رئیسجمهور امریکا یک روز بعد از تهدید به خروج نیروهای امریکایی از آلمان، روز پنجشنبه تهدید کرد که «احتمالاً» نیروهای امریکایی را از اسپانیا و ایتالیا هم خارج خواهد کرد. سناریویی که اگر واقعی شود، به بازدارندگی اروپا در مقابل روسیه آسیب جدی خواهد زد.
دونالد ترامپ، روز پنجشنبه در پاسخ به سؤال خبرنگاری که پرسید آیا پس از امضای یک فرمان اجرایی، خروج نیروهای امریکایی از اسپانیا و ایتالیا را در نظر دارد، در دفتر بیضیشکل کاخ سفید گفت: «بله، احتمالاً این کار را خواهم کرد. چرا که نه؟ ایتالیا هیچ کمکی به ما نکرده و اسپانیا نیز وحشتناک بوده، واقعاً وحشتناک.» ترامپ استدلال کرده که جنگ با ایران به نفع کل جهان از جمله آلمان، اسپانیا و ایتالیا است و از «به اصطلاح متحدان» به دلیل مشارکت نکردنشان برای «از بین بردن تهدید هستهای ایران» انتقاد کرد. این موضع، یک روز پس از آن بیان شد که ترامپ در پلتفرم تروثسوشال خود از بررسی کاهش احتمالی نیروهای امریکایی در آلمان خبر داده بود.
تنشها میان واشینگتن و متحدان اروپایی در ناتو، عمدتاً ناشی از مخالفت شدید آلمان، اسپانیا و ایتالیا با جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران و انتقاد از استراتژی ایالات متحده در این مناقشه است. تنش هفته جاری زمانی به اوج رسید که فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، گفت ایالات متحده در مذاکرات با ایران «تحقیر» شده و «هیچ استراتژی واقعاً قانعکنندهای در این مناقشه ندارد» که باعث شد ترامپ در واکنشی تند در شبکه اجتماعی خود بنویسد که مرتس «اصلاً نمیداند درباره چه چیزی حرف میزند».
ترامپ از اسپانیا و ایتالیا به دلیل مخالفت با استفاده از پایگاههای نظامیشان برای عملیات جنگی علیه ایران، به شدت عصبانی است. دولت پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، اولین عضو ناتو بود که ورود هواپیماهای نظامی مرتبط با جنگ ایران را به حریم هوایی خود ممنوع کرد و حمله به ایران را «مداخله نظامی غیرقابل توجیه و خطرناک» خواند. اسپانیا همچنین یکی از اعضای ناتو است که از تعهدات خود برای افزایش هزینههای دفاعی به ۵درصد تولید ناخالص داخلی که در اجلاس لاهه توافق شده بود، سر باز زده است. همچنین، جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا که تا همین اواخر یکی از متحدان نزدیک ترامپ بود، به دلیل آنچه رئیسجمهور امریکا آن را «عدم شجاعت» برای حمایت از جنگ خوانده و همچنین انتقاد از اظهارات «غیرقابل قبول» ترامپ علیه پاپ، از او فاصله گرفته است. ملونی هم استفاده از پایگاه هوایی سیسیل برای هواپیماهای نظامی امریکایی را رد کرد.
تنش ترامپ با اروپاییان، چیزی فراتر از یک درگیری لفظی، میتواند ساختار امنیتی، سیاسی و اقتصادی روابط فراآتلانتیک را برای سالهای آینده دستخوش تغییر کند. بر اساس آخرین دادههای پنتاگون تا دسامبر ۲۰۲۵، حدود ۳۶ هزار و ۴۳۶ نیروی فعال امریکایی در آلمان، ۱۲ هزار و ۶۶۲ نیرو در ایتالیا و ۳ هزار و ۸۱۴ نیرو در اسپانیا مستقر هستند. جدیترین پیامد این تنش، تضعیف بنیانهای ناتو و معماری امنیتی اروپاست که از جنگ جهانی دوم تاکنون بر پایه رهبری امریکا استوار بوده است. حضور نظامی امریکا در اروپا، بهویژه در آلمان که میزبان فرماندهی اروپا و آفریقای امریکا است، به عنوان یکی از اصلیترین عوامل بازدارنده در برابر روسیه تلقی میشود. پولیتیکو نوشته که حذف نیروهای امریکایی میتواند یک عامل بازدارنده نظامی مهم در برابر روسیه مسلح شده را از بین ببرد، که مقامات اروپایی معتقدند در سالهای آینده برای حمله به خاک ناتو آماده میشود.
ترامپ البته از زمان ریاستجمهوری قبلی خود، بارها ناتو را «منسوخ» خوانده و تهدید به خروج از آن کرده است. هرچند برخی تحلیلگران میگویند این تهدیدها تاکتیکی برای وادار کردن اروپاییها به افزایش سهم خود در هزینههای دفاعی و همراهی با سیاستهای امریکا است، ولی ریسک نتیجه معکوس تهدیدهای ترامپ بیشتر است. به این معنی که اروپاییان به این نتیجه برسند که باید از امریکا استقلال استراتژیک پیدا کنند. بلافاصله بعد از تهدید ترامپ علیه آلمان، فردریش مرتس، صدراعظم آلمان در بازدید از یک منطقه آموزشی نظامی در مونستر نیدرزاکسن گفت: «پیام ما این است: ایران باید پای میز مذاکره بیاید، باید از وقتکشی دست بردارد و دیگر نمیتواند کل منطقه و در نهایت کل جهان را گروگان بگیرد.» ولی در پاریس، رهبران فرانسوی معتقدند خروج ایالات متحده از اروپا دیگر به عنوان یک احتمال دور از دسترس تلقی نمیشود؛ شرایطی که به نوشته پراودای اروپایی باعث میشود «فرانسه بیش از هر کشور دیگر اتحادیه اروپا به محور استراتژیک اروپا تبدیل شدن» نزدیک شود.
با این حال، حتی در داخل پنتاگون در مورد تهدید ترامپ مقاومت وجود دارد. پولیتیکو به نقل از مقامات پنتاگون گزارش داده که این وزارتخانه از اظهارات ترامپ «شوکه شده» است، چرا که در یک بررسی ماههای اخیر برای استقرار جهانی نیروها، هیچ خروج گستردهای از اروپا توصیه نشده بود. علاوه بر این، قانون مجوز دفاع ملی (NDAA) برای سال مالی ۲۰۲۶ که توسط کنگره تصویب شده، پنتاگون را از کاهش نیروهای خود در اروپا به زیر ۷۶ هزار نفر منع میکند، مگر اینکه وزیر دفاع به کنگره اطمینان دهد که این اقدام در راستای منافع امنیت ملی و با مشورت متحدان ناتو انجام گرفته است.
