد. سناتور کریس ون هولن با لحنی بسیار تند و صریح، آغاز این نبرد را یک «جنگ غیرقانونی» نامید که حاصل ائتلاف دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل است.
ون هولن با اشاره به اینکه نتانیاهو ۴۰ سال منتظر چنین فرصتی بوده، ترامپ را رئیسجمهوری «احمق و بیپروا» خواند که آمریکا را وارد این مهلکه کرده است. او هزینه این جنگ را تا به امروز برای آمریکا سنگین توصیف کرد و یادآور شد که تاکنون ۱۴ سرباز آمریکایی کشته، صدها تن زخمی و هزاران غیرنظامی جان خود را از دست دادهاند.
ون هولن حتی ادعاهای گذشته ترامپ مبنی بر پیروزی در جنگ و نابودی کامل تأسیسات غنیسازی ایران را زیر سوال برد و آنها را ادعاهایی کاملاً دروغین قلمداد کرد.
در پاسخ به این هجمهها، مارکو روبیو با وام گرفتن از سبک دونالد ترامپ که بیان ادعاهای اثباتنشده است مدعی شد که «عملیات خشم حماسی» (Operation Epic Fury) به اهداف نظامی خود رسیده است.
روبیو مدعی شد که واشنگتن توانسته پایگاههای صنعتی-دفاعی ایران و به ویژه برنامه موشکی و پرتابگرهای آنها را به شدت تخریب و تضعیف کند؛ ادعایی که پیش از این توسط نهادهای اطلاعاتی آمریکا و همچنین رسانههای جریان اصلی این کشور رد شده است.
او در بخشی از اظهاراتش البته خاطرنشان کرد که نیروهای مسلح آمریکا از قبل برای جنگ برنامهریزی کردهاند. به گفته روبیو، برخلاف سیستم متمرکز ایالات متحده که دستورات مستقیماً از زنجیره فرماندهی کاخ سفید و پنتاگون صادر میشود ایران قبل از جنگ تصمیم گرفته بود که اختیارات تصمیمگیری را به فرماندهان میدانی واگذار کند.
۲. اقتصاد جنگ؛ از انسداد تنگه هرمز تا گدایی برای توافق
بخش دوم و فرساینده این تقابل، به زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی جنگ اختصاص داشت که مستقیماً معیشت شهروندان آمریکایی را هدف گرفته است.
در این بخش، سناتور کریس مورفی انگشت اتهام را در خصوص مسدود شدن آبراههای بینالمللی به سمت خودِ واشنگتن گرفت. مورفی با صراحت تأکید کرد که بسته شدن تنگه هرمز پیامد مستقیم و کاملاً پیشبینیشده اقدامات نظامی آمریکا بوده است.
او روبیو را به چالش کشید که با اتخاذ چنین رویکرد سختگیرانهای، عملاً راه بازگشایی تنگه را بسته است و این سوال را مطرح کرد که آیا واشنگتن میخواهد این شریان حیاتی برای همیشه بسته بماند؟
در همین راستا، سناتور کوری بوکر با قطع مکرر سخنان وزیر خارجه، تصویری ملموس از سفره مردم آمریکا ارائه داد. بوکر یادآور شد که تنگه هرمز پیش از این جنگ توجیهناپذیر باز بود، اما اکنون واشنگتن در حال دستوپا زدن است تا راهی برای بازگشایی آن پیدا کند؛ وضعیتی که با افزایش شدید قیمت بنزین و مواد غذایی، خانوادههای آمریکایی را برای تأمین مخارج خود به شدت تحت فشار قرار داده است.
بوکر علاوه بر هزینههای داخلی، دولت را متهم کرد که با شل کردن تحریمها در ماه مارس، عملاً اهرم فشار جدیدی به ایران داده و راه را برای فروش نفت به چین و کسب درآمدی بین ۱۰ تا ۵۰ میلیارد دلار باز گذاشته است تا صرف خرید پهپاد بیشتر شود.
او با طعنه گفت که «قویترین کشور روی زمین» اکنون در یک بنبست نظامی با ایران قرار گرفته و در حال «التماس» برای بازگشت به همان توافق هستهای (برجام) است که روزی ترامپ و روبیو آن را تحقیر و نابود کرده بودند.
او گفت: «بسته شدن تنگه هرمز پیامد مستقیم و پیشبینیشده اقدامات نظامی ماست. شما دست به اقدام نظامی علیه ایران زدید، در حالی که همه ما از قبل میدانستیم واکنش احتمالی آنها همین خواهد بود. حالا سوال این است که با این شروط سختی که میگذارید، چطور میخواهید آن را باز کنید؟ آیا قرار است تنگه برای همیشه بسته بماند؟»
بوکر همچنین در بخش دیگری از سخنانش اضافه کرد: «ما اکنون تقلا میکنیم تا راهی برای باز کردن دوباره آن پیدا کنیم. نه تنها این امر باعث هرجومرجع اقتصادی به کشور ما و ساکنان سراسر این ملت شده است، خانوادههایی که تلاش میکنند از عهده مخارج زندگی برآیند، بلکه علاوه بر آن، شما میبینید که ایرانیها راههایی برای اعمال نفوذ پیدا میکنند، همانطور که ما به آنها اجازه دادیم با چینیها برای دهها میلیارد دلار انجام دهند.»
۳. جنجال میامی؛ وزیر خارجه یا همراه تفریحی رئیسجمهور؟
سنگر بعدی منتقدان، کارآمدی شخص مارکو روبیو و حاشیهنشینی دستگاه دیپلماسی در پروندههای استراتژیک بود. سناتور جکی روزن در این جلسه فاش کرد که زمانی که مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و ایران در جریان بوده مارکو روبیو به جای هدایت مذاکرات به پارتی رفته است.
روزن ابراز شگفتی کرد که چرا در زمان وقوع جنگ روبیو به جای همراهی با معاون رئیسجمهور (جیدی ونس) در سفر حیاتی به پاکستان برای پیشبرد مذاکرات راهبردی، در میامی و در یک مهمانی و مسابقه تفریحی به همراه پرزیدنت ترامپ حضور داشته است.
روزن که بعداً در مصاحبه با فاکس نیوز ابعاد این ماجرا را بازتر کرد، گفت بسیار شرمآور است که افرادی مانند جارد کوشنر و استیو ویتکوف—که اصلاً تایید صلاحیت نشدهاند و فقط به دنبال معاملات املاک خود هستند—باید دیپلماسی را هدایت کنند، در حالی که وزیر خارجه رسمی کشور به عنوان «همراه و تاریخِ ملاقات» رئیسجمهور در مسابقات بوکس وقت میگذراند.
۴. کارنامه جهانی
در بخش پایانی جلسه، انتقادات از حوزه خاورمیانه فراتر رفت و سناتور کریس ون هولن فهرستی طولانی از آنچه «خرابکاریهای سیاست خارجی ترامپ» مینامید را قرائت کرد تا کارنامه دولت را به طور کامل به چالش بکشد.
ون هولن ابتدا ترامپ را متهم کرد که بیشتر به دنبال چاپلوسی برای ولادیمیر پوتین است تا حفاظت از حاکمیت ملی اوکراین. او سپس به پرونده چین پرداخت و گفت دولت محدودیت ارسال تراشههای پیشرفته آمریکایی به پکن را لغو کرده است.
ون هولن همچنین از سپردن اختیارات به ایلان ماسک برای تضعیف و کاهش بودجه سازمان توسعه جهانی (AID) به شدت انتقاد کرد و این اقدام را عامل اصلی ناتوانی در مهار و شیوع مجدد ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو دانست. اتهامات فساد مالی در حوزه رمزارزها با امارات برای ثروتمند کردن شخصی خانواده ترامپ، ترورهای غیرقانونی در کارائیب و دزدیدن نفت ونزوئلا از دیگر مواردی بود که او مطرح کرد.
