جوان آنلاین: تصمیم به متهم کردن رائول کاسترو به طرز غمانگیزی یادآور آمادگیهای پیش از عملیات نظامی ترامپ در ونزوئلاست. در شرایطی که مردم کوبا بیجهت رنج میبرند، ماشین جنگی ایالات متحده نگاه خود را به کوبا دوخته است. مارکو روبیو وزیر خارجه کوباییالاصل امریکا که مدتهاست آرزوی سقوط دولت کمونیستی این جزیره را دارد، به تازگی در این مورد موضعگیری را روشن کرد و اگرچه این را گفت که ترجیح میدهد «توافق از طریق مذاکره» به دست آید، اما هشدار داد که شانس دستیابی به توافق «زیاد نیست». روبیو در حالی اینطور تهدید میکند که کشورش با دههها محاصره و به ویژه از ژانویه، محاصره فلجکننده نفتی دونالد ترامپ را علیه کوبا اعمال کرده است. ایالات متحده اکنون رائول کاسترو رئیسجمهور پیشین کشور را به توطئه برای کشتن شهروندان امریکایی، چهار مورد قتل و دو مورد تخریب هواپیما در ارتباط با سرنگونی دو هواپیما در سال ۱۹۹۶ متهم کرده است. شواهد به روشنی معطوف به یک جهت است: «همه اینها یادآور اتهام علیه نیکلاس مادورو رئیسجمهور ونزوئلاست که در توجیه ربایش او به دست نیروهای امریکایی مطرح شد.» در همین حال، دولت ترامپ اطلاعاتی را فاش کرده که ادعا میکند کوبا بیش از ۳۰۰ پهپاد نظامی به دست آورده است تا ظاهراً از آن برای حمله به پایگاه امریکا در خلیج گوانتانامو استفاده کند. «این یک تهدید رو به رشد است»، یکی از «مسئولان ارشد امریکایی» ناشناس مدعی است پس از چند دهه روابط پرتنش با امریکا، کوبای به شدت ضعیف شده ناگهان به ابرقدرتی که تنها ۹۰ مایل از سواحل آن فاصله دارد حمله کند
و انتقام بگیرد؟
روشن است که این ادعای بیپایه و اساس، مشابه همان ادعایی است که در زمینه بهرهمندی دولت وقت عراق از سلاحهای کشتار جمعی مطرح و از آن برای حمله به عراق استفاده شد.
تکرار توسل به ابزار اقتصاد
ترامپ به سختی نیتهایش را مخفی نگه میدارد. او در ماه مارس اعلام کرد: «من این افتخار را خواهم داشت که کوبا را تصرف کنم.» او به کاری اشاره کرد که یادآور استعمارگران اروپایی قرن نوزدهم است و برای تأکید اضافه کرد: «فکر میکنم میتوانم با آن هر کاری که بخواهم انجام دهم.» با توجه به اینکه ایران، ایالات متحده را «تحقیر» کرده و فردریش مرتس، صدر اعظم آلمان هم به آن اشاره داشته، احتمالاً ممکن است تصور شود اشتیاق ترامپ برای درگیری کاهش یافته، اما شکست لزوماً قدرتهای در حال افول را محدود نمیکند. این روند میتواند آنها را خطرناکتر کند. ترامپ و تیمش قطعاً خود را قانع کردهاند که تسخیر جزیره کارائیبی که نزدیک به هفت دهه است در برابر واشینگتن مقاومت کرده، میتواند اثر شکستهای آنان را پاک کند و هیبت برتری نظامی امریکا را بازگرداند. جنگ اقتصادی امریکا تلاش کرده کوباییها را تضعیف کند و تا حد زیادی روشن است که موفق شده است. قیمت بنزین از ۲۰/۱ دلار به ازای هر لیتر به ۸ دلار افزایش یافته و این در شرایطی است که متوسط حقوق ماهانه در کوبا حدود ۱۶ دلار است. داروهای ضروری به راحتی در دسترس نیست و این، وضعیت را روز به روز غیرقابلتحملتر میکند. بعضی از شهروندان کاملاً میدانند که مقصر اصلی امریکا و دونالد ترامپ است. دیگران صرفاً میخواهند این کابوس پایان یابد. دانیل مونترو، روزنامهنگار کوبایی معتقد است: «غیرقابل انکار است که محبوبیت دولت در پایینترین حد خود قرار دارد و هرچه شرایط بدترباشد، مردم کمتر از دولت حمایت میکنند. از این نظر، تحریمها موفق میشوند.» مطمئناً محاسبه امریکا همین است: «کوباییها آنقدر از یک کابوس اقتصادی غیرقابل تحمل و تحمیلشده از خارج خسته شوند تا به هر چیزی که نوید پایان دادن به این کابوس را بدهد، تن بدهند.»
برنامه ترامپ برای درآمدزایی از کوبا
کوبا قطعاً از تواناییهای نظامی قابل مقایسه با ایران یا مزایای جغرافیایی آن برخوردار نیست. اگر واشینگتن واقعاً بخواهد به یک جزیره ویران شده از نظر اقتصادی با حدود ۱۱ میلیون نفر جمعیت حمله و آن را اشغال کند، این توانایی را دارد، اما این بدان معنا نیست که هیچ جنگی در کار نخواهد بود. وقتی ایالات متحده در ژانویه به کاراکاس حمله کرد، ۳۲ سرباز کوبایی در حین مقاومت جان باختند. اگر سربازان کوبایی حاضر بودند این فداکاری را برای ونزوئلا انجام دهند، برای حاکمیت ملت خود چه میکنند؟ این یک سنت کوبایی است که به قرن شانزدهم برمیگردد، زمانی که رهبر بومیان هاتوی با مهاجمان اسپانیایی میجنگید. شاید ترامپ لحظه «انجام مأموریت» خود را تضمین کند، اما این برای کوبا چه معنایی خواهد داشت؟
قبل از انقلاب ۱۹۵۹، این جزیره مستعمره مجازی همسایه خود بود. راهآهن، تولید شکر، معادن و خدمات رفاهی آن تحت سلطه شرکتهای امریکایی قرار داشت و اکنون نیز شکی نیست که ترامپ چه برنامهای دارد. چه کسی میتواند ویدئوی عجیب و غریب هوش مصنوعی از غزه را که او منتشر کرد فراموش کند، ویدیویی که ویرانههای آخرالزمانی را به یک مجتمع لوکس قایقهای تفریحی و آسمانخراشهای برند ترامپ تبدیل میکند؟ احتمالاً ترامپ، کوبا را به عنوان یک منبع درآمد برای خود و نزدیکانش میبیند. اقتصاد این کشور میتواند به روی شرکتهای چندملیتی امریکایی باز شود، به ویژه ساختار مراقبتهای بهداشتی مشهور، اما اکنون متزلزل کوبا. در این زمینه، هیچ مخالفت آشکاری وجود ندارد و ایالات متحده مطمئناً یک دستنشانده منصوب خواهد کرد؛ و آن دسته از کوباییهایی که از غارت کشورشان خشمگین هستند، ممکن است با همان خشونت وحشتناکی که ایالات متحده بر غیرنظامیان عراقی و افغان تحمیل کرد، روبهرو شوند. ترامپ یک مزیت نسبت به رؤسای جمهور قبلی امریکا دارد: او وانمود نمیکند که به آزادسازی سایر ملتها علاقهمند است. جنگ امریکا علیه کوبا با انگیزه جبران تحقیر امریکا و حرص و طمع انجام خواهد شد. سود حاصل از آن به طبقهای در امریکا خواهد رسید و ویرانی آن برای مردم عادی کوبا باقی خواهد ماند.
اوون جونز، ستوننویس روزنامه گاردین- ۲۸ مه
