جوان آنلاین: حدود هشتاد سال است رژیم صهیونیستی در راستای اهداف توسعهطلبانه خود جنگهای متعددی را در غزه، لبنان و ایران رقم زده و موجی از تنشهای منطقهای را ایجاد کرده، در همین حال حمایت های ایالات متحده از این رژیم در حال افزایش بوده است و اسرائیل با اتکا به حمایت تسلیحاتی ایالات متحده صلح و ثبات خاورمیانه را به آتش کشیده است.
بر اساس این گزارش، مجموع کمکهای ایالات متحده به اسرائیل از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون از ۳۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته است؛ رقمی که شامل کمکهای نظامی و اقتصادی میشود و تلآویو را به بزرگترین دریافتکننده کمک خارجی آمریکا در تاریخ مدرن تبدیل کرده است؛ این در حالی است که تلآویو و واشنگتن به یک پیمان دفاعی متقابل رسمی مانند پیمانهای واشنگتن با ناتو یا ژاپن متعهد نیستند.
الجزیره در ادامه ریشههای این رابطه ویژه و استراتژیک را بررسی کرد و نوشت که این روند در دهه ۱۹۶۰ آغاز شد؛ زمانی که «جان اف. کندی»، رئیسجمهور وقت آمریکا، در سال ۱۹۶۲ با فروش موشکهای دفاعی به اسرائیل موافقت کرد؛ اقدامی که نقض آشکار تحریم غیررسمی فروش سلاحهای تهاجمی عمده به تلآویو بود. انگیزه اصلی واشنگتن در آن زمان، ایجاد تعادل در برابر فروش تسلیحات شوروی به مصر عنوان شده است. در آن مرحله، معاملات بهصورت وامهای بهرهدار انجام میشد، اما ماهیت این کمکها در دهههای بعد بهطور اساسی تغییر کرد.
طبق این گزارش سال ۱۹۷۳ نقطه عطفی در این روند بود. «گلدا مایر»، نخستوزیر وقت اسرائیل، پس از شکستهای اولیه در جنگ اکتبر، درخواست کمک فوری کرد. به دنبال این درخواست، کنگره آمریکا با توصیه «ریچارد نیکسون»، رئیسجمهور وقت، یک بسته کمک اضطراری ۲.۲ میلیارد دلاری به همراه هزاران تُن تجهیزات نظامی تصویب کرد. پس از پایان جنگ، کنگره تصمیم گرفت ۱.۵ میلیارد دلار از این بسته را به کمک بلاعوض تبدیل کند و بخش بزرگی از بهره وامهای باقیمانده را نیز معاف سازد.
در ادامه این گزاش آمده است، در دهه ۱۹۸۰، بحران اقتصادی شدید اسرائیل و تورم ۴۰۰ درصدی، روند کمکهای آمریکا را وارد مرحله جدیدی کرد. دولت «رونالد ریگان» کمکهای نظامی را از وام به کمک بلاعوض تبدیل کرد. در سال ۱۹۷۶ نیز چارچوب قانونی این حمایتها از طریق برنامه «تأمین مالی نظامی خارجی» ایجاد شد که از مالیات شهروندان آمریکایی تأمین میشود.
الجزیره نوشت در برنامههای حمایتی آمریکا در ابتدا تصریح شده بود که این کمکها باید صرف خرید تجهیزات و خدمات آمریکایی شود؛ اما اسرائیل امتیازات استثنایی دریافت کرد؛ از جمله اینکه اجازه یافت حدود ۲۶.۳ درصد از کمکهای مالی آمریکا را در داخل اراضی اشغالی برای توسعه صنایع نظامی هزینه کند و همچنین قراردادهای کلانی مانند خرید جنگندههای اف ۳۵ را بر اساس کمکهای آینده تضمینشده منعقد کند؛ امتیازی که هیچ کشوری تاکنون دریافت نکرده است.
در دهه ۱۹۹۰، دو طرف به سمت «توافقهای دهساله» رفتند که از طریق یادداشتهای تفاهم سیاسی تنظیم میشد. این روند در سال ۱۹۹۹ در دوره «بیل کلینتون» با ۲۱.۳ میلیارد دلار آغاز شد، سپس در دوره «باراک اوباما» به ۳۰ میلیارد دلار افزایش یافت و در توافق فعلی به ۳۸ میلیارد دلار (سالانه ۳.۸ میلیارد دلار تا سال ۲۰۲۸) رسید.
الجزیره در ادامه نوشت، با آغاز تجاوز اسرائیل به غزه در سال ۲۰۲۳ (هر ۱۴۰۲)، کنگره آمریکا بودجه تکمیلی ۱۴.۱ میلیارد دلاری دیگری تصویب کرد و مجموع کمکهای واشنگتن به تلآویو طی دو سال جنگ را به حدود ۲۱.۷ میلیارد دلار رساند.
الجزیره در پایان عنوان کرد که با این حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اکنون به دنبال اصلاح توافق موجود و تمدید آن به مدت ۲۰ سال بهجای ۱۰ سال است؛ در حالی که پرسشهای فزایندهای درباره اینکه آیا دوران حمایت بیقید و شرط آمریکا از اسرائیل در حال تغییر است یا نه، مطرح شده است.
منبع: مهر
