جوان آنلاین: بهرغم توافقات اولیه برای توقف جنگ در همه جبههها، جنگافروزی رژیم صهیونیستی در لبنان که صدها نفر را به خاک و خون کشیده، مسیر مذاکرات اسلامآباد و رسیدن به توافق نهایی را با چالش جدی مواجه کرده است، تا جایی که با تداوم بسته ماندن تنگه هرمز از سوی ایران، ترامپ احساس خطر کرده و در تازهترین موضع خود که البته مثل همیشه با لفاظی همراه شده، از ایران خواست با بازگشایی این آبراه از کشتیهای عبوری عوارض دریافت نکند و اگر تاکنون مبادرت به این کار کرده آن را متوقف کند. این درخواست ملتمسانه از شخصیتی که ادعای نابودی ایران را داشت، ناشی از شکستهای مکرر در میدان نبرد و ناتوانی برای ادامه جنگافروزی است و ملاک قرار دادن طرح دهگانه ایران در میز مذاکرات همزمان با اعزام ونس به پاکستان، از دست برتر تهران در تنظیم قواعد بازی حکایت دارد.
به گزارش جوان، درحالی که همه نگاهها به ازسرگیری مذاکرات ایران و امریکا در اسلامآباد دوخته شده تا ببینند در مدت دو هفته آتشبس میتوانند به توافق برسند یا نه، هنوز در ابتدای راه چالههای زیادی از سوی دشمنان ایجاد شده است که باید برطرف شود. توقف جنگ در همه جبههها از شروط دهگانه ایران بود، اما رژیم صهیونیستی با جنایتهایی که در لبنان انجام میدهد آن را نقض کرده است و همین مسئله سبب شده تهران نیز مانند طرف مقابل برخورد کند.
مقامات تلآویو و واشینگتن ادعا کردهاند که آتشبس با ایران شامل لبنان نمیشود، اما به نظر میرسد به دلیل فشارهای ایران که هرگونه مذاکره را به توقف جنایتها در لبنان گره زده، فشار روی ترامپ رو به افزاش است. سیانان فاش کرد که ترامپ از نتانیاهو خواسته است برای کمک به موفقیت مذاکرات امریکا با ایران، حملات به لبنان را کاهش دهد. البته کاهش حملات چیزی نیست که تهران با آن موافقت کند و این مسئله در میز مذاکرات هم تاثیر خود را نشان داده است.
آلترنت: التماس «مثل سگ»
ترامپ روز جمعه در پیامی در تروث سوشال نوشت: «گزارشهایی وجود دارند مبنی بر اینکه ایران از نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند عوارض دریافت میکند؛ بهتر است آنها این کار را نکنند و اگر این کار را انجام میدهند آن را متوقف کنند». او همچنین در توییتی نوشت: «ایران در رابطه با اجازه عبور نفت از تنگه هرمز بسیار ضعیف عمل میکند، برخی حتی میگویند این رفتار شرافتمندانه نیست. این آن توافقی نیست که ما با هم داریم!» برخی گزارشهای منتشر شده در رسانههای غربی ادعا میکنند ایران از برخی کشتیها ۲میلیون دلار هزینه برای عبور از این آبراه حیاتی طلب کرده است. حتی برخی منابع ادعا کردهاند که ایران به جای دلار در ازای هر بشکه نفت، یک دلار معادل رمزارز یا یوان دریافت میکند که به نوعی برای کاهش سلطه دلار در جهان انجام میشود. در روزهای گذشته رسانههای امریکا از جمله آسوشیتدپرس گزارش دادهاند که چارچوبی که ترامپ آن را به عنوان مبنای مذاکره با ایران پذیرفته شامل بندی است که دریافت عوارض از کشتیها بابت عبور از تنگه هرمز را مجاز میکند. هرچند در سه روز گذشته ایران به دلیل عدم پایبندی دشمنان به تعهداتش آتشبس، تنها به تعداد اندکی از کشتیها اجازه تردد در تنگه هرمز داده و به گزارش خبرگزاری تاس، تقریباً هر روز ۱۵ کشتی اجازه تردد از این آبراه را خواهند داشت که رقمی کمتر از ۲۰ درصد عبور و مرور کشتیها در دوره قبل از جنگ است.
درخواستهای ترامپ از ایران برای اجازه دادن به کشتیها و عدم دریافت عوارض همانند تقلای او برای برقراری آتشبس بود. وبلاگ امریکایی آلترنت در گزارشی نوشت: «یک منبع آگاه در واشینگتن گفت که ترامپ در تماسهایش «مثل سگ» به سران بقیه کشورها التماس میکرد تا او را از بنبست ایران نجات دهند». برخی منابع نیز گزارش دادند که ترامپ به پاکستان فشار آورده تا هرچه سریعتر روند گفتوگو با ایران را به نتیجه برساند.
ترامپ و نتانیاهو تصور میکردند که با ضربات گسترده هوایی میتوانند در مدت کوتاهی نظام ایران را تغییر داده و برنامه موشکی و هستهای آن را نابود کنند، اما از همان روزهای اول جنگ این محاسبات اشتباه از آب درآمد حتی در برهههایی به درگیری لفظی بین مقامات دو متحد منجر شد و واشینگتن از اینکه موساد در طرح خود درباره ایران دچار اشتباه شده است انتقاد کرد. به همین دلیل در روزهای آخر جنگ، ترامپ دامنه تهدیدات خود علیه ایران را افزایش داده بود و با ادعای نابودی زیرساختها و بازگرداندن ایران به عصر حجر سعی داشت به این بحران خودساخته پایان دهد. تحلیلگران خاطرنشان میکنند که آتشبس کنونی، از آنجایی که اهداف بنیادین امریکا (تغییر رژیم و نابودی کامل توان موشکی) را محقق نکرده، میتواند فقط یک «مکث موقت» برای بازسازی توان ایران باشد. در نهایت امریکا ممکن است خود را در دامی بیابد که نتواند از آن خارج شود.
طرح ده بندی ملاک مذاکره
ونس معاون ترامپ که ظاهراً رئیس تیم مذاکره کننده امریکا است دیروز پیش از عزیمت به پاکستان برای مذاکره با مقامات ایرانی گفت «همانطور که رئیسجمهور امریکا گفت، اگر ایرانیها مایل به مذاکره با حسن نیت باشند، ما مطمئناً مایلیم دستمان را به سوی آنها دراز کنیم.» مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزیر خارجه نیز دیروز در آستانه مذاکرات گفت: «ایران همواره از دیپلماسی و گفتوگو استقبال میکند، اما نه گفتوگویی که مبتنی بر اطلاعات غلط با هدف فریبکاری و زمینهچینی برای تجاوز مجدد نظامی علیه ایران باشد. ما خواهان آتشبسی نیستیم که دشمن متجاوز مجدداً خود را تجهیز کند و دست به تجاوز مجدد بزند و به صراحت به دوستانمان هم گفتهایم که این وضعیت بدون تضمین تکرار نخواهد شد.»
با وجود اینکه ایران آتشبس را پذیرفت، اما همچنان دست برتر را در عرصه نظامی و اقتصادی در اختیار دارد. مدیریت هوشمندانه تنگه هرمز در دوره آتشبس و نگه داشتن اهرم فشار اقتصادی بالای سر امریکا و متحدانش برای گرفتن امتیازات در میز مذاکره همچنان به قوت خود باقی است و تهدیدهای ترامپ هم نمیتواند تهران را به عقبنشینی از این مسئله وادار کند. تا زمانی که مذاکرات به نتیجه مطلوب مطابق با طرح دهگانه ایران نرسد، هیچ بازگشایی در تنگه هرمز در کار نخواهد بود.
روزنامه فایننشال تایمز روز جمعه در گزارشی نوشت که عبور کشتیها از تنگه هرمز بهشدت کاهش یافته، زیرا ایران با اعمال کنترلهای سختگیرانه و تعیین شرایط عبور (از جمله دریافت هزینه) عملاً جریان تردد را در دست گرفته است. بسیاری از شرکتهای بزرگ کشتیرانی به دلیل ریسکهای امنیتی و بیمهای از عبور خودداری میکنند و صدها کشتی همینطور متوقف ماندهاند. نشریه فارن افرز، نیز در گزارشی نوشت: «آتشبس فعلی با ایران به دلیل ابهام در شرایط و فقدان حمایت بینالمللی، میتواند به جای پایان جنگ، مقدمهای بر یک فاجعه طولانیمدت باشد». افزایش قیمت نفت پس از هشدارهای ایران مبنی بر بسته ماندن تنگه هرمز نیز نشان میدهد که ابتکارعمل کماکان در اختیار ایران است.
به همین دلیل با وجود اینکه امروز (شنبه) مذاکرات بین هیئتهای ایرانی و امریکایی در اسلامآباد برگزار خواهد شد ولی تا اواخر روز جمعه گزارشی از اعزام نمایندگان ایرانی به پاکستان مخابره نشده بود و مقامات ارشد جمهوری اسلامی هشدار دادهاند مذاکرات تا زمانی که تکلیف جبهه لبنان مشخص نشود، شروع نخواهد شد و همه جهانیان متفقالقول هستند که موازنه به نفع تهران تغییر یافته و این مسئله در میز مذاکرات نیز خود را نشان خواهد داد.
رسانههای امریکایی معتقدند که امریکا در اوج شکست راهبردی و برای رهایی از مخمصه جنگ با ایران، پا به مذاکرات اسلامآباد میگذارد. حضور معاوناول ترامپ که ذخیره استراتژیک جمهوریخواهان برای انتخابات بعدی است و باید چهرهای ضد جنگ از او به نمایش درآید نیز نشان میدهد امریکای ناتوان از ادامه جنگ و بیبهره از چهل روز نبرد با ایران، برای به دستآوردن یک متن به اسلامآباد میآید نه بازگشت به جنگ. روزنامه ژاپنتایمز نیز «چرخش ناگهانی ترامپ در قبال ایران را نشانه ضعف او» ارزیابی کرده است. این اذعانات همگانی، چیزی جز تأیید فروپاشی استراتژی «فشار حداکثری» نیست. بن دیوید، تحلیلگر برجسته نظامی کانال ۱۳ اسرائیل اذعان میکند: «ایران اکنون قویتر از گذشته است و به یک قدرت منطقهای جدید تبدیل شد.» شبکه راشاتودی نیز گزارش داد: «خلیج فارس یک رئیس جدید پیدا کرده و این تغییر موازنه، در عمل نیز خود را نشان داده است». مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا هم پیشبینی میکند که پنج سال دیگر تحریمها بیاثر میشوند و کشورها با ارزهای غیردلاری تجارت خواهند کرد.
این درحالی است که همین الآن نیز ایران با کنترل هرمز و تغییر ساختاری بازار نفت، توانسته بزرگترین شکست راهبردی تاریخ امریکا را رقم بزند. بنابراین، اگر دولت ترامپ میخواهد در میز مذاکرات به آتشبس پایدار با ایران دست پیدا کند و خود را از این مهلکه نجات دهد باید با شروط ایران در تنگه هرمز و توقف جنگ در همه جبههها موافقت کند.
