جوان آنلاین: به جای اینکه منابع ارزی کشور به شکل اسکناس کاغذی از کانال رسمی بانکهای کشور به حراج گذاشته شود و زمینه افزایش حجم دلار کاغذی در اقتصاد فراهم گردد که هیچ امکان رهگیریای ندارد و برای مقاصد ضد امنیت ملی نیز خرج میشود، باید بانک مرکزی حسابهای ارزی با پشتوانه کامل حاکمیت در اختیار مردم قرار دهد و صرفاً برای مدت زمان بیشتر از یک سال، امکان تحویل اسکناس کاغذی ارز را برای خریداران ارز فراهم کند و سود ارزی نیز به حسابها تعلق گیرد تا مردم نسبت به حفظ ارزش دارایی خود و همچنین اخذ سود متناسب در حساب ارزی، به باز کردن این حسابها به جای خرید دلار کاغذی و مشکلات فراوان آن (نظیر دزدیده شدن آن) ترغیب داشته باشند.
یکی از موضوعات اصلی در زمینه مدیریت اقتصاد جنگ، مسئله مربوط به استفاده دقیق و کامل از تک تک منابع ارزی کشور است؛ موضوعی که نیازمند این است که با توجه به شرایط جنگی کشور، محدودیتهای جدی برای خرید ارز و طلا و ایجاد تلاطمات قیمتی در بازار ارز کشور ایجاد شود و هر کسی که مخل این وضعیت باشد، باید به طور جدی با آن برخورد کرد.
این در حالی است که رویکرد بانک مرکزی در حال حاضر خلاف این واقعیت است و به جای اینکه خرید اسکناس ارز را محدود کند، به بانکها اجازه خرید و فروش ارز تا سقف ۱۰۰۰ یورو را داده است که تقاضای اسکناسی ارز را افزایش خواهد داد. اگر هم دولت و بانک مرکزی میخواهد به افراد اطمینان بدهد که ارز خریداری کنند، نباید در قالب اسکناس کاغذی باشد و حتماً باید در قالب حساب سپرده ارزی و با سود سالیانه مشخص باشد و در زمان تسویه حساب ارزی نیز معادل ریال آن در روز بستن حساب به قیمت روز ارز بازار آزاد تحویل داده شود و تنها در صورتی که بین شش ماه تا یک سال نزد بانک بماند، امکان پرداخت کاغذی ارز متصل به حساب ارزی فراهم شود.
این رویکرد نسبت به رویکرد فعلی خرید و فروش اسکناس کاغذی ارز، علاوه بر اینکه موجب کاهش خرید و فروش ارز کاغذی خواهد شد و جذب نقدینگی به حساب بانک ملی یا بانک مرکزی را نیز خواهد داشت، همچنین در شرایط فعلی کشور، منابع ارزی صادرکنندگان در جهت واردات کالاهای کلیدی و مهم مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
بنابراین به جای اینکه منابع ارزی کشور به شکل اسکناس کاغذی از کانال رسمی بانکهای کشور به حراج گذاشته شود و زمینه افزایش حجم دلار کاغذی در اقتصاد فراهم گردد که هیچ امکان رهگیریای ندارد و برای مقاصد ضد امنیت ملی نیز خرج میشود، باید بانک مرکزی حسابهای ارزی با پشتوانه کامل حاکمیت در اختیار مردم قرار دهد و صرفاً برای مدت زمان بیشتر از یک سال، امکان تحویل اسکناس کاغذی ارز را برای خریداران ارز فراهم کند و سود ارزی نیز به حسابها تعلق گیرد تا مردم نسبت به حفظ ارزش دارایی خود و همچنین اخذ سود متناسب در حساب ارزی، به باز کردن این حسابها به جای خرید دلار کاغذی و مشکلات فراوان آن (نظیر دزدیده شدن آن) ترغیب داشته باشند.
اقدام نسنجیده بانک مرکزی
ارسلان محمدی، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با «جوان» با انتقاد از رویکرد جدید بانک مرکزی در شرایط فعلی کشور گفت: بانک مرکزی در اقدامی که نه تنها نسنجیده، بلکه خطرناک ارزیابی میشود، تصمیم به آزادسازی خرید و فروش رسمی ارز در بانکها گرفته است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که کشور در وضعیت جنگی قرار دارد و دشمنان با تمام توان در تلاش هستند تا از هر ابزاری برای ضربه زدن به اقتصاد و امنیت ملی ایران استفاده کنند.
وی افزود: به جای اینکه منابع ارزی کشور به شکل اسکناس کاغذی از کانال رسمی بانکهای کشور به حراج گذاشته شود و زمینه افزایش حجم دلار کاغذی در اقتصاد فراهم گردد که هیچ امکان رهگیریای ندارد و برای مقاصد ضد امنیت ملی نیز خرج میشود، باید رویکردی کاملاً متفاوت و هوشمندانهتر اتخاذ شود. این سیاست غلط، تقاضای معکوس و کاذب برای ارز کاغذی ایجاد میکند و عملاً به نفع دشمنان و سوداگران تمام میشود. بانک مرکزی باید پیش از آنکه دیر شود، این سیاست را بازنگری کند و به سمت راهکارهای امنتر و کارآمدتر حرکت نماید.
محمدی ادامه داد: فروش اسکناس ارز کاغذی از طریق بانکها در شرایط جنگی، خطرات امنیتی بسیار جدی به همراه دارد که نباید نادیده گرفته شوند. اسکناس دلار و سایر ارزهای خارجی، برخلاف حسابهای بانکی دیجیتال، کاملاً ناشناس و غیرقابل ردیابی هستند. وقتی یک اسکناس دلار از بانک به دست یک خریدار سپرده میشود، هیچ سابقهای از مالکیت، هویت خریدار و مقصد نهایی استفاده از آن باقی نمیماند.
وی تصریح کرد: این ویژگی، اسکناس ارز را به ابزاری ایدهآل برای فعالیتهای ضد امنیت ملی تبدیل میکند. شبکههای ضدانقلاب، تروریستها و جاسوسان میتوانند با خرید اسکناس از بانکها، منابع مالی مورد نیاز خود را تأمین کنند بدون آنکه ردی از خود به جا بگذارند. همچنین، خروج اسکناس ارز از کشور بسیار آسانتر از انتقال الکترونیکی است و میتواند به صورت فیزیکی توسط هر مسافری انجام شود و این یعنی منابع ارزی کشور که باید صرف واردات کالاهای ضروری و توسعه اقتصادی شود، به راحتی از کشور خارج میشود و در اختیار دشمنان قرار میگیرد. بانک مرکزی با آزادسازی فروش اسکناس، عملاً چراغ سبز به این فعالیتهای خلاف امنیت ملی داده است.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به راهکار جایگزین گفت: به جای فروش اسکناس ارز کاغذی، بانک مرکزی باید حسابهای ارزی با پشتوانه کامل حاکمیت در اختیار مردم قرار دهد. این حسابها میتوانند به صورت دیجیتال و کاملاً ردیابیپذیر باشند و تمام تراکنشهای مالکیت آنها ثبت شود. در این سیستم، مردم به جای خرید اسکناس فیزیکی، حساب ارزی در بانکها افتتاح میکنند و وجوه ارزی خود را در آن نگهداری میکنند. این رویکرد، امکان رهگیری تمام تراکنشها را فراهم میسازد و از سوءاستفادههای امنیتی و سوداگرانه جلوگیری میکند. همچنین، بانک مرکزی میتواند صرفاً برای مدت زمان بیشتر از یک سال، امکان تحویل اسکناس کاغذی ارز را برای خریداران فراهم کند. این محدودیت زمانی، هم امنیت را تأمین میکند و هم از تقاضای کاذب برای اسکناس جلوگیری مینماید. اکثر مردمی که حساب ارزی دارند، نیازی به دریافت اسکناس فیزیکی ندارند و فقط برای حفظ ارزش دارایی به این حسابها مراجعه میکنند. بنابراین این سازوکار، بسیار بهتر از خرید و فروش اسکناس ارز کاغذی است و تعادلی هوشمندانه بین آزادی انتخاب مردم و امنیت ملی کشور و کاهش تقاضای کاذب ارزی در بازار ایجاد میکند.
وی در پایان گفت: یکی از مهمترین مزایای سیستم حسابهای ارزی، امکان پرداخت سود ارزی به حسابهای مشتریان است. سود ارزی نرخی است که بانک مرکزی به مانده حسابهای ارزی پرداخت میکند و میتواند انگیزه قوی برای نگهداری دارایی ارزی در سیستم بانکی رسمی باشد. وقتی مردم بدانند که با نگهداری ارز در حساب بانکی خود، علاوه بر حفظ ارزش دارایی، سود متناسب نیز دریافت میکنند، انگیزهای برای خرید اسکناس کاغذی و مواجهه با مشکلات فراوان آن (نظیر دزدیده شدن، گم شدن و عدم امکان ردیابی) نخواهند داشت. این رویکرد، مردم را نسبت به حفظ ارزش دارایی خود و همچنین اخذ سود متناسب در حساب ارزی، به باز کردن این حسابها به جای خرید دلار کاغذی و مشکلات فراوان آن ترغیب میکند. سود ارزی میتواند با نرخهای بازار بینالمللی هماهنگ باشد تا جذابیت لازم را برای سپردهگذاران داشته باشد. این سیاست، هم منافع مردم را تأمین میکند و هم منابع ارزی کشور را در سیستم بانکی رسمی نگه میدارد.
