جوان آنلاین: پس از پیام تهدید متوازن رزمایش مقتدرانه نیروی دریایی سپاه در تنگاتنگ تهدیدات امریکا و مذاکرات پیش رو، رزمایش ایران، روسیه و چین با اهدافی، چون تأمین امنیت دریایی مشترک در آبهای جنوبی کشور برگزار میشود. این رزمایش در امتداد رزمایشهای دریایی «کمربند امنیت دریایی» از سال۲۰۱۹ به ابتکار نیروی دریایی ایران در تنگه هرمز، دریای عمان و بخشهایی از شمال اقیانوس هند برگزار شده است و اهداف اعلامشده آن شامل تقویت امنیت تجارت دریایی جهانی، مقابله با دزدی دریایی و تروریسم دریایی و عملیات امداد و نجات میشود. در همین راستا، دستیار رئیسجمهور روسیه با تأیید حضور روسیه و چین در این رویداد، اعلام کرد شناورهایی از سوی این کشور و چین برای شرکت در رزمایش مشترک با ایران، به تنگه هرمز اعزام شدهاند. علاوه بر چین و روسیه، کشورهای دیگری، چون پاکستان نیز به عنوان ناظر حضور دارند.
شایان ذکر است این رزمایش بینالمللی به موازات رزمایش هدفمند «کنترل هوشمند تنگه هرمز» از سوی سپاه پاسداران و تحت کنترل میدانی فرماندهی کل سپاه پاسداران، سرلشکر پاکپور در منطقه راهبردی تنگه هرمز برگزار میشود.
پیام مهم این رزمایش نیز همانند رزمایشهای گذشته، نفی هرگونه سلطهطلبی و یکجانبهگرایی و تلاش برای مشارکت جمعی برای تأمین امنیت در آبهای منطقه است. این رزمایش منعکسکننده این واقعیت است که کشورهای منطقه در حال تمرین مصونیت در برابر مداخله امریکا هستند.
بعد از ۷ اکتبر و رخداد حوادث متوالی، حضور پررنگتر امریکا و توسعهطلبیها و تهاجم گسترده رژیم اسرائیل، یک تهدید جدید را برای کل منطقه ایجاد کرد و نگرانیهای بسیاری را برای کشورها برانگیخت. منطقه در برابر رویکرد جدید امریکا برای تقویت حضور و در نتیجه مداخله بیشتر در امور منطقه برای طراحی جدید امنیتی به نفع رژیمصهیونیستی و امریکا قرار گرفت. در حالی که کشورهایی مانند چین و روسیه در رقابت ژئوپلیتیکی با امریکا، گامهای عملی بسیاری برای ایفای نقش فعال در منطقه غرب آسیا و دیگر مناطق استراتژیک جهان برداشتهاند، امریکا نیز تلاش میکند میزان همکاری آنها با کشورهای منطقه را کاهش دهد و بار دیگر نظام امپریالیستی خود را در این منطقه احیا کند، از این رو ارسال تجهیزات دریایی از سوی کشورهای چین و روسیه به منطقه پرچالش شمال اقیانوس هند و در مجاورت تنگه هرمز، میتواند حامل پیام هشدار به حضور آبی امریکا در منطقه در چارچوب این رویکرد امریکا باشد. گرچه کاخ سفید با توجیه حمله به ایران، نیروهای رزمی دریایی را به سمت آبهای استراتژیک منطقه گسیل ساخته، اما این اقدام اهداف کلانتری، چون تقویت نفوذ در کل منطقه و کنترل آبهای راهبردی در حوزه انرژی و مبادلات تجاری را در خود میپروراند. طبق آمار موجود، حدود ۲۰ درصد از تولید نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکند که اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده آن را «مهمترین گلوگاه ترانزیت نفت جهان» مینامد، به همین جهت از منظر چین و روسیه، تعمیق همکاریهای دریایی با ایران به منظور تأمین امنیت تجاری و عاری ساختن این مسیر تجاری از هر گونه مداخلههای تنشزای امریکا یک ضرورت جدی است؛ هدفی که حتی پیش از تهدیدات و حضور پررنگ امریکا در آبهای منطقه وجود داشت و حال با شرایطی که واشینگتن به وجود آورده است، اهمیت مضاعفی مییابد. برهمین اساس اکنون برخی تحلیلگران غربی معتقدند این تمرینات، با حضور نیروی دریایی منظم ایران و سپاه پاسداران در بحبوحه افزایش تنشها در منطقه، نشانهای آشکار از وحدت سهجانبه و نشاندهنده توانایی همافزایی سه کشور در برابر فشار نظامی و تحریمهای غربی است.
از زاویه دیگر، این رزمایش در خلال مذاکرات و تهدیدهای امریکا، در راستای بازدارندگی و آمادگی برای تشدید تنش نظامی در تنگه هرمز هم معنا پیدا میکند. از آنجا که برخی گمانهزنیها، هدف امریکا از تراکم حضور در آبهای اقیانوس هند را تسلط بر این آبها عنوان میکنند، هر گونه اقدامی که در مقابله با این اهداف امریکا تعریف شود، به نوعی بر بازدارندگی ایران مؤثر خواهد بود.
در حال حاضر واحدهای نیروی دریایی سپاه در قالب رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز»، با بهرهگیری از گردانهای واکنش سریع، تاکتیکهای تهاجمی و دفاعی را تمرین میکنند، موشکها را مورد آزمایش قرار داده و در شرایط جنگ الکترونیکی عملیات انجام میدهند. بسیاری از تحلیلهای غربی بر این استوارند که کلیدواژه «کنترل هوشمند» ممکن است به هدف قرار دادن و جلوگیری از عبور کشتیهای خاص از تنگه هرمز اشاره داشته باشد؛ اقدامی که فارغ از اهداف منفرد جمهوری اسلامی، در تقابل با سیاست تسلط و کنترل امریکا بر آبهای منطقه قرار دارد.
وال استریت ژورنال هفته گذشته مدعی شد مقامات امریکایی گفتهاند دولت ترامپ در حال بررسی توقیف نفتکشهای ایرانی حامل نفت بود، اما به دلیل نگرانی از انتقام ایران، این کار را به تعویق انداخت! نکتهای که در عمق خود نشان از تردید و هراس از پیامدهای منفی منطقهای آن برای منافع امریکا دارد، زیرا طبق اعلامیه رسمی ایران که در بیانات رهبر معظم انقلاب وجود دارد، هر گونه ماجراجویی علیه ایران به یک جنگ منطقهای منجر خواهد شد؛ امری که فارغ از اراده ایران، به طور طبیعی ناشی از ترتیبات امنیتی پیچیده و وجود تنشهای همبسته و زنجیروار خواهد بود که در پسزمینه آن، میتواند شامل بازیگران فرامنطقهای، چون روسیه نیز باشد.
از سوی دیگر، حضور و استمرار نیروهای نظامی ایران در رزمایش بینالمللی اثبات میکند استراتژی امریکا برای منزویکردن ایران اکنون به بنبست رسیده است. یکی از اهداف امریکا برای اعمال فشارهای متعدد سیاسی و اقتصادی، چون تحریم اقتصادی و تحریم افراد مختلف، منزوی کردن و انفصال ایران و سایر تعاملات بینالمللی است. این امر در مسائل نظامی بسیار پررنگتر است و امریکا بارها در مورد مشارکتهای نظامی ایران با سایر کشورهای دیگر احساس خطر کرده است. به عنوان نمونه، فروش محصولات بومی نظامی ایران به سایر کشورها همواره جزو نگرانیهای جدی امریکا بوده که به اهتمام سیاست خارجه آن برای ایجاد محدودیتهای بیشتر در این زمینه منجر شده است، به همین جهت، حضور پررنگ ایران در رزمایشهای بینالمللی گواه ناکامی امریکا در پروژه انزواگرایی و موفقیت ایران در برابر چنین سیاستی است. در مقابل، هجمههای مکرر امریکا علیه ایران، ضرورت همکاری با ایران در حوزه نظامی را برای سایر کشورهای رقیب امریکا تقویت کرده و به تعمیق روابط نظامی انجامیده است.
