جوان آنلاین: پروژه طلوع آفتاب برای غزه، طرحی کلی از یک شهر هوشمند با ادامه سلب مالکیت فلسطینیان ارائه میدهد. همزمان، «هیئت صلح» نیز به رهبری ترامپ شکل گرفته و او قول داده تا نوار غزه را به چیزی شبیه به یک نیابت سلطنت بینالمللی تبدیل کند.
این در حالی است که هیچ اقدامی در جهت افزایش جریان کمکهای بشردوستانه، خانههای موقت برای آوارگان یا هر آنچیزی که اسرائیل به فلسطینیها بدهکار است، صورت نگرفته است. ظاهراً ترامپ پس از دیدار ماه گذشته با نتانیاهو، صرف نظر از پیشرفت مذاکرات، اجازه شروع بازسازی در رفح را داده است. ایالاتمتحده و اسرائیل اکنون بدون خروج نیروهای ارتش اسرائیل یا تشکیل نیروی بینالمللی ثباتبخش، بر اساس دستورالعملهای اعلام شده استیو ویتکاف و جرد کوشنر، داماد ترامپ، در اواخر اکتبر، به بازسازی روی خواهند آورد، اما بازسازی فقط در بخشهایی از غزه که پشت خط زرد قرار دارند و تحت کنترل ارتش اسرائیل هستند، مجاز خواهد بود، در حالی که بازسازی در بخشهایی از غزه که هنوز تحت کنترل حماس هستند، ممنوع است. ماههاست که عملاً هیچ مصالح ساختمانی وارد نوار غزه نشده است و سرزمین غزه در پشت خط زرد همچنان با عنوان برچیدن «زیرساختهای حماس» تخریب میشود. تقریباً از همان آغاز جنگ، بازگشت به غزه به عنوان یک ثروت بادآورده بالقوه در حوزه املاک و مستغلات برای اسرائیلیها تبلیغ میشد. ترامپ که خود یک غول املاک و مستغلات است، تصاویری با شکوه را در ذهن خود مجسم کرد و از یک بازسازی عظیم در غزه سخن گفت. جزئیات «پروژه طلوع آفتاب» که اولین بار، وال استریت ژورنال گزارش آن را منتشر کرد را هیچ مقام امریکایی فاش نکرده است. اسنادی نیز که به رویت وال استریت ژورنال رسیده، حاکی از این است که ریشه کن کردن کامل غزه کنونی طی ۱۰ سال و بازسازی بنیادین تمام شهرهای بزرگ نوار غزه در دستور کار قرار دارد. از جمله نکات برجسته و جذاب آن میتوان به ایجاد یک «شهر هوشمند دیجیتالی» با شبکههای بهینه شده با هوش مصنوعی، راهآهن پرسرعت و البته استراحتگاههای ساحلی لوکس اشاره کرد.
تخریب حماس
همچنین پیشنهاد میشود، مرکز قدرت اداری به رفح که تقریباً به طور کامل ویران شده است و در حال حاضر مرکز قدرت شبهنظامیان نیابتی تحت امر ارتش اسرائیل موسوم به نیروهای مردمی است، منتقل شود. این پروژه، «رفح جدید» را نه به عنوان شهری با جمعیت ۱۷۱هزارنفر مانند قبل از جنگ، بلکه با جمعیتی بیش از ۵۰۰هزار نفر، با تصاویر کامپیوتری که خیابانهای مسکونی زیبا و فضای سبز گسترده دارند را نشان میدهد، دربرمیگیرد. پیش از جنگ، بیش از ۸۰مدرسه و یک دانشگاه در رفح وجود داشت؛ طبق این پیشنهاد، در نهایت بیش از ۲۰۰مدرسه و دانشگاه و بیش از ۷۵درمانگاه ساخته خواهد داشت. در جریان جنگ، ۸۱ مسجد به طور کامل ویران شد و ۱۸۰مسجد (و مرکز فرهنگی) جدید جایگزین آنها خواهد شد. نکته مهم این است که مطالبی که وال استریت ژورنال به دست آورده، حاوی این هشدار نسبتاً بزرگ است که این طرح «مشروط به پایبندی کامل حماس به غیرنظامیسازی و از کار انداختن تمام سلاحها و تونلها است.» به گفته اسرائیل کاتس، وزیر جنگ، تخریب زیرساختهای تروریستی زیرزمینی مستلزم تخریب «تمام ساختمانهای بالای آنها» نیز هست.
رفح، جایی برای تبلیغات امریکا
آنچه در بسیاری از این بحثهای عمومی درباره بازسازی نادیده گرفته شده، واقعیت موجود و چگونگی ایجاد آن است: رفح، به رغم این فرض که قربانی ماهیت اساسی جنگ و تبادل آتش بوده، سال گذشته عمداً به عنوان نوعی مجازات جمعی ویران شد. اکنون، ایالات متحده در حال تبلیغ بزرگواری خود در بازسازی این شهر، به همراه هر شهر دیگری در غزه است که نزدیکترین متحدش را عمداً تخریب کرد تا راه را برای سرمایهگذاری گسترده غرب در پروژه آوارهسازی بیشتر فلسطینیان هموار کند. بهرغم وعدههای شهرهای صدها هزار نفری، عملاً هیچ فلسطینی درحال حاضر در مناطق پشت خط زرد زندگی نمیکند زیرا از نظر قومی از جمعیت بومی خود پاکسازی شده و به مناطق کشتار تبدیل شده است که شهرکنشینان اسرائیلی میتوانند وارد آن شوند و با احترام به عقب رانده شوند، اما اهالی غزهبا عبور از آن کشته میشوند. تنها فلسطینیهایی که اجازه زندگی در این مناطق را دارند، شبهنظامیان و پرسنل وابستهای هستند که مستقیماً تحت نظر ارتش اسرائیل کار میکنند. اینها افرادی هستند که اسرائیل بدون شک به دنبال تقویت آنها با وعدههای پاداش، مانند مسکن، غذا و حقوق است. بهرغم ویدیوهای اینترنتی که از فراوانی و دسترسی به خدمات حیاتی لاف میزنند، ویدیوهای دیگری، بلوکهای مسکونی تخریبشده گسترده را نشان میدهند؛ مدارسی که از ویرانههای بمبارانشده خالی شدهاند و تنها یک ویلا باقیمانده که به عنوان پایگاه این سازمان استفاده میشود. ویدیوهایی نیز از شکنجهافراد متهم به عضویت در حماس منتشر شده است.
در مسیر سلب مالکیت فلسطینیها
وعدههایی که در طرح «پروژه طلوع» برای فرصتهای اقتصادی عظیم و ادغام در اقتصاد جهانی داده شده است، مستقیماً به عنوان وسیلهای برای سلب مالکیت دائمی است. منابع به وال استریت ژورنال گفتهاند که اجرای «طلوع» میتواند ظرف دو ماه آغاز شود. اینکه آیا این طرح واقعاً میتواند به شکلی معنادار اجرا شود، همچنان یک سؤال بیپاسخ است و سؤالات مربوط به عدم امکانسنجی آن بیپاسخ مانده است. به رغم اینکه نتانیاهو علناً اصرار دارد که قصد دارد از طرح آتشبس پیروی کند، مشتاق ورود به مرحله دوم است و در نهایت میخواهد از غزه عقبنشینی کند، مقامات اسرائیلی در دولت او دقیقاً برعکس این را گفتهاند. ظاهراً نتانیاهو نیز طرح متمایز خود را دنبال میکند. بنا به گزارشها، نخستوزیر اسرائیل در دیدار خود با ترامپ، خواستار اقدامی شد که طی آن اسرائیل کنترل ۷۵درصد از غزه را در دست بگیرد که این رقم نسبت به ۵۳ درصدی که در آغاز آتشبس در اختیار داشت، افزایش یافته است. در حالی که چنین تغییری در برنامهها، حداقل به صورت علنی، رخ نداده است، اقداماتی برای ایجاد این واقعیت در عمل انجام شده است. ارتش اسرائیل به جابجایی بلوکهای مرزی خط زرد در اطراف غزه به سمت داخل و خارج ادامه داده و حداقل یک بار با کمک یکی دیگر از شبهنظامیان نیابتی ارتش اسرائیل مستقر در نقاط دیگر نوار غزه، حدود ۱۰درصد دیگر از خاک غزه را تصرف و جمعیت ساکن در آنجا را اخراج کرده است. اسرائیل به جای گسترش دسترسی به کمکهای بشردوستانه طبق مفاد آتشبس، فعالیت تعدادی از گروههای امدادی در نوار غزه را ممنوع کرده و به آنها دستور داده تا اول مارس عملیات خود را متوقف کنند.
پیگیری سیاست چماق و هویج
تحلیلگران، ۱۳پایگاه نظامی جدید ارتش اسرائیل از زمان اجرای آتش بس در غزه را شناسایی کردند و کاتس در ۲ ژانویه به سربازان اسرائیلی گفت که در صورت ادامه خودداری حماس از خلع سلاح، باید برای بازگشت به جنگ در غزه آماده شوند. صحبتهایی در حال شکلگیری است مبنی بر اینکه اگر حماس تک تک تفنگهای خود را تحویل ندهد، اسرائیل ممکن است بازگشت به جنگ در ماه مارس را پیشبینی کند. از طرفی، زمینه برای پروژه طلوع در حال آماده شدن است و اگر رسماً اعلام شود، به عنوان یک هویج و ارتش اسرائیل به عنوان چماق همیشگی عمل خواهد کرد. رسانههای اسرائیل گزارش میدهند که ۷۰درصد از آواربرداری مورد نیاز در رفح تکمیل شده است و «خاکبرداریهای عظیم» ازسوی ارتش اسرائیل به معنای ایجاد جامعهای برای اسکان حداکثر ۲۰هزار فلسطینی است، چیزی که به طور مختلف «رفح سبز» یا «رفح جدید» نامیده میشود. در حالی که وال استریت ژورنال به برنامههایی برای تأمین سرپناه موقت برای فلسطینیها در حین بازسازی این منطقه اشاره میکند، کانال ۱۴اسرائیل گزارش داد که نوار غزه در کوتاه مدت برای سکونت انسان مناسب نخواهد بود، این پروژه پیشبینی میکند ممکن است آنها در حین بازسازی نوار غزه به یک کشور ثالث، احتمالاً سومالیلند، منتقل شوند.
طرحهای امریکا برای هیئت صلح درحال فروپاشی است. مقامات تلآویو درحال حاضر علیه اعلام و اجرای هیئت موضع گرفتهاند. ارتش اسرائیل مانع ورود کمیته تکنوکرات به نوار غزه از طریق گذرگاه رفح که هنوز بسته است، شده است. نتانیاهو در یک سخنرانی آتشین در کنست فریاد زد که هرگز اجازه نخواهند داد نفوذ ترکیه در غزه جایگاهی پیدا کند. در حالی که ترامپ عمدتاً خود را درگیر هیاهوی پولسازی میکند، غزه بار دیگر در معرض خطر فراموشی قرار دارد و نتانیاهو در لبه پرتگاه توافقی ایستاده که بدون شک برای دستور کار او مفید است: «یک شبکه همکاری گسترده، تخلیه بیشتر سرزمینهای فلسطینی و مسیری برای بازسازی شهرکها در غزه که همه اینها با واسطه دهها میلیارد سرمایهگذاری خارجی و تحت لوای نجابت بشردوستانه انجام میشود.»
سیموس ملک افضلی، روزنامهنگار و نویسنده ساکن بیروت | اینترسپت | ۲۱ ژانویه
