بازسازی در کردستان تنها یک عملیات فنی و مهندسی نیست بلکه یک حرکت جمعی است جوان آنلاین: کردستان، سرزمینی که سالهاست نامش با پایداری، حضور همیشگی در صحنه و پاسداری از مرزهای ایران گره خورده، این روزها بار دیگر شاهد همبستگی مردمی و تلاش جمعی برای ساختن فردایی آرامتر است. همانگونه که در دفاع مقدس، مردم این خطه با تمام توان در کنار سایر ایرانیان ایستادند، امروز نیز در «دفاع مقدس سوم» و در برابر بحرانهای پیشآمده، حضور عاشقانه و مؤثر کردستانیها در همه عرصهها چشمگیر است. بحران اخیر که باعث آسیبدیدگی بخشی از زیرساختها و چند خانه مسکونی شد، تنها برای لحظاتی سایهای بر زندگی مردم انداخت، چراکه موج بازسازی با مشارکت مردم و نهادهای اجرایی بهسرعت آغاز شد. اکنون کردستان دوباره در مسیر ساختن است؛ مسیری که در آن صدای کلنگهای بازسازی، رنگ تازه آسفالت در روستاها و اراده مردم برای ادامه زندگی، نویدبخش روزهای روشنتر است.
کردستان همیشه خاکی بوده که آزمونهای دشوار را با سربلندی پشتسر گذاشته است. از همان روزهای نخست دفاع مقدس هشتساله، هنگامی که بسیاری از نقاط کشور درگیر هجوم و آشوب بودند، مردم این استان نهتنها از خانه و دیارشان پاسداری کردند، بلکه در جبهههای میانی و جنوبی نیز حضور پررنگ داشتند. دفاع برای آنان امری نظامی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ زیستن است. فرهنگی که در آن غیرت، فداکاری، آگاهی سیاسی و حس مسئولیت ملی، همچون تار و پود یک بافت تاریخی در وجود مردم جاری بود.
حالا بعد از گذشت چند دهه از آن روزها، یعنی در «دفاع مقدس سوم» دوباره حماسهها نمایان شدند. امروز دوران ایستادگی در برابر بحرانهای نظامی، اقتصادی، زیستمحیطی و تهدید بیگانگان است و دوباره همان روحیه مسئولیتپذیر و همدلانه در کردستان جان گرفته است. مردم بار دیگر نشان میدهند که دفاع همیشه در میدان جنگ نیست؛ گاهی دفاع یعنی ایستادن مقابل فشارهای اجتماعی، کمک به همسایهای که خانهاش ویران شده، یا حضور در طرحهای عمران روستایی که آیندهای پایدارتر برای کودکان این سرزمین رقم میزند.
خانههایی برای جوانه زدن امیدها
در روزهای اخیر و با حملات امریکایی- صهیونیستی به استانهای مختلف ایران، بخشی از مناطق مسکونی کردستان هم آسیب دید. چند خانه تخریب شد، برخی خانوادهها شبهای ناآرامی را تجربه کردند و ساکنان مجبور شدند بهطور موقت در خانه اقوام یا مکانهای امن مستقر شوند. در تهاجمات وقت و بیوقت دشمنان، مناطق غیرنظامی آسیب دیدند؛ مناطقی که بنا بر قوانین بینالمللی و اصول انسانی، همیشه باید دور از هرگونه خطر باقی بمانند.
با این حال، آنچه بیش از همه جلب توجه کرد، واکنش مردم بود. در همان ساعات نخست پس از حادثه، گروههای خودجوش از جوانان و اهالی محلات به کمک آسیبدیدگان آمدند. برخی وسایل خانهها را از زیر آوار بیرون میکشیدند، بعضیها برای کودکان وسایل ضروری تهیه میکردند و جمعی دیگر اقدام به پاکسازی معابر کردند. این همبستگی، بار دیگر نشان داد که مردم کردستان تابآوری را نه در شعار، بلکه در عمل معنا میکنند.
در کنار مردم، نهادهای اجرایی نیز حضور فعالی داشتند. تیمهای ارزیابی خسارت با سرعت وارد مناطق حادثهدیده شدند تا روند بازسازی در کوتاهترین زمان ممکن آغاز شود. امید مردم زمانی جان تازه گرفت که خبر رسید برخی از خانهها بهصورت فوری وارد فاز تعمیر و بازسازی شدهاند؛ حرکتی که پیامش روشن بود: «زندگی ادامه دارد.»
کلنگهایی که صدای زندگی میدهند
بازسازی در کردستان تنها یک عملیات فنی یا مهندسی نیست؛ یک حرکت جمعی است که در آن مردم، مسئولان، متخصصان و گروههای مردمی کنار یکدیگر قرار میگیرند. این فرایند، همواره با حس تعلق و وفاداری به سرزمین همراه است. در بحران اخیر نیز بازسازی خانههای آسیبدیده با سرعتی فراتر از انتظار مردم آغاز شد.
در بسیاری از نقاط، سقفها دوباره بالا رفتند، دیوارها مرمت شدند و پنجرههایی که پیشتر شکسته بودند امروز نور امید را دوباره به خانهها میآورند. صدای مخلوطکنهای بتن، بوی سیمان تازه و حرکت ماشینآلات عمرانی، برای مردم کردستان فقط نشانه ساختوساز نیست، بلکه نوید بازگشت آرامش است.
یکی از نکات مهم در روند بازسازی اخیر، استفاده از مدل مدیریت مشارکتی است؛ مدلی که در آن بخشی از هزینهها از سوی مردم تأمین میشود و بخش دیگر از سوی نهادهای دولتی و بنیاد مسکن. این مشارکت موجب شده سرعت بازسازی افزایش یابد و احساس تعلق مردم نسبت به ساختوسازها بیشتر شود.
توجه به توسعه زیرساختها
یکی از مصادیق بارز توسعه زیرساختی در این روزها، افتتاح طرح هادی روستای چولبلاغ در بخش کرفتو، شهرستان دیواندره است. طرحی که با اعتباری ۴۹ میلیارد ریالی به بهرهبرداری رسیده و نشاندهنده توجه دولت به توسعه روستاهای کمتر برخوردار است.
در قالب این طرح، عملیات زیرسازی، جدولگذاری و آسفالتریزی معابر روستا تکمیل شده؛ اقدامی که نهتنها عبور و مرور را تسهیل میکند، بلکه استاندارد زندگی روستاییان را نیز بالاتر میبرد. حضور فرماندار دیواندره، مدیرکل بنیاد مسکن استان و دیگر مسئولان شهرستان در مراسم افتتاح، نشان از اهمیت این پروژه دارد.
این طرح در حالی به بهرهبرداری رسید که چهلمین روز شهادت فریدون امینی، عضو فقید شورای اسلامی روستا نیز همزمان با آن بود. کلنگ زدن پروژهها، افتتاح طرحها و کاشت ۴۰ اصله نهال در قالب پویش «سرو ایران» نهتنها ادای احترام به شهیدان، بلکه نشانه توجه به توسعه پایدار در مناطق روستایی محسوب میشود؛ توسعهای که همزمان هم زیرساختها را تقویت میکند و هم روحیه اجتماعی را بالا میبرد.
امروز کردستان در میانه مسیری قرار دارد که یک سوی آن بحران اخیر و خسارتهای بهبارآمده است و سوی دیگرش بازسازی، توسعه و زندگی رو به جلو. این استان بارها ثابت کرده که برای ساختن نیاز به زمان طولانی ندارد؛ کافی است همبستگی مردمی و اراده جمعی شکل بگیرد تا امید بار دیگر از دل خاکسترها برخیزد.
از دفاع مقدس تا دفاع مقدس سوم، از بحرانهای ناگهانی تا بازسازی فوری، از خانههای ویران تا آسفالت براق معابر چولبلاغ، صدای رسای کردستان است که میگوید: «کردستان نمیایستد؛ کردستان میسازد.»