جوان آنلاین: ترامپ میخواهد از جنگ ایران خارج شود یا به نوعی از جنگ فرار کند. این خواستهای است که دنیا آن را فریاد میزند و دیگر بر هیچکس پوشیده نیست. ولی آنچه این وضعیت را برای او به یک تراژدی سیاسی بدل کرده، این است که حتی این فرار به ظاهر ساده نیز برای او غیرممکن شده و تمام راههای خروج، یکی پس از دیگری، به روی رئیسجمهور امریکا بسته میشود.
ترامپ در عرض چند ساعت دو بار حرف خود را عوض کرد. ابتدا ساعتی پیش از تمدید آتشبس، قسم خورده بود که آن را تمدید نخواهد کرد ولی ناگهان عقبنشینی کرد و آتشبس را «نامحدود» تمدید کرد. این را سریعترین عقبنشینی تاریخ او لقب دادند! با آنکه از این تغییرات آنی زیاد در کارنامه دارد. تحلیلگرانی مانند «اوون جونز» این رفتار را «کاملاً ناهماهنگ» میخوانند و میگویند «او هیچ ایدهای ندارد که دارد چه کار میکند».
مشکل بزرگتر اینکه ایران حتی به این عقبنشینی هم پاسخ مثبت نداد. ایران مذاکرات را رها کرد، در کارناوالی جنگی و با هدف شوربخشی به حضور دو ماهه مردم در خیابانها، موشک به میادین آورد، و تنگه هرمز را بسته نگه داشت. تریتا پارسی، معاون اندیشکده کوئینسی، میگوید «ترامپ آتشبس را نامحدود تمدید کرد، ولی ایران به کنترل تنگه ادامه میدهد. نه توافقی، نه لغو تحریمها، نه مصالحهی هستهای، نه بازگشت به جنگ»!
ترامپ با هدف پیروزی نظامی به میدان آمد. در ادامه وقتی ناتوان شد، دو راه توافق دیپلماتیک، یا خروج شرافتمندانه پیشرو داشت. حالا این دو راه نیز مسدود شده است! پیروزی نظامی حتی با شروع دوباره جنگ برای ترامپ ممکن نیست. آژانس اطلاعاتی پنتاگون تأیید کرده که ایران همچنان هزاران موشک و پهپاد انتحاری در اختیار دارد و توان تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز را حفظ کرده است. نیروی هوایی ایران از بین نرفته و نیروی دریایی منهدم نشده است.
توافق دیپلماتیک هم بعید است که حاصل شود. ایران از مذاکرات کناره گرفته و هیچ پیشنهادی نداده است. چین نیز امریکا را مقصر بنبست میداند و سایتهای عبری میگویند «چرا ایران باید از چیزی عقبنشینی کند که امریکا و اسرائیل با زور هم به آن نرسیدند»؟!
خروج شرافتمندانه از جنگ هم برای یک بیشرف سخت شده است تا نتواند نفس بکشد. جان مرشایمر، نظریهپرداز علوم سیاسی، میگوید امریکا در هر چهار هدف اصلی خود (از تغییر رژیم تا توقف برنامه هستهای) شکست خورده و حتی وضعیت را بدتر کرده است. یک نویسنده روس این جنگ را «تحقیرآمیزترین شکست» در تاریخ امریکا نامیده و آن را با بحران سوئز ۱۹۵۶ برای بریتانیا مقایسه کرده است.
اقتصاد جهانی در آستانه فروپاشی با انرژی است. بستهبودن تنگه هرمز به مدت ۵۰روز، ۵۵۰میلیون بشکه نفت را از بازار حذف کرده و هر ماه ۷میلیون تن گاز طبیعی مایع را میسوزاند. قیمت نفت به ۲۰۰دلار نزدیک میشود و کمبود کالا آسیا را در هم کوبیده است. حتی کانال پاناما با ترافیک ۴۰روزه مواجه شده و نرخ حمل غلات ۶۰درصد افزایش یافته است.
در چنین شرایطی، ترامپ نه میتواند جنگ را با هزینههای سیاسی و اقتصادی طاقتفرسای آن ادامه دهد، نه میتواند آن را بدون تسلیم ایران و در شرایط بستهماندن تنگه، پایان یافته اعلام کند، و نه میتواند آتشبس را بدون امتیازدادن به ایران یا تبیین دلیل برای مردم خود امریکا تمدید کند.
تحلیلگر ارشد اقتصاد و بازارهای مالی به صراحت میگوید «ترامپ ناامیدانه در تلاش است تا از این جنگ فاجعهباری که خودش شروع کرده خارج شود، ولی به شرایط خودش. ایرانیها حتی یک ذره هم به او فضا نمیدهند تا این کار را بکند»!
ترامپ اکنون در مغاکی عمیق فرو رفته است که خودش آن را چال کرد. فرار از جنگ ممکن نیست، زیرا ایران اجازه نمیدهد؛ و ترامپ، برای نخستین بار، در برابر حریفی قرار گرفته که تمام برگهای برنده را در اختیار دارد. هر اقدامی از تهدید، تا ضربالاجل، عقبنشینی، و تمدید آتشبس فقط ضعف و سردرگمی او را آشکار میکند. رسانههای اسرائیلی این وضعیت را «شکستی مفتضحانه» و «پایان جنگ بدون توافق» توصیف کردهاند. دان وینزلو، نویسنده امریکایی میگوید: «او نمیتواند خودش را از باتلاق ایران بیرون بکشد. این جنگ خود اوست؛ گندی است که خودش زده است»! و بالاخره روزنامه هیل نوشت «استعفا و کنارهگیری از قدرت آخرین فرصت ترامپ برای رسیدن به رستگاری است»!
