جوان آنلاین: پاکستان در یک اقدام راهبردی و مهم، عملیات تجاری و ترانزیتی خود را در چارچوب «کریدور ترانزیتی پاکستان-ایران» به طور رسمی کلید زد. بر اساس گزارشهای منتشر شده از سوی مقامات گمرکی و به نقل از روزنامه «پاکستان تودی»، نخستین محموله صادراتی این کشور با موفقیت از طریق خاک ایران به مقصد شهر تاشکند، پایتخت ازبکستان ارسال شده است. این رویداد مهم نشاندهنده اراده جدی کشورهای منطقه برای بهرهگیری از ظرفیتهای ترانزیتی و ژئوپلیتیکی ایران است.
به گزارش تسنیم، طبق گزارشهای دریافتی، این محموله افتتاحیه و تاریخی شامل محصولات گوشت منجمد بود که با استفاده از کامیونهای یخچالدار مجهز و با رعایت کامل استانداردهای بینالمللی حملونقل جادهای بارگیری و ارسال شد.
مسیر حرکتی این محموله تجاری از مبدأ پاکستان آغاز شده و پس از عبور از بندر راهبردی گوادر، وارد قلمرو حاکمیتی ایران میشود تا در نهایت با عبور از شبکه جادهای امن و گسترده ایران، به کشورهای محصور در خشکی در آسیای مرکزی و مشخصاً ازبکستان برسد.
مقامات ارشد دولتی در اسلامآباد تأکید میکنند که هدف اصلی از فعالسازی این کریدور ترانزیتی، تسهیل و تسریع تجارت زمینی و ایجاد یک جایگزین مطمئن، اقتصادی و کارآمد برای مسیرهای طولانی و پرهزینه دریایی است که این روزها با چالشهای متعددی روبهرو هستند.
سیستم بینالمللی «تیر»؛ کاتالیزور تجارت منطقهای
«ثناءالله ابرو»، مدیرکل گمرکات ترانزیت و تجارت پاکستان، در تشریح جزئیات فنی و عملیاتی این مسیر ترانزیتی اعلام کرد که کریدور مذکور تحت سیستم بینالمللی «تیر» (TIR - کنوانسیون حملونقل جادهای بینالمللی) عملیاتی و فعال شده است.
این سیستم پیشرفته گمرکی به محمولههای تجاری و کامیونهای باربری این امکان را میدهد که با حداقل بازرسیهای مرزی و تشریفات گمرکی، از مرزهای چندین کشور عبور کنند و بدین ترتیب، زمان و هزینه ترانزیت کالا به شکل چشمگیری کاهش مییابد.
وی در ادامه سخنان خود افزود که گذرگاهها و نقاط کلیدی مرزی از جمله مرزهای «تفتان» (در مجاورت میرجاوه ایران)، «ریمدان»، «سوست» و بندر «گوادر» برای ترانزیت تحت رویه کنوانسیون تیر (TIR) به طور کامل فعالسازی شدهاند.
در همین راستا، رویههای اداری و گمرکی نیز بهینهسازی و تسهیل شدهاند تا از حرکت سریعتر و روانتر محمولههای باری در امتداد این مسیر ترانزیتی حیاتی پشتیبانی و حمایت کامل به عمل آید.
پیوندهای عمیقتر با آسیای مرکزی؛ عبور از محدودیتهای دریایی
در مراسم رسمی افتتاحیه و آغاز به کار این کریدور ترانزیتی، «ثناءالله ابرو» به همراه «محمد راشد»، مدیر بخش ترانزیت گمرک پاکستان، به صورت نمادین و رسمی فرمان حرکت نخستین محموله را صادر کردند.
مقامات عالیرتبه حاضر در این مراسم، این ابتکار عمل را بخش مهمی از تلاشهای گستردهتر و کلان دولت پاکستان برای تقویت ارتباطات تجاری و اقتصادی با کشورهای آسیای مرکزی و همچنین کاهش چشمگیر هزینههای گزاف لجستیکی توصیف کردند.
منابع آگاه و کارشناسان اقتصادی که مورد استناد روزنامه «پاکستان تودی» قرار گرفتهاند، تصریح میکنند که این مسیر جدید، گزینهای بسیار مقرونبهصرفهتر و اقتصادیتر را در اختیار صادرکنندگان و تجار قرار میدهد.
همچنین انتظار میرود که این مسیر جایگزین، علاوه بر کاهش قابلتوجه زمان ترانزیت کالا، فشار مضاعف بر مسیرهای تجارت دریایی را که به دلیل تحولات جهانی و هزینههای بالای بیمه دچار اختلال شدهاند، به میزان زیادی کاهش دهد.
این کریدور ترانزیتی زمینی نه تنها وابستگی به مسیرهای سنتی را کم میکند، بلکه میتواند حجم ترافیک باری و تجاری را از طریق بنادر استراتژیک پاکستان افزایش داده و در نهایت به عنوان یک محرک قدرتمند برای رشد صادرات این کشور عمل کند.
چشمانداز تجارت دو میلیارد دلاری اسلامآباد و تاشکند
این تحول چشمگیر و توسعه زیرساختی در شرایطی رخ میدهد که پاکستان با جدیت تمام به دنبال گسترش و تعمیق تعاملات اقتصادی خود با کشورهای منطقه آسیای مرکزی، و در خط مقدم آنها، جمهوری ازبکستان است. حجم مبادلات تجاری دوجانبه میان اسلامآباد و تاشکند در سال گذشته میلادی با رشد قابلتوجهی به مرز ۵۰۰ میلیون دلار نزدیک شده است که نشاندهنده ظرفیتهای بالای دو کشور برای توسعه روابط است.
در حال حاضر، حدود ۲۳۰ شرکت تجاری و تولیدی با سرمایه پاکستانی در حوزههای مختلف در داخل خاک ازبکستان مشغول به فعالیت هستند که این امر نشاندهنده عمق نفوذ اقتصادی و تمایل راهبردی دو طرف برای همکاریهای درازمدت است.
دامنه این همکاریهای دوجانبه، بخشهای متنوع و کلیدی اقتصاد از جمله صنایع نساجی، تولید محصولات دارویی و پزشکی، بخش کشاورزی و همچنین صنایع شیمیایی را در بر میگیرد که هر یک از این حوزهها پتانسیل بالایی برای ارزآوری و اشتغالزایی دارند.
هر دو کشور پاکستان و ازبکستان در نشستها و توافقات اخیر خود، بر سر برنامهریزی برای افزایش حجم مبادلات تجاری دوجانبه به رقم چشمگیر ۲ میلیارد دلار در آیندهای نزدیک به توافق رسیدهاند.
برای تحقق این هدف بلندپروازانه، تدابیر و اقدامات متعددی در حال بحث و بررسی است که از جمله مهمترین آنها میتوان به گسترش فهرست کالاهای مشمول «توافقنامه تجارت ترجیحی» (PTA) اشاره کرد که تجارت میان دو کشور را تسهیل میکند. علاوه بر این، تسهیل و کاهش سختگیریها در الزامات و مقررات بهداشت گیاهی (قرنطینه کشاورزی) و همچنین تقویت زیرساختهای بنیادین تجارت، از جمله تأسیس و راهاندازی خانههای تجارت ازبکستان در شهرهای مهم اقتصادی پاکستان نظیر «لاهور» و «کراچی»، در دستور کار جدی مقامات دو کشور قرار گرفته است.
در این میان، نقش بیبدیل و غیرقابل انکار ایران به عنوان یک پل ارتباطی امن، باثبات و پهناور میان جنوب آسیا و قلب اوراسیا، بیش از پیش نمایان میشود. موقعیت ممتاز ژئوپلیتیکی ایران و زیرساختهای گسترده جادهای و ریلی آن، این کشور را به مطمئنترین و کوتاهترین مسیر ترانزیتی برای اتصال اقتصادهای نوظهور منطقه تبدیل کرده است.
گشایش این کریدور ترانزیتی جدید از مبدأ پاکستان به مقصد آسیای مرکزی، نه تنها منافع اقتصادی سرشاری برای اسلامآباد و تاشکند به همراه دارد، بلکه جایگاه بلامنازع ایران را به عنوان هاب ترانزیتی منطقه قوام میبخشد. این تحولات به وضوح نشان میدهد که مسیرهای زمینی عبوری از قلب ایران، کلید طلایی توسعه تجارت منطقهای و خنثیسازی هرگونه محدودیت فرامنطقهای است.
